ΠΑΣΟΚ και ΝΔ: πολιτική επικοινωνία υψηλού ρίσκου

Του Νίκου Ράπτη***

Οι εκλογές του 2023 έγιναν με την απλή αναλογική που είχε καθιερώσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Το αριστερό κόμμα πρόβαλε τότε ως εκλογικό του στόχο την «προοδευτική διακυβέρνηση», δηλαδή τη συγκυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ. Καθώς όμως η Χαριλάου Τρικούπη αρνούνταν πεισματικά αυτή την προοπτική, στην τελική ευθεία προς τις κάλπες το αφήγημα της Κουμουνδούρου ακουγόταν ολοένα και περισσότερο σαν ανοησία. Τα θεμέλια του πολιτικού οικοδομήματος του Τσίπρα διαβρώθηκαν. Ο ΣΥΡΙΖΑ κατέρρευσε «πάνω από την κάλπη» και προσγειώθηκε σχεδόν δέκα μονάδες χαμηλότερα από εκεί που τον τοποθετούσαν οι δημοσκοπήσεις επί σειρά μηνών.

Στην εποχή μας, της χαλαρής κομματικής ταύτισης και της πολιτικής ρευστοποίησης, η προεκλογική περίοδος παίζει ρόλο. Το εκλογικό σώμα τείνει να απαξιώνει με άνεση όποιον δεν του ακούγεται πειστικός. Από την άποψη αυτή, όλα σήμερα συμβαίνουν ως το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ να σκάβουν τους λάκους που θα πέσουν μέσα στις επόμενες εκλογές.

Το ΠΑΣΟΚ έχει παγιδευτεί για τα καλά στο αφήγημα πως επιδιώκει την πρωτιά «έστω και με μία ψήφο διαφορά». Σήμερα, αυτό μπορεί να ακούγεται σαν ένα ηρωικό εγερτήριο σάλπισμα, ακόμα και σαν ρεαλιστική προοπτική. Τόσα έχουμε δει, γιατί όχι κι αυτό; Τι θα συμβεί όμως εάν, λίγες ημέρες πριν ανοίξουν οι κάλπες, κυριαρχεί η βεβαιότητα πως το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί το πολύ τη δεύτερη, ακόμα και την τρίτη θέση; Ο ασκός της αμφισβήτησης θα σκάσει τότε σαν μπαλόνι. Το σκάφος του ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να παρασυρθεί σε εκλογικά ποσοστά που σήμερα δεν φαντάζεται ούτε στους χειρότερους εφιάλτες του.

Αντίστοιχη παγίδα μπορεί να είναι για τη ΝΔ το αφήγημα της «μίας κάλπης». Η ιδέα πως το κυβερνητικό κόμμα επιδιώκει την αυτοδυναμία στις επόμενες κιόλας εκλογές, ώστε να μην χρειαστεί καν ο διαβόητος «δεύτερος γύρος», μπορεί σήμερα να ακούγεται λογική. Κινητοποιεί υποτίθεται τον κομματικό μηχανισμό και αποθαρρύνει έναν ορυμαγδό «χαλαρής» «ψήφου διαμαρτυρίας» που θα μπορούσε να θάψει τον πρωθυπουργό στα ερείπια του 25%. Από την άλλη, τα προεκλογικά αφηγήματα δεν αλλάζουν εν κινήσει. Εάν στην τελική ευθεία προς τα παραβάν έχει εμπεδωθεί η αίσθηση πως η ψήφος στην κυβέρνηση υπολείπεται του 30%, ο εκλογικός στόχος της ΝΔ μπορεί να ακούγεται τότε σαν ωμή προπαγάνδα και κοροϊδία «στα μούτρα» μας. Το ρίσκο είναι μεγάλο όταν τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων είναι απέναντι στον Μητσοτάκη -και τρία νέα κόμματα θα έχουν στήσει ξώβεργες.

Οι επικοινωνιολόγοι είναι πλέον η μόνη κλωστή που συνδέει τους πολιτικούς με την πραγματικότητα. Το πρόβλημα με την πολιτική επικοινωνία όμως, είναι πως το πολιτικό της κριτήριο είναι ρηχό -και είναι πιο μύωπας από τυφλοπόντικα. Ο αέρας του ειδικού λειτουργεί αγχολυτικά στις φοβίες των πολιτικών, αλλά δεν προσφέρει καμία εγγύηση πως δεν θα τους πάρει στον λαιμό της. Κι όταν συμβεί αυτό, οι «ειδικοί» απλά παίρνουν τα λεφτά και τρέχουν -μακριά από τα χαλάσματα που μόλις δημιούργησαν.

***Ο Νίκος Ράπτης είναι εκπαιδευτικός, περιφερειακός σύμβουλος Θεσσαλίας. Το βιβλίο του «Από τον σοσιαλισμό στη Βιωσιμότητα» κυκλοφορεί από τις «εκδόσεις Ασίνη».