Από το χάος του Daniel στο νέο δόγμα Κουρέτα: Πώς η Θεσσαλία πέρασε από τα «μπαλώματα» στην οργανωμένη αντιπλημμυρική θωράκιση

Η αντιπλημμυρική προστασία της Θεσσαλίας βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου την Παρασκευή, με την περιφερειακή αρχή να επιχειρεί έναν συνολικό απολογισμό των παρεμβάσεων που υλοποιήθηκαν μετά την καταστροφική κακοκαιρία Daniel, αλλά και να αναδείξει τη ριζική αλλαγή φιλοσοφίας που – όπως υποστηρίζει – εφαρμόζεται από την ανάληψη των καθηκόντων του περιφερειάρχη Δημήτρη Κουρέτα.

Το βασικό αφήγημα της διοίκησης είναι πως η Θεσσαλία εγκατέλειψε το μοντέλο των αποσπασματικών παρεμβάσεων και πέρασε σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό πρόληψης, έγκαιρης προειδοποίησης και αντιπλημμυρικής θωράκισης, υποστηρίζοντας ότι ένα τέτοιο συνολικό επιχειρησιακό σχέδιο δεν υπήρχε πριν από το 2023.

Από τους καθαρισμούς στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μέχρι την τραγωδία του Daniel η αντιμετώπιση των πλημμυρικών κινδύνων βασιζόταν κυρίως σε καθαρισμούς ρεμάτων, αποκαταστάσεις ζημιών και επιμέρους παρεμβάσεις, χωρίς ενιαίο σχεδιασμό για το σύνολο της Θεσσαλίας.

Αντίθετα, η σημερινή περιφερειακή αρχή υποστηρίζει ότι για πρώτη φορά συγκροτήθηκε ένα πλήρες πλαίσιο σχεδιασμού, το οποίο περιλαμβάνει το εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής, το Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας, το Σχέδιο Αντιπλημμυρικής Θωράκισης του Πηνειού, δύο νέα master plans για Καρδίτσα και Βόλο, αλλά και τον προγραμματισμό μεγάλων έργων ορεινής υδρονομίας και φραγμάτων.

116 εκατ. ευρώ έργα και νέα αντιπλημμυρική γενιά

Η Περιφέρεια παρουσιάζει συγκεκριμένους αριθμούς για το έργο που έχει παραχθεί μετά τον Daniel.

Όπως αναφέρεται, ολοκληρώθηκαν αποκαταστάσεις σε 432 σημεία συνολικού ύψους 75,7 εκατ. ευρώ, ενώ ακολούθησε πρόγραμμα αποκατάστασης ποταμών και ρεμάτων ύψους περίπου 42 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προωθείται νέα γενιά αντιπλημμυρικών έργων προϋπολογισμού 38,7 εκατ. ευρώ για το 2026, ανεβάζοντας το συνολικό αποτύπωμα των παρεμβάσεων στα 116,2 εκατ. ευρώ στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες της Θεσσαλίας.

«Δεν βαφτίζουμε νέα έργα τις αποκαταστάσεις»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διάκριση ανάμεσα στις αποκαταστάσεις και στα νέα αντιπλημμυρικά έργα.

Η διοίκηση Κουρέτα επισημαίνει ότι η επαναφορά μιας κατεστραμμένης υποδομής δεν παρουσιάζεται ως νέο έργο προστασίας. Ως νέα αντιπλημμυρική θωράκιση καταγράφονται το Σχέδιο του Πηνειού, οι παρεμβάσεις σε Πηνειό, Ενιπέα, Φαρσαλίτη και Πάμισο, καθώς και τα master plans για την Καρδίτσα και τα αστικά ρέματα του Βόλου.

Η τεχνολογία μπαίνει στην πρώτη γραμμή

Ένα από τα στοιχεία που προβάλλονται ως η μεγαλύτερη αλλαγή σε σχέση με το παρελθόν είναι η λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης.

Σύμφωνα με την Περιφέρεια, πλέον λειτουργεί πρότυπο Κέντρο Πολιτικής Προστασίας, δίκτυο σταθμημέτρων και μετεωρολογικών σταθμών, αυτόματοι σταθμοί παρακολούθησης υδάτων, καθώς και η πλατφόρμα CivilProt Dashboard, η οποία αξιοποιεί προγνωστικά μοντέλα, δορυφορικά δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη για την εκτίμηση του πλημμυρικού κινδύνου. Για πρώτη φορά, όπως τονίζεται, μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια ο χρόνος άφιξης της πλημμυρικής αιχμής, επιτρέποντας στις υπηρεσίες να κινηθούν προληπτικά.

Τα μεγάλα φράγματα παραμένουν εκτός αρμοδιότητας

Η περιφερειακή αρχή ξεκαθαρίζει ότι τα μεγάλα φράγματα στον Ενιπέα, στο Μουζάκι και στην Πύλη, όπως και τα έργα ορεινής υδρονομίας, ανήκουν στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Υποδομών και του Υπερταμείου.

Μάλιστα υποστηρίζει ότι έχει επανειλημμένα ζητήσει την επιτάχυνση των συγκεκριμένων έργων, θεωρώντας πως αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για την πλήρη αντιπλημμυρική θωράκιση της Θεσσαλίας.

Το πρώτο «τεστ» μετά τον Daniel

Η διοίκηση Κουρέτα θεωρεί ότι η κακοκαιρία Byron τον Δεκέμβριο του 2025 αποτέλεσε την πρώτη ουσιαστική δοκιμή του νέου μοντέλου.

Όπως υποστηρίζει, οι παροχές των ποταμών ήταν αισθητά μικρότερες σε σχέση με τον Daniel και οι συνέπειες περιορισμένες, γεγονός που αποδίδεται στον συνδυασμό των έργων που έχουν ήδη υλοποιηθεί και του νέου συστήματος παρακολούθησης και επιχειρησιακής διαχείρισης.

Εν κατακλείδι, η λογοδοσία της περιφερειακής αρχής ανέδειξε μία εκ βάθρων αλλαγή προσέγγισης στην αντιμετώπιση των συνεπειών των ακραίων καιρικών φαινομένων, καθώς από μία Θεσσαλία που πριν το 2023 λειτουργούσε με λογική αντιμετώπισης των συνεπειών, σήμερα – σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στη λογοδοσία – επιχειρείται η μετάβαση σε ένα μοντέλο όπου η πρόληψη, ο επιστημονικός σχεδιασμός, η τεχνολογία και η συνεχής επιχειρησιακή ετοιμότητα αποτελούν τον βασικό πυλώνα της αντιπλημμυρικής προστασίας της Περιφέρειας.

newsroom onlarissa.gr