Η Λαρισαία Έλενα Μακρή εξομολογείται: Έχω μια ιστορία να σου πω για το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» για την παχυσαρκία – Είναι «τρύπιο»

Είχαμε κάνει μια συγκλονιστική συνέντευξη πριν από 5 χρόνια. Ήμασταν ακόμη στα απόνερα της πανδημίας. Εκείνη μόλις είχε αναρρώσει από μια σοβαρή περιπέτεια όταν νόσησε από κορωνοϊό· ήταν σε καταστολή για 32 μέρες και επέζησε. Την διάβασα ξανά τώρα, πριν ξεκινήσω να γράφω. Ήταν όντως συγκλονιστική. Η Έλενα. «Πλέον, που έχω δουλέψει διαφορετικά και σε βάθος με τον εαυτό μου, ευχαριστώ τα κιλά μου γιατί με έκαναν αυτό τον άνθρωπο που είμαι σήμερα. Ένα άνθρωπο που τον εκτιμώ πολύ» μου είχε πει τότε. Ανάμεσα σε πολλά άλλα, σημαντικά.

Έχουμε κρατήσει μια επαφή όλα αυτά τα χρόνια. Επικοινώνησε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. «Μόλις διάβασα τη συνέντευξη σου για την παχυσαρκία. Έχω νομίζω μια απίστευτη ιστορία να σου διηγηθώ…».

Συνέντευξη στην Εύη Μποτσαροπούλου

Μου κέντρισε το ενδιαφέρον. Η συνέντευξη έγινε με την καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας Αλ. Μπαργιώτα με αφορμή το 4ο Ιπποκράτειο Συνέδριο που βρισκόταν σε εξέλιξη στη Λάρισα και φέτος ήταν αφιερωμένο στην παχυσαρκία.

Για τα νέα φάρμακα αδυνατίσματος ήθελε να μου μιλήσει. Για το ελληνικό σύστημα υγείας και για το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «Προλαμβάνω». «Είναι τρύπιο» μου είπε…

Θα κάνω μια εισαγωγή: από τον Δεκέμβριο του 2025 ξεκίνησε η διαδικασία με την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης για τη δωρεάν χορήγηση φαρμάκων για την παχυσαρκία. Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. «Ειδικότερα, το πρόγραμμα που αφορά στην παχυσαρκία προσφέρει την παροχή δωρεάν καινοτόμων φαρμάκων υψηλού κόστους για την καταπολέμηση της νόσου, καθώς και δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, όπως και εξατομικευμένη παρακολούθηση και καθοδήγηση σε πολίτες με αυξημένο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ άνω του 40 ή ΔΜΣ 37-40 και σχετικές συννοσηρότητες). Στόχος του προγράμματος είναι η ενίσχυση υγιεινών συνηθειών, η σταδιακή απώλεια βάρους και η μακροχρόνια διαχείριση του βάρους, για την πρόληψη καρδιαγγειακών επιπλοκών. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο αυτό, τις επόμενες ημέρες προγραμματίζεται να αποσταλούν και τα πρώτα μηνύματα (SMS) προς τους δικαιούχους για την επίσκεψη στον ιατρό» αναγράφει επί λέξει το δελτίο Τύπου στην επίσημη σελίδα του Υπουργείου…

Η Έλενα, το «Προλαμβάνω», το ψηφιακό κράτος και το Mounjaro…

Το ραντεβού μας είναι βράδυ. Εγώ μόλις έχω τελειώσει από μια παρουσίαση βιβλίου και εκείνη από τη δουλειά της σε γνωστή εταιρία κινητής τηλεφωνίας «που υποστηρίζει την διαφορετικότητα με όλους τους τρόπους και δίνει ευκαιρίες σε ανθρώπους που απλώς κάνουν για τη δουλεία της» όπως μου είχε πει τότε το ΄21. Φτάνω πρώτη. Μόλις ανάβω τσιγάρο έρχεται. «Όπως γνωρίζεις, και όπως φαίνεται κιόλας, εγώ πάσχω από νοσογόνο παχυσαρκία»… ξεκινάει κατευθείαν. Την απολαμβάνω, για όλο αυτό το ταπεραμέντο και το χιούμορ· στο πετάει στα μούτρα άμα τη εμφανίσει.

