Βιομηχανία: Δύσκολος χειμώνας με ακριβή ενέργεια και ευρωπαϊκές πιέσεις

Με ακριβότερη ενέργεια, αυξημένο μεταφορικό κόστος και τις νέες παραγγελίες να μειώνουν ταχύτητα μπαίνει ο χειμώνας για την ελληνική βιομηχανία, η οποία εξακολουθεί να αυξάνει την παραγωγή και τις εξαγωγές της, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη με νέα επιδείνωση των συνθηκών στην ευρωπαϊκή αγορά. Τα στοιχεία της S&P Global για τον Οκτώβριο, καταγράφουν επιβράδυνση της μεταποιητικής δραστηριότητας στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάιο, την ώρα που οι επιχειρήσεις μετακυλίουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος των ανατιμήσεων στις τιμές πώλησης και εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές για τους επόμενους μήνες.

Ο δείκτης PMI υποχώρησε στις 53,3 μονάδες από 54 τον Σεπτέμβριο, παραμένοντας πάνω από το όριο των 50 μονάδων που διαχωρίζει την επέκταση από τη συρρίκνωση. Η παραγωγή αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό από τον Ιούλιο και οι νέες παραγγελίες παρέμειναν σε ανοδική τροχιά για 24ο διαδοχικό μήνα, ωστόσο ο ρυθμός αύξησής τους ήταν ο ασθενέστερος από τον Μάιο. Ακόμη και η ενίσχυση των εξαγωγικών παραγγελιών για τέταρτο συνεχόμενο μήνα δεν στάθηκε αρκετή για να ανακόψει την υποχώρηση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης, η οποία βρέθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο του τελευταίου πενταμήνου.

Η πίεση γίνεται εντονότερη στο κόστος παραγωγής, καθώς οι τιμές ενέργειας, καυσίμων και μεταφορών οδήγησαν τις επιβαρύνσεις των επιχειρήσεων στη μεγαλύτερη αύξηση από τον Μάιο, ενώ οι τιμές των τελικών προϊόντων αναπροσαρμόστηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό από τον Ιούνιο. Οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις πρώτων υλών και ενδιάμεσων προϊόντων συνεχίζονται, καθώς οι αναταράξεις στις διεθνείς μεταφορές και τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες περιορίζουν τη δυνατότητα των βιομηχανιών να εξασφαλίσουν εγκαίρως τις αναγκαίες προμήθειες. Οι προσλήψεις εξακολουθούν να αυξάνονται, για 23ο διαδοχικό μήνα, αλλά με τον χαμηλότερο ρυθμό από τον Απρίλιο.

Οι διαφορετικές ταχύτητες της Ευρώπης

Η επιβράδυνση της ελληνικής μεταποίησης συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή βιομηχανία εμφανίζει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της. Ο μεταποιητικός PMI της Ευρωζώνης διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στις 52,7 μονάδες, από 52,9 τον Σεπτέμβριο, παραμένοντας σε περιοχή ανάπτυξης, αλλά με τις νέες εγχώριες παραγγελίες να χάνουν ταχύτητα και τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες επιβαρύνσεις από την ενέργεια και τις διαταραχές στις μεταφορές.

Η Γερμανία, η μεγαλύτερη βιομηχανική οικονομία της Ευρώπης, κατέγραψε ισχυρότερη επέκταση, με τον δείκτη στις 54,2 μονάδες, ενώ η Γαλλία υποχώρησε στις 49,5 μονάδες και η Ιταλία στις 49,4, επιστρέφοντας σε συνθήκες συρρίκνωσης. Για την ελληνική βιομηχανία, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η εξαγωγική της δραστηριότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ευρωπαϊκή ζήτηση και από τις αλυσίδες παραγωγής στις οποίες συμμετέχουν επιχειρήσεις διαφορετικών χωρών.

Η Ιταλία και η Γερμανία συγκαταλέγονται σταθερά στους σημαντικότερους προορισμούς των ελληνικών εξαγωγών, ενώ η Γαλλία αποτελεί επίσης σημαντική αγορά. Με βάση τα στοιχεία του 2025, οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών προς την Ιταλία ανήλθαν σε περίπου 4,44 δισ. ευρώ, προς τη Γερμανία σε 3,79 δισ. ευρώ και προς τη Γαλλία σε 1,55 δισ. ευρώ. Η συνολική αξία των εξαγωγών προς τις τρεις χώρες πλησίασε τα 9,8 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το ένα πέμπτο των ελληνικών εξαγωγών αγαθών.

Η υποχώρηση της μεταποιητικής δραστηριότητας στη Γαλλία και την Ιταλία δεν συνεπάγεται αυτομάτως μείωση των ελληνικών πωλήσεων στις συγκεκριμένες αγορές, καθώς η ζήτηση διαφέρει σημαντικά ανά προϊόν και κλάδο. Ωστόσο, η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνικές επιχειρήσεις προσπαθούν να διατηρήσουν τις εξαγωγικές τους επιδόσεις, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα υψηλότερο κόστος παραγωγής και μεγαλύτερη αβεβαιότητα για την εξέλιξη των παραγγελιών.

Το στοίχημα των εξαγωγών και των επενδύσεων

Η ελληνική μεταποίηση εισέρχεται σε αυτή τη νέα περίοδο πιέσεων έχοντας διατηρήσει σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα. Στο οκτάμηνο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026, οι συνολικές εξαγωγές αγαθών της χώρας αυξήθηκαν κατά 16,5%, φτάνοντας τα 37,1 δισ. ευρώ, ενώ χωρίς τα πετρελαιοειδή η άνοδος διαμορφώθηκε στο 7,6%, με την αξία των εξαγωγών να ανέρχεται στα 26,4 δισ. ευρώ.

Οι νέες παραγγελίες από το εξωτερικό, που εξακολουθούν να αυξάνονται σύμφωνα με την έρευνα της S&P Global, προσφέρουν ένα θετικό μήνυμα για τους επόμενους μήνες, όμως η επιβράδυνση της συνολικής ζήτησης περιορίζει την ορατότητα των επιχειρήσεων. Η αβεβαιότητα επηρεάζει και τις αποφάσεις για νέες επενδύσεις, καθώς η αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας απαιτεί κεφάλαια, σταθερές παραγγελίες και προβλέψιμο ενεργειακό κόστος. Η έρευνα καταγράφει ότι οι ελληνικές βιομηχανίες εξακολουθούν να σχεδιάζουν επεκτάσεις και νέα έργα, παρά την υποχώρηση της εμπιστοσύνης, γεγονός που διατηρεί θετικές τις προοπτικές της παραγωγής χωρίς να αναιρεί τους κινδύνους από την επιβράδυνση της ευρωπαϊκής αγοράς.