Υποθέσεις τσαρλατάνων που απασχόλησαν τον Βόλο: Ο «μαϊμού» γιατρός και οι «γκρίζες θεραπείες» του διαδικτύου

Ο θάνατος του αγαπημένου στο κοινό τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη σε ιδιωτικό ιατρείο στην Αθήνα άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση που ξεπερνά τα όρια της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον όχι μόνο οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ο δημοφιλής τραγουδιστής υπέστη ανακοπή, αλλά και το μεγάλο ερώτημα για το τι πραγματικά μπορεί να συμβαίνει μέσα σε έναν ιδιωτικό χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας και εάν οι ιατρικές πράξεις, ο εξοπλισμός και οι θεραπείες που παρέχονται αντιστοιχούν στην άδεια λειτουργίας του.

Στην υπόθεση του Κολωνακίου, οι έλεγχοι μετά τον θάνατο του τραγουδιστή έφεραν στο προσκήνιο δύο μηχανήματα πλασμαφαίρεσης και το ζήτημα εάν ο συγκεκριμένος χώρος διέθετε την απαιτούμενη αδειοδότηση για τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη. Η υπόθεση Μαζωνάκη λειτουργεί, έτσι, ως αφορμή για να ανοίξει ένας πολύ μεγαλύτερος φάκελος, αυτός των «γκρίζων ζωνών» στην παροχή ιατρικών υπηρεσιών.

Στον Βόλο δύο υποθέσεις είχαν προκαλέσει την κινητοποίηση του Ιατρικού Συλλόγου Μαγνησίας και οδηγήθηκαν στις αρμόδιες αρχές, φέρνοντας στο προσκήνιο μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πλευρά της ιδιωτικής υγείας: τι ακριβώς συμβαίνει πίσω από την πόρτα ενός ιατρείου και πόσο εύκολο είναι για τον πολίτη να ξεχωρίσει τη νόμιμη ιατρική πράξη από την παράτυπη δραστηριότητα.

Οι δύο υποθέσεις απασχόλησαν τον Ιατρικό Σύλλογο την περίοδο 2014-2022, όταν στο τιμόνι του Συλλόγου βρισκόταν ο Ευθύμης Τσάμης, που μαζί με τα άλλα μέλη της διοίκησης ανέλαβαν πρωτοβουλίες να αναδείξουν το πρόβλημα των λεγόμενων «γκρίζων ζωνών», εκεί όπου ένας χώρος μπορεί να εμφανίζεται ως ιατρείο, μια υπηρεσία να παρουσιάζεται ως θεραπεία και ένας πολίτης να θεωρεί ότι απευθύνεται σε επαγγελματία υγείας, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να ελέγξει εύκολα τι πραγματικά ισχύει.

Το ενδιαφέρον είναι ότι το ζήτημα δεν σταματά στην περίοδο της προηγούμενης διοίκησης. Ο σημερινός πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Μαγνησίας Χρήστος Βενέτης βάζει στο τραπέζι τη σημερινή διάσταση του προβλήματος, επισημαίνοντας ότι στη δική του θητεία δεν έχουν καταγραφεί αντίστοιχα περιστατικά αυτού του τύπου, υπογραμμίζει όμως ταυτόχρονα ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο χρειάζεται ενίσχυση. Ο ίδιος λέει ότι οι Ιατρικοί Σύλλογοι δεν μπορούν να λειτουργούν ως «ντετέκτιβ» και να αναζητούν διαρκώς πιθανές παρατυπίες. Η παρέμβασή τους ενεργοποιείται κατά κανόνα όταν υπάρχει καταγγελία ή συγκεκριμένη πληροφορία.

Όμως πώς μπορεί να υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος όχι μόνο όταν κάποιος καταγγείλει μια παρανομία, αλλά και στην καθημερινή λειτουργία των ιδιωτικών δομών υγείας;

Ο γιατρός που δεν υπήρχε

Μιλώντας στον ASTRA και στην εκπομπή «Συμβαίνει Τώρα», ο Ευθύμης Τσάμης αναφέρθηκε σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις που είχαν απασχολήσει τον Ιατρικό Σύλλογο Μαγνησίας κατά τη διάρκεια της θητείας του. Η πρώτη ήταν ιδιαίτερα χαρακτηριστική. Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε, πρόκειται για άτομο που εμφανιζόταν ως εκπρόσωπος γιατρού από τη Θεσσαλονίκη. Όταν όμως πραγματοποιήθηκαν οι απαραίτητοι έλεγχοι, διαπιστώθηκε ότι η επίκληση γιατρού ήταν έωλη. Το άτομο είχε νοικιάσει σπίτι στη Νέα Ιωνία, το οποίο φέρεται να χρησιμοποιούνταν ως χώρος που παρουσιαζόταν ως ιατρείο.

Η υπόθεση έφτασε στον Ιατρικό Σύλλογο Μαγνησίας ύστερα από καταγγελία και ακολούθησε παρέμβαση των αρμόδιων φορέων.

Το περιστατικό αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το πρόβλημα: ένας χώρος μπορεί να εμφανίζεται στον πολίτη ως χώρος παροχής υπηρεσιών υγείας, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι διαθέτει την απαιτούμενη αδειοδότηση ή ότι πίσω από αυτόν βρίσκεται ο γιατρός που αναφέρεται.

Η δεύτερη περίπτωση είχε διαφορετικά χαρακτηριστικά. Αφορούσε ιδιώτη ο οποίος, σύμφωνα με τον κ. Τσάμη, χρησιμοποιούσε το διαδίκτυο για να «προπαγανδίζει» θεραπείες. Αρκετοί Βολιώτες είχαν ανταποκριθεί στη σχετική προβολή, χωρίς προηγουμένως να έχουν ελέγξει εάν το συγκεκριμένο πρόσωπο διέθετε την ιδιότητα του γιατρού και εάν είχε την απαιτούμενη άδεια για να εκτελεί τις συγκεκριμένες ιατρικές πράξεις.

Η συγκεκριμένη υπόθεση αποκτά σήμερα ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς το διαδίκτυο έχει μετατραπεί σε βασικό εργαλείο προβολής υπηρεσιών υγείας.

Μια ιστοσελίδα, μια διαφήμιση ή μια παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να δημιουργήσει γρήγορα την εικόνα ενός ειδικού. Η εικόνα αυτή, όμως, δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι υπάρχει νόμιμη άσκηση επαγγέλματος ή ότι οι υπηρεσίες που διαφημίζονται επιτρέπονται στον συγκεκριμένο χώρο. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες «γκρίζες ζώνες».

Επείγει το αυστηρότερο πλαίσιο

Ο σημερινός πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Μαγνησίας Χρήστος Βενέτης δίνει στο ζήτημα μια διαφορετική, περισσότερο θεσμική διάσταση.

Όπως επισημαίνει, στη δική του θητεία δεν έχουν καταγραφεί αντίστοιχα «παρατράγουδα» όπως αυτά που περιγράφει ο προκάτοχός του. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το ζήτημα του ελέγχου έχει λυθεί.

Αντίθετα, ο κ. Βενέτης θεωρεί ότι χρειάζεται αυστηρότερο και πιο αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο. Το πρόβλημα, όπως εξηγεί, είναι ότι ένας Ιατρικός Σύλλογος δεν μπορεί να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή τι συμβαίνει σε κάθε ιδιωτικό ιατρείο. Δεν μπορεί να βρίσκεται καθημερινά έξω από κάθε επαγγελματικό χώρο και να ελέγχει εάν η πραγματική δραστηριότητα αντιστοιχεί στην άδεια λειτουργίας.

Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται, αλλά σε σημαντικό βαθμό απαιτείται καταγγελία ή ενημέρωση για να κινηθεί ο μηχανισμός. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ιατρικοί Σύλλογοι έχουν υποχρέωση να πραγματοποιούν ελέγχους σε ποσοστό των λειτουργούντων ιατρείων και ο σχετικός έλεγχος πραγματοποιείται και στον Βόλο.

Το μοντέλο που συνεχίζει

Κατά τη διάρκεια της διοίκησης του Ευθύμη Τσάμη, την περίοδο 2014-2022, εφαρμόστηκε ένα μοντέλο που είχε ως βασική φιλοσοφία να δώσει στον πολίτη τη δυνατότητα να γνωρίζει με σαφήνεια ποιος γιατρός βρίσκεται πίσω από την πόρτα ενός ιατρείου και εάν ο συγκεκριμένος χώρος είναι νόμιμα αδειοδοτημένος.

Μία από τις χαρακτηριστικές πρακτικές ήταν η ειδική ταμπέλα στην είσοδο των αδειοδοτημένων ιατρείων.

Σε αυτή αναγράφεται το ονοματεπώνυμο του γιατρού ή των γιατρών σε περίπτωση συστέγασης, η νόμιμη ειδικότητα, η διεύθυνση και ο αριθμός της άδειας λειτουργίας του Ιατρικού Συλλόγου Μαγνησίας.

Η φιλοσοφία ήτα απλή αλλά ουσιαστική. Ο πολίτης να μπορεί, πριν ακόμη περάσει την πόρτα, να γνωρίζει ποιος είναι ο γιατρός, ποια είναι η ειδικότητά του και ότι ο συγκεκριμένος χώρος λειτουργεί ως αδειοδοτημένο ιατρείο.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Μαγνησίας δημιούργησε και ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσα από την οποία ο πολίτης μπορεί να αναζητήσει γιατρούς-μέλη του Συλλόγου, να δει ειδικότητα, στοιχεία επικοινωνίας και στοιχεία των ιατρείων. Η σχετική ηλεκτρονική υπηρεσία παραμένει ενεργή και σήμερα, με τον ιστότοπο του Συλλόγου να παρέχει αναζήτηση των γιατρών της Μαγνησίας και βασικά στοιχεία των ιατρείων τους.

Ο πολίτης δεν μπορεί να γίνει ελεγκτής

Η ενημέρωση του πολίτη είναι ένα σημαντικό βήμα. Δεν μπορεί όμως να μετατραπεί σε μεταφορά της ευθύνης του ελέγχου στον ίδιο.

Ο ασθενής, σύμφωνα με τον κ Βενέτη, δεν είναι υποχρεωμένος να γνωρίζει τη νομοθεσία για τις άδειες λειτουργίας των ιατρείων, ούτε να μπορεί να κρίνει εάν ένας συγκεκριμένος εξοπλισμός επιτρέπεται να χρησιμοποιείται σε έναν χώρο ή εάν μία ιατρική πράξη καλύπτεται από την ειδικότητα του γιατρού.

Μπορεί να αναζητά τον γιατρό στον επίσημο κατάλογο, να ελέγχει την ειδικότητα και να είναι επιφυλακτικός απέναντι σε υπερβολικές υποσχέσεις θεραπείας.

Τον θεσμικό έλεγχο, όμως, πρέπει να τον κάνουν οι αρμόδιοι φορείς. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η αρχική άδεια

Ένα ιατρείο μπορεί να πληροί όλες τις προϋποθέσεις την ημέρα που παίρνει την άδειά του. Στην πορεία, όμως, μπορεί να αλλάξουν οι χώροι, να προστεθούν μηχανήματα, να τροποποιηθεί η δραστηριότητα ή να παρέχονται υπηρεσίες που δεν περιλαμβάνονται στην άδεια.

Επομένως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να ελεγχθεί εάν ένα ιατρείο είναι νόμιμο όταν ανοίγει. Είναι να διαπιστώνεται ότι εξακολουθεί να λειτουργεί νόμιμα και μετά από μήνες ή χρόνια.

«Χρειάζεται ένα θεσμικό πλαίσιο που να επιτρέπει αποτελεσματικότερο και συστηματικότερο έλεγχο, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά να προηγηθεί μια καταγγελία. Όμως αυτό προϋποθέτει επιπλέον μέτρα και αυτό είναι ευθύνη του Υπουργείου Υγείας», σημείωσε ο κ. Βενέτης, υπογραμμίζοντας ότι σήμερα χρειάζεται ένα ακόμη πιο ισχυρό θεσμικό δίχτυ, γιατί κανένας Ιατρικός Σύλλογος δεν μπορεί να ελέγχει καθημερινά κάθε ιδιωτική δομή.

Πηγή: taxydromos.gr