«Περιμένω λοιπόν να ανοίξει το πρόγραμμα για τη δωρεάν χορήγηση ενέσεων Mounjaro σε ασθενείς με νοσογόνο παχυσαρκία που κοστίζουν πάρα πολύ ακριβά. Στη δική μου την περίπτωση και ο δείκτης μάζας σώματος είναι αυξημένος και υπάρχει συννοσηρότητα, οπότε έπρεπε να μπω σε αυτό το πρόγραμμα. Πρώτα θα έπρεπε να μου είχε έρθει από πέρυσι τον Μάιο sms από το Υπουργείο για προληπτικές καρδιολογικές εξετάσεις και τον περασμένο Δεκέμβριο το επόμενο sms όταν άνοιξε το πρόγραμμα. Εμένα δεν μου ήρθε ποτέ το μήνυμα για τις καρδιολογικές εξετάσεις»… κάνει την εισαγωγή της για να καταλήξει ότι η ουσία της ιστορίας είναι ότι δεν μπήκε στο πρόγραμμα. Τι συνέβη;

Εκείνη το περίμενε πως και πώς να ανοίξει, διάβαζε ότι σχετικό άρθρο δημοσιευόταν, ήδη με δική της πρωτοβουλία αρχές Δεκέμβριου πήγε σε ενδοκρινολόγο στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας, έκανε τον κύκλο των εξετάσεων, επιβεβαίωσε ότι όλες οι προϋποθέσεις υπάρχουν, αλλά όταν το πρόγραμμα βγήκε εκείνη δεν ήταν μέσα. Την ενημέρωσαν από το Πανεπιστημιακό ότι η πλατφόρμα την πετάει έξω γιατί φαίνεται ότι πάσχει από καρδιακή ανεπάρκεια. Από τον Μάιο μάλιστα του 2023 σύμφωνα με το προσωπικό της ψηφιακό ιατρικό φάκελο. «Πάσχω από πολλά αλλά όχι από καρδιακή ανεπάρκεια. Δεν θα το ήξερα;» μου λέει.

Αρχικά δεν μπορεί να καταλάβει τι έχει συμβεί. Τελικά, ανατρέχοντας στον Μάιο του ΄23 θυμάται ότι επισκέφτηκε ιδιώτη ενδοκρινολόγο για να της γράψει το Victoza, ένα άλλο φάρμακο που χορηγείται κανονικά για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αλλά παράλληλα βοηθά στη ρύθμιση του σακχάρου, την αύξηση της ινσουλίνης και τη μείωση της όρεξης, ενώ συχνά οδηγεί σε απώλεια βάρους. Δεν έπασχε από ζαχαρώδη διαβήτη, αλλά θα τη βοηθούσε ίσως στην απώλεια βάρους. Και ένα 15% αποτέλεσμα ευπρόσδεκτο ήταν… Ταυτόχρονα της συνταγογραφείται ένα άλλο φάρμακο, που θα λειτουργούσε συμπληρωματικά, το οποίο χορηγείται σε όσους πάσχουν από καρδιακή ανεπάρκεια. Τελικά η Έλενα εκείνο το χάπι το αγόρασε αλλά δεν το πήρε ποτέ. Φοβήθηκε γιατί είχε νοσήσει πολύ σοβαρά από covid. «Είπα να μην το διακινδυνέψω μετά από αυτό που πέρασα. Ήδη έπαιρνα κάποια φάρμακα για την καρδιά, παρενέργειές του covid». Δεν το πήρε αλλά δεν το πέταξε, το έχει ακόμη το κουτί άθικτο στο σπίτι. Το έψαξε και το βρήκε.

