Κουβάς

«Πολέμησα καιρό. σε όλα τα πεδία. και με τυφλή μανία. ξέσκιζα τον εχθρό»

Διονύσης Σαββόπουλος, «Αχαρνής» (1977)

Είμαστε αντίθετοι στην κυβέρνηση της ΝΔ για τους σωστούς λόγους: το νεοφιλελεύθερο τρίπτυχο (trickle down economics, ΤΙΝΑ, συναίνεση της Ουάσιγκτον) -που εκείνη επέβαλε την ιδεολογική του ηγεμονία με καθυστέρηση στην Ελλάδα- υπονομεύει τις μεγάλες ευρωπαϊκές μεταπολεμικές κατακτήσεις -την ειρήνη, την ελευθερία και την ευημερία. Καθώς μάλιστα ο νεοφιλελευθερισμός μετατρέπεται σε τεχνοφασισμό, μια μεγάλη «στροφή», η απομάκρυνση από αυτή την πορεία, έχει ζωτική σημασία.

Είχαμε δίκιο να εξοργιστούμε με την κυβέρνηση μετά τα Τέμπη: ο πρωθυπουργός πεταγόταν κάθε τόσο απρόσκλητος, άλλοτε για να μας διαβεβαιώσει πως το δυστύχημα οφειλόταν σε «ανθρώπινο λάθος», άλλοτε για να επιβεβαιώσει τις υποψίες για «παράνομο φορτίο» στην εμπορική αμαξοστοιχία -και ταυτόχρονα (!) να προαναγγείλλει την εμφάνιση βίντεο που αποδείκνυαν το ανάποδο. Τα κανάλια έπαιζαν και ξαναέπαιζαν μονταρισμένους διαλόγους σιδηροδρομικών. Στο υπουργείο μεταφορών διοριζόταν ο εξ απορρήτων Γεραπετρίτης, που σήμαινε πως αυτό που ενδιέφερε την κυβέρνηση ήταν το damage control και όχι η ουσαισιτκή έρευνα. Ο χώρος του δυστυχήματος μπαζώθηκε άρον-άρον. Στήθηκαν αξιοθρήνητα τηλεοπτικά σόου για να μας αποδείξουν πως είχαμε… τηλεδιοίκηση ή πως ο σιδηρόδρομος επαναλειτουργούσε «κανονικά» σε «χρόνο ρεκόρ». Εξαπολύονταν ανοίκειες επιθέσεις σε συγγενείς των θυμάτων. Η κυβέρνηση και η ΝΔ στήθηκαν «σαν ανθρώπινο τείχος», μπας και αποδοθούν οι αυτονόητες ευθύνες στα νεοδημοκρατικά στελέχη. Οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες εξευτελίστηκαν όπως λίγες φορές με εξεταστικές επιτροπές της συμφοράς και μαζικές επιστολικές ψήφους. Η διάσωση του Κώστα «θα πρέπει να ντρέπεστε» Καραμανλή  αναδείχθηκε σε κυβερνητικό «Στάλινγκραντ». Όλα αυτά ήταν πράγματι απαράδεκτα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως κι εμείς στην αντιπολίτευση τα κάναμε όλα σωστά, ίσα ίσα. Λησμονήσαμε πως ανήκουμε σε μία παράταξη ηττημένη, πως ιδεολογικά, πολιτικά και προγραμματικά είμαστε στην αρχή μόνο μιας μακράς και κοπιαστικής πορείας ανασυγκρότησης και πως σε αυτήν την κατάσταση η πρεμούρα και ο αντιπολιτευτικός φανατισμός μόνο κακοί σύμβουλοι μπορεί να είναι. Από τα ΜΜΕ και τα κόμματά μας ειπώθηκαν τέρατα: πως είχαν εξαφανιστεί βαγόνια και είχαν εξαερωθεί δεκάδες επιβάτες. Πως υπήρχαν ντοκουμέντα που αποδείκνυαν πως η επιβατική αμαξοστοιχία έκανε λαθρεμπόριο (που μάλιστα ο μίτος του οδηγούσε στο Μαξίμου). Πως δεν εξηγείται αλλιώς η «πυρόσφαιρα» και πως παγκοσμίως δεν υπάρχει τέτοιο προηγούμενο. Αναδείξαμε τη Μαρία Καρυστιανού σε εθνικό μας ταγό, παραβλέποντας τις υπερβολές και τις εξαλλοσύνες της. Παρακολουθούμε τώρα με αμηχανία την αριστερή σοσιαλιστική κυβέρνηση της Ισπανίας να αντιδρά στο δικό της σιδηροδρομικό δυστύχημα αν όχι ταυτόσημα, πάντως με ομοιότητες με τη νεοδημοκρατική (οι επικοινωνιολόγοι, βλέπετε, είναι παντού ίδιοι). Δυστυχώς, με την επιπόλαια πολυπραγμοσύνη μας συμβάλλαμε (πλην ΚΚΕ, για να είμαστε δίκαιοι) στο να μείνουν εκτός κάδρου της συζήτησης τα σημαντικά και εποικοδομητικά (ο ρόλος του σιδηρόδρομου στις μετακινήσεις, η λογική του «κόστους» στα συλλογικά αγαθά κ.λπ). Το άλλο μεγάλο μας φιάσκο -αυτό της μικρής Μαρίας- δεν μας δίδαξε τίποτα. Το δις εξαμρτείν όμως…

