Η Λάρισα στις φλόγες του πολέμου – Σπάνια φωτογραφία από αεροπορική επιδρομή το 1941

Μια συγκλονιστική ασπρόμαυρη φωτογραφία από τη Λάρισα του 1941, την ώρα που η πόλη δοκιμαζόταν από τις αεροπορικές επιδρομές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, διασώζεται στο ιστορικό αρχείο του Australian War Memorial. Το σπάνιο φωτογραφικό τεκμήριο, που δημοσιεύεται με αφορμή την 86η επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, αποτυπώνει μια πόλη πληγωμένη από τον πόλεμο, με κατεστραμμένα κτίρια και ερείπια στους δρόμους της.

Η ιστορική φωτογραφία, που βρίσκεται στην ψηφιακή συλλογή του αυστραλιανού πολεμικού μουσείου, φέρει την περιγραφή «Greece, 1941. Larisa during an air raid», δηλαδή «Ελλάδα, 1941. Η Λάρισα κατά τη διάρκεια αεροπορικής επιδρομής». Πρόκειται για αυθεντικό φωτογραφικό ντοκουμέντο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το οποίο αποτυπώνει τις καταστροφές σε δρόμο της πόλης. Στην εικόνα διακρίνονται κτίρια με εκτεταμένες ζημιές, χαλάσματα και οικοδομικά υλικά διάσπαρτα στο οδόστρωμα.

Η Λάρισα βρέθηκε στο στόχαστρο εχθρικών αεροπορικών επιθέσεων ήδη από τους πρώτους μήνες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Οι βομβαρδισμοί, σε συνδυασμό με τον καταστροφικό σεισμό της 1ης Μαρτίου 1941, επιβάρυναν δραματικά την κατάσταση στην πόλη. Την εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ένα δεύτερο φωτογραφικό τεκμήριο του Australian War Memorial, με ημερομηνία περίπου 17 Μαρτίου 1941, στο οποίο καταγράφεται η διέλευση αυστραλιανής στρατιωτικής φάλαγγας από τη Λάρισα. Η επίσημη περιγραφή του αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η πόλη είχε πληγεί λίγο νωρίτερα από σεισμό και ιταλικούς βομβαρδισμούς.

Η στρατηγική θέση της Λάρισας, ως σημαντικού οδικού και σιδηροδρομικού κόμβου, απέκτησε ιδιαίτερη σημασία κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Μέσω της περιοχής πραγματοποιούνταν μετακινήσεις στρατευμάτων και πολεμικού υλικού, ενώ την άνοιξη του 1941 από την πόλη πέρασαν και δυνάμεις της Βρετανικής Κοινοπολιτείας που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Μετά τη γερμανική εισβολή της 6ης Απριλίου 1941, η κατάσταση επιδεινώθηκε. Οι αεροπορικές επιθέσεις συνεχίστηκαν, ενώ οι συμμαχικές δυνάμεις υποχωρούσαν προς τη νότια Ελλάδα. Σε ιστορική έκδοση του αυστραλιανού Υπουργείου Υποθέσεων Βετεράνων διασώζεται η μαρτυρία στρατιώτη που πλησίαζε τη Λάρισα όταν γερμανικά βομβαρδιστικά επιτέθηκαν στην πόλη. Ο ίδιος περιγράφει δύο σπίτια να καταρρέουν από τις εκρήξεις, μια γυναίκα να τρέχει ουρλιάζοντας στον δρόμο και έναν νεκρό άμαχο.

Ιδιαίτερη αξία έχει το γεγονός ότι η φωτογραφία με αριθμό καταχώρισης 128427 διατηρείται σε επίσημη δημόσια συλλογή και είναι διαθέσιμη για ελεύθερη χρήση, καθώς τα πνευματικά της δικαιώματα έχουν λήξει. Η ακριβής ημερομηνία λήψης της δεν προσδιορίζεται στην καταχώριση, ούτε κατονομάζεται η αεροπορική δύναμη που πραγματοποίησε τη συγκεκριμένη επιδρομή. Η εικόνα αποτελεί ένα από τα φωτογραφικά τεκμήρια που διασώζουν την όψη της Λάρισας στα χρόνια του πολέμου, όταν οι βομβαρδισμοί και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις άφηναν τα σημάδια τους στους δρόμους και στα κτίρια της θεσσαλικής πόλης.

Πηγή φωτογραφίας: Φωτογραφικό αρχείο Australian War Memorial, αριθμός τεκμηρίου 128427