Η μεγάλη δίκη των Τεμπών ξαναρχίζει σήμερα στη Λάρισα – Μετά τις δικονομικές μάχες έρχεται η ώρα των μαρτύρων

Έπειτα από τη θερινή διακοπή, η μεγάλη ποινική δίκη για την τραγωδία των Τεμπών επιστρέφει σήμερα, Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του «Γαιόπολις» στη Λάρισα, με τη διαδικασία να βρίσκεται πλέον μπροστά στην πιο κρίσιμη καμπή της.

Σχεδόν έξι μήνες μετά την έναρξή της, στις 23 Μαρτίου, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας αφήνει σταδιακά πίσω τον μακρύ κύκλο των ενστάσεων, των αιτημάτων και των δικονομικών αντιπαραθέσεων και ετοιμάζεται να περάσει στην ουσία της υπόθεσης, στην αποδεικτική διαδικασία και στις μαρτυρικές καταθέσεις για τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023, όταν 57 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη μετωπική σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών.

Στο εδώλιο βρίσκονται συνολικά 36 κατηγορούμενοι, προερχόμενοι από τον ΟΣΕ, την ΕΡΓΟΣΕ, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων και τη Hellenic Train. Η μεγάλη δικογραφία επιχειρεί να εξετάσει όχι μόνον όσα συνέβησαν στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Λάρισας τις τελευταίες ώρες πριν από τη σύγκρουση, αλλά μια ολόκληρη αλυσίδα πράξεων και παραλείψεων που εκτείνεται χρόνια πίσω.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η λειτουργία του σταθμού της Λάρισας τη μοιραία νύχτα, η στελέχωση των βαρδιών, η μετάταξη του σταθμάρχη, η κατάσταση της σηματοδότησης και της τηλεδιοίκησης στο τμήμα Λάρισα – Νέοι Πόροι, η πολύχρονη πορεία της Σύμβασης 717 για τα συστήματα ασφαλείας, η εποπτεία του δικτύου και ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία του GSM-R.

Η σημερινή συνεδρίαση θα ξεκινήσει από το σημείο όπου σταμάτησε η διαδικασία στις 28 Ιουλίου. Μετά την ολοκλήρωση της απαγγελίας της κατηγορίας από την εισαγγελέα, η πρόεδρος είχε ανακοινώσει ότι με την επανέναρξη θα ακολουθήσουν οι τοποθετήσεις των κατηγορουμένων επί των κατηγοριών και η γνωστοποίηση των μαρτύρων. Στη συνέχεια αναμένεται να ανοίξει ουσιαστικά ο κύκλος των καταθέσεων.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που είχε γίνει γνωστός πριν από τη θερινή διακοπή, μεταξύ των πρώτων μαρτύρων που αναμένεται να κληθούν βρίσκονται μέλη της οικογένειας του μηχανοδηγού Γιώργου Κουτσούμπα. Αυτό ακριβώς είναι που διαφοροποιεί τη νέα περίοδο της δίκης από όσα προηγήθηκαν. Από τις 23 Μαρτίου μέχρι τις 28 Ιουλίου πραγματοποιήθηκαν 25 δικάσιμοι, όμως ένα πολύ μεγάλο μέρος τους αφιερώθηκε σε ζητήματα που έπρεπε να επιλυθούν πριν το δικαστήριο φτάσει στην εξέταση του αποδεικτικού υλικού. Η πρώτη περίοδος σημαδεύτηκε μάλιστα από τις έντονες αντιδράσεις για τις συνθήκες στην αρχική αίθουσα, γεγονός που οδήγησε σε εργασίες αναδιαμόρφωσης του χώρου και σε μεγάλη διακοπή της διαδικασίας.

Ακολούθησαν εβδομάδες νομικών αντιπαραθέσεων για τις παραστάσεις προς υποστήριξη της κατηγορίας, τη νομιμότητα της διαδικασίας, την παρουσία των κατηγορουμένων, τη μετάδοση της δίκης, το εύρος της έρευνας και κυρίως για το εάν το υφιστάμενο κατηγορητήριο αποτυπώνει επαρκώς τις ποινικές ευθύνες που πρέπει να διερευνηθούν.

Ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά ζητήματα αφορά ακριβώς την αναβάθμιση των κατηγοριών, την οποία έχουν ζητήσει συνήγοροι συγγενών θυμάτων. Στις 7 Ιουλίου το δικαστήριο δεν απέρριψε το αίτημα, αλλά επιφυλάχθηκε να αποφανθεί αφού αρχίσει η αποδεικτική διαδικασία. Το ίδιο έπραξε για αιτήματα που αφορούν την κλήση πρόσθετων μαρτύρων και την προσκόμιση νέων εγγράφων. Αντίθετα, απέρριψε το αίτημα για συμπληρωματική ανάκριση της υπόθεσης.

Νωρίτερα είχε απορριφθεί το αίτημα για οπτικοακουστική κάλυψη και αναμετάδοση της δίκης. Ως προς την αυτοπρόσωπη παρουσία όλων των κατηγορουμένων, το δικαστήριο είχε χαρακτηρίσει πρόωρο το σχετικό αίτημα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανεξεταστεί όταν ξεκινήσει η αποδεικτική διαδικασία.

Λίγο πριν κλείσει ο πρώτος κύκλος, στις 28 Ιουλίου, το δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα σειρά ακόμη αιτημάτων της υπεράσπισης, μεταξύ των οποίων αιτήματα αναβολής, αποστολής προδικαστικών ερωτημάτων στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενστάσεις περί δεδικασμένου και εκκρεμοδικίας και ενστάσεις ακυρότητας του κλητηρίου θεσπίσματος. Αμέσως μετά ακολούθησε μία από τις πλέον φορτισμένες στιγμές μέχρι σήμερα. Κατά την απαγγελία της κατηγορίας και την εκφώνηση των ονομάτων των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους, συγγενείς θυμάτων αντέδρασαν έντονα μέσα στην αίθουσα, ενώ η διαδικασία χρειάστηκε να διακοπεί προσωρινά.

Το κατηγορητήριο είναι ιδιαίτερα βαρύ. Για 33 από τους 36 κατηγορουμένους περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, το κακούργημα της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο. Κατά περίπτωση αποδίδονται επίσης ανθρωποκτονίες από αμέλεια κατά συρροή και βαριές ή απλές σωματικές βλάβες από αμέλεια. Τα δύο στελέχη της Hellenic Train αντιμετωπίζουν πλημμεληματικές κατηγορίες που συνδέονται με ανθρωποκτονίες και σωματικές βλάβες από αμέλεια, ενώ μία ακόμη κατηγορούμενη του ΟΣΕ παραπέμπεται για παράβαση καθήκοντος.

Από σήμερα όμως οι νομικές διατυπώσεις αρχίζουν να συναντούν τα πραγματικά γεγονότα. Το δικαστήριο θα κληθεί μέσα από δεκάδες καταθέσεις, πραγματογνωμοσύνες, έγγραφα, υπηρεσιακή αλληλογραφία και τεχνικά στοιχεία να ανασυνθέσει όσα συνέβησαν πριν από τη σύγκρουση, αλλά και να εξετάσει πόσο πίσω στον χρόνο εκτείνονται οι ευθύνες για ένα σιδηροδρομικό δίκτυο που λειτουργούσε με κρίσιμα κενά ασφαλείας.

Η πορεία αναμένεται μακρά. Ήδη έχουν οριστεί για τον Σεπτέμβριο, μετά τη σημερινή, δικάσιμοι στις 8, 9, 14, 15, 16, 21, 22, 29 και 30 του μήνα, ενώ τον Οκτώβριο η διαδικασία συνεχίζεται στις 5, 6, 7, 12, 13, 14, 19, 20, 26 και 27.