Μία παράταξη σε αποδρομή δεν μπορεί να έχει σοβαρά κόμματα ή αξιόπιστα ΜΜΕ. Ακολουθούν κι αυτά την παρακμή του πολιτικού υποκειμένου. Από τον χώρο αριστερά του κέντρου έχει χαθεί η αυτοσυγκράτηση. Σπεύδουμε να αρπάξουμε στον αέρα κάθε ευκαιρία να «χτυπήσουμε» με «τυφλή μανία» τον «Κούλη». Αυτό δείχνει απελπισία και ανευθυνότητα -που είναι αμφότερα σύμπτωμα στρατηγικού, ιδεολογικού, πολιτικού και προγραμματικού αδιεξόδου. Εντωμεταξύ, στην Ελλάδα έχει να υπάρξει σοβαρή λαϊκή κίνηση από τις συγκεντρώσεις για τα… Τέμπη το 2025 -που ήταν μεν η ογκωδέστερη λαϊκή κινητοποίηση στη Μεταπολίτευση, αλλά εντέλει θα μείνει στην ιστορία σαν υστερόγραφο, κι όχι σαν πρωτόγραμμα: εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι να κοιτάζονται σιωπηλοί, σε μία πρωτοφανή στην ιστορία εκδήλωση μαζικής… αμηχανίας.

Η πορεία της ανασυγκρότησης του προοδευτικού χώρου περνάει από μερικούς σταθμούς που παραλείψαμε να χαρτογραφήσουμε. Ο πρώτος, είναι να συμβάλλουμε με θετικές και ρεαλιστικές προτάσεις σε όλα και όχι να κοιτάμε μόνο πώς θα «στριμώξουμε» την κυβέρνηση ή πώς θα επιδείξουμε κάποιον -εκτός τόπου και χρόνου- «ριζοσπαστισμό». Ο κόσμος δεν περιμένει από μας «δομική αντιπολίτευση», αλλά να είμαστε εθνικά και κοινωνικά χρήσιμοι. Ο δεύτερος, είναι να αποκτήσουμε επειγόντως συλλογικές διαδικασίες και πολιτική συζήτηση. Για τους προοδευτικούς, αυτό είναι το περίφημο «μυαλό» στο οποίο καλό είναι να «βουτάμε τη γλώσσα» πριν τοποθετηθούμε.

Ο Νίκος Ράπτης είναι εκπαιδευτικός και περιφερειακός σύμβουλος.