Μετά από τρία χρόνια, εκείνη η συνταγή φαίνεται στο σύστημα. Εξαιτίας της δεν έλαβε ποτέ το μήνυμα για τις προληπτικές καρδιολογικές εξετάσεις και δεν μπήκε στο πρόγραμμα. Αρχικά φαντάστηκε ότι αφού εντόπισε το πρόβλημα θα το έλυνε εύκολα με μια νέες καρδιολογικές εξετάσεις που θα επιβεβαίωναν ότι δεν πάσχει από καρδιακή ανεπάρκεια. Αλλά φευ! Παρόλες τις νέες εξετάσεις που ανέβηκαν στο σύστημα η διάγνωση του 2023 μέσω εκείνης της συνταγογράφησης δεν μπορεί να διαγραφεί. Το σύστημα εξακολουθεί να θεωρεί ότι πάσχει από καρδιακή ανεπάρκεια και δεν δικαιούται να λάβει μέρος στο πρόγραμμα. «Δεν μπορείς να φανταστείς απογοήτευση…» Αρχίζει να τηλεφωνεί σε διάφορους φορείς, ξεκινώντας με το ΙΔΙΚΑ αλλά δεν βγάζει καμία άκρη. Τελικά μια κυρία στον ΕΟΠΥ της Λάρισας της εξηγεί πως ο μόνος τρόπος για να λυθεί το πρόβλημα είναι να απευθυνθεί στο γιατρό που το συνταγογράφησε  ώστε να στείλει εκείνος mail και να ζητήσει τη διαγραφή. Το έκανε στις αρχές Ιανουαρίου, παρόλα αυτά το πρόβλημα μέχρι σήμερα παραμένει. «Παίρνει πολύ χρόνο» της είπαν.

Αρχικά συνομιλούσε με τον ΕΟΠΥ στην Αθήνα. Μετά από ένα μήνα ο υπάλληλος πήγε τον φάκελο στον διευθυντή. «Ακόμη περιμένω». Αφού τελειώσει από τον ΕΟΠΥ πρέπει να απευθυνθεί στον ΙΔΙΚΑ και μετά να απευθυνθεί στο Υπουργείο για να στείλει το sms για τις προληπτικές καρδιολογικές εξετάσεις που απαιτεί το πρόγραμμα και μετά να ενταχθεί, αν βέβαια ακόμη το πρόγραμμα εξακολουθεί να τρέχει και αν δεν έχει συμπληρωθεί ο αριθμός των δικαιούχων. Μέσα σε όλη αυτή τη διαδικασία της ζητήθηκε να αποστείλει υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχει ζημιώσει το κράτος λαμβάνοντας επιδόματα μέσω ΚΕΠΑ και άλλες παροχές για ασθενείς με καρδιολογική ανεπάρκεια. «Το κράτος δεν μπορεί να το διασταυρώσει μόνο του με τις υπηρεσίες του βλέπεις!».

Είναι αγανακτισμένη.

«Ούτε αναρωτήθηκε κανείς πως γίνεται σε ένα θεωρητικά ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια το εν λόγω φάρμακο να συνταγογραφήθηκε άπαξ και έκτοτε ποτέ. Αν είχα όντως καρδιακή ανεπάρκεια από το 2023 μέχρι σήμερα δεν θα ήμουν εδώ σήμερα. Θα είχα πεθάνει χωρίς αγωγή!». Και τώρα κινδυνεύει. Πρέπει να της χορηγηθεί το Mounjaro για λόγους υγείας. Το φάρμακο που ενδείκνυται για την περίπτωσή της. Η παχυσαρκία είναι νόσος, δεν είναι θέμα αισθητικής. Και όποιος δεν μπορεί να πληρώσει την αγωγή κινδυνεύει. «Έστω ότι με κάποιο τρόπο καταφέρω να πάρω το φάρμακο ή κάνω επέμβαση, χάσω τελικά κιλά, πάντα θα πάσχω από νοσογόνο παχυσαρκία και ανά πάσα στιγμή θα κινδυνεύω να υποτροπιάσω με βουλιμικά επεισόδια».

Είναι θυμωμένη και απογοητευμένη. Και φοβισμένη.

«Το πρόγραμμα είναι τρύπιο. Είναι πολυδιαφημισμένο, αλλά είναι τρύπιο. Κανονικά θα έπρεπε ο ασθενής να πηγαίνει στο γιατρό και να το συνταγογραφεί σε όποιον το δικαιούται. «Με το «Προλαμβάνω» έχει μείνει πολύς κόσμος απέξω. Για διάφορους λόγους. Ούτως ή άλλως είναι για ένα συγκεκριμένο αριθμό ατόμων αλλά αυτοί που έχουν πρόβλημα είναι πολλοί περισσότεροι. Και στην περίπτωσή μου το ψηφιακό σύστημα δεν μπορεί να διορθώσει ένα λάθος… Έχουμε περάσει σε ένα ψηφιακό μεν γραφειοκρατικό και δυσκίνητο δε σύστημα. Αυτό κάναμε».