Μαγεύει η άγρια ορχιδέα της Κερασιάς – Παρατηρητές από την Αμερική και όλο τον κόσμο στο χωριό

Εκατό χιλιόμετρα μακριά ταξιδεύουν οι σπόροι της άγριας ορχιδέας όταν ελευθερωθούν ενώ για να ξανανθίσει το φυτό σε άγνωστο πάντοτε κάθε χρόνο σημείο περνούν εφτά ολόκληρα χρόνια. Η οδύσσεια της ορχιδέας συγκεντρώνει κάθε χρόνο δεκάδες φοιτητές, ερευνητές, επιστήμονες και απλούς παρατηρητές απ’ όλα τα μέρη του κόσμου στην Κερασιά για να την απαθανατίσουν όταν ανθίζει, αφού πρόκειται κυριολεκτικά για ένα θαύμα.

Μέχρι σήμερα έχει προσελκύσει στο Κέντρο Έρευνας και Προστασίας Αυτοφυούς Ορχιδέας στην Κερασιά 6.500 επισκέπτες από ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά και την Αμερική, την Αυστραλία, λέει ο κ. Δημήτρης Οικονομίδης συνταξιούχος καθηγητής φυσιογνώστης που είναι μαγεμένος και ίδιος με αυτό το θαύμα και βρίσκεται κάθε χρόνο στο Κέντρο να ενημερώνει τους τουρίστες και παράλληλα να τους ξεναγεί στο πεδίο, ο οποίος μιλά σήμερα στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ μοιραζόμενος ανεπανάληπτες εμπειρίες.

Πέρυσι ένα από τα γκρουπ με έντονα πολυπολιτισμικό αέρα αποτελούταν από 24 άτομα ηλικίας από 87 μέχρι 91 ετών. Όταν έφτασε η ώρα ξενάγησης στο πεδίο, ήταν όλοι τους πεσμένοι στο έδαφος με τις μηχανές τους ανά χείρας να φωτογραφίζουν τις ορχιδέες σαν να ήταν μικρά παιδιά!

Βεβαίως δεν είναι τυχαίο ότι άλλες περιοχές της χώρας με αντίστοιχα Κέντρα Ενημέρωσης όπως η Ρόδος και η Κρήτη βιώνουν έντονα και το οικονομικό αποτύπωμα που αφήνει πίσω του ο τουρισμός του είδους. Οι τουρίστες – παρατηρητές ψάχνουν να βρουν υβρίδια, καθώς όποιος καταφέρει να βρει ένα καινούργιο είδος ορχιδέας, σύμφωνα με τον κ. Οικονομίδη, παίρνει και το όνομά του ή το όνομα ενός αγαπημένου του προσώπου.

Η ορχιδέα αποτελεί πολύτιμο θησαυρό για την Ελλάδα που πρέπει να προστατευθεί, είναι το μήνυμα που μεταφέρει, ο συνταξιούχος καθηγητής φυσιογνώστης, που εκπέμπει και το ίδιο το Κέντρο Αγριας Ορχιδέας το μοναδικό στη Θεσσαλία που αυτήν την περίοδο καταβάλλει αγώνα για να αναδείξει και περαιτέρω την αξία του και να προχωρήσει σε έκδοση νέου βιβλίου ενημέρωσης μετά την εξάντληση του πρώτου.

Ο μεγαλύτερος απατεώνας στο φυτικό κεφάλαιο

Ο κ. Οικονομίδης παρακολούθησε σπουδές στο Φυσιογνωστικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με αντικείμενο τη βιολογία, τη βοτανική και γενικά τη γεωλογία και την οικολογία. Όμως, λέει ότι τον ενθουσίασε η βοτανική και ιδιαίτερα αυτό το αντικείμενο, η άγρια ορχιδέα.

«Εχει πάρα πολλά μυστικά και ενδιαφέροντα. Αρκεί να σας πως ότι σχεδόν παγκοσμίως ονομάζεται ο μεγαλύτερος απατεώνας στη φύση στο φυτικό βασίλειο, ξεγελάει πολύ τα έντομα κάτι που δεν το κάνουν τα άλλα φυτά και έχει και έναν μυστηριώδη κύκλο ζωής», σημειώνει.

Σαν νύμφη Σαλμακίδα η ορχιδέα ερωτεύτηκε τον Ερμαφρόδιτο και ζήτησε από τους θεούς να ενωθεί για πάντα μαζί του και η προσευχή της εισακούστηκε.

Ερμαφρόδιτο φυτό σήμερα ξεγελάει τα αρσένικα έντονα όταν εκκολάπτονται πριν περίπου δέκα με δεκαπέντε ημέρες από τα θηλυκά έντομα και μοιάζοντας σε χρώματα και σχήματα με το θηλυκό έντομο και μάλιστα εκπέμποντας ακόμη και φερομόνες, τα παγιδεύει. Το γυρεόμαγμά της που είναι σακούλες που περιέχουν τους γυρεόκοκκους, προσκολλάται τότε επάνω τους και όταν το έντομο επισκέπτεται άλλη ορχιδέα, τότε απελευθερώνονται στην ωοθήκη του φυτού και ξεκινά η επικονίασή της.

Κι όμως η αναπαραγωγή της δεν σταματάει εκεί αντίθετα αποτελεί ταξίδι πολλών χρόνων μέχρι να ξαναγεννηθεί.

Ο περίεργος κύκλος ζωής της ορχιδέας

Ο κ. Οικονομίδης εξηγεί ότι αφού γονιμοποιηθεί, οι σπόροι της είναι τόσο μικροί που είναι μικρότεροι και από το κεφάλι της καρφίτσας. Έτσι όταν απελευθερωθούν και σκορπίσουν μπορεί να ταξιδέψουν μέχρι και 100 χιλιόμετρα μακριά. Όταν τελικά καταλήξουν στο έδαφος, πρέπει να βρουν ένα δικό τους μύκητα για να ανταλλάξουν θρεπτικές ουσίες και να επιβιώσουν.

Η συμβίωση με τον μύκητα που γίνεται μέσα στο χώμα, σύμφωνα με τον ίδιο, διαρκεί 7 χρόνια και στη συνέχεια βγαίνει στην επιφάνεια ο σπόρος και ανθίζουν τα πρώτα φύλλα.

Στην Κερασιά υπάρχει και ένας είδος της ορχιδέας που δεν έχει χλωροφύλλη. Βγαίνει σαν ένα καλάμι και επάνω του έχει εντυπωσιακά άνθη. Ο συνταξιούχος καθηγητής φυσιογνώστης λέει ότι «μπορεί επί δέκα ολόκληρα χρόνια να το αναζητάμε στο ίδιο σημείο και να μην υπάρχει. Ξαφνικά για άγνωστο λόγο ελέγχει τις συνθήκες του περιβάλλοντος και όταν είναι αυτές που πρέπει, ανθίζει. Βλέπετε λοιπόν ότι είναι ένας μυστηριώδης κύκλος ζωής με πάρα πολλά ενδιαφέροντα σημεία», τονίζει.

Το Κέντρο Ορχιδέας

Εχοντας ενθουσιασμό και έντονο ενδιαφέρον για την άγρια ορχιδέα ο κ. Οικονομίδης με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κερασιάς ένωσαν δυνάμεις και δημιούργησαν το Κέντρο Έρευνας και Προστασίας Αυτοφυούς Ορχιδέας, το οποίο να σημειωθεί ότι είναι το μοναδικό του είδους σε επίπεδο Θεσσαλίας. Με μεγάλη αγάπη για τη φύση και μοναδικό μεράκι μετέτρεψαν παλιό λυόμενο όπου λειτουργούσε παλαιότερα Νηπιαγωγείο, που παραχώρησε ο Δήμος Ρήγα Φεραίου, σε χώρο έκθεσης που φιλοξενεί σήμερα φωτογραφίες με όλες τις άγριες ορχιδέες που έχουν απαθανατίσει έως σήμερα και εδώ και τουλάχιστον δώδεκα χρόνια.

Να σημειωθεί ότι όλα αυτά τα χρόνια ο κ. Οικονομίδης με τη σύζυγό του ανέβηκαν βουνά και λαγκάδια, αφού η επίσκεψη στο Κέντρο Ορχιδέας δεν σταματάει στην ενημέρωση των τουριστών για το μοναδικό φυτό, αλλά συνεχίζεται με ξενάγηση στο πεδίο, στα μέρη όπου ανθίζει γύρω από την Κερασιά. Τελικά συνδυάζεται και με επίσκεψη των τουριστών στο Μουσείο του σημαντικού πεζογράφου Ηλία Λεφούση και ενημέρωση για την ιστορία και την παράδοση του τόπου με την άγρια ορχιδέα να μεταφέρει την ιστορία ενός μαρτυρικού χωριού έως τα πέρατα του κόσμου.

6.500 επισκέπτες στην Κερασιά

Από το 2012 που λειτουργεί το Κέντρο Έρευνας και Προστασίας Αυτοφυούς Ορχιδέας (www.orchids-pelion.gr) φιλοξένησε συνολικά 6.500 επισκέπτες. Από αυτούς οι 3.500 έφτασαν με γκρουπ από όλη την Ευρώπη, αλλά και την Αμερική και την Αυστραλία.

Κάθε Απρίλιο που η Κερασιά στολίζεται με τα χρώματα της ορχιδέας δέχεται και νέους επισκέπτες, να βιώνουν από κοντά το συναρπαστικό θέαμα και παράλληλα να ενημερώνονται και για την ιστορία και την παράδοση του τόπου.

Φέτος υποδέχτηκε 250 επισκέπτες μέσα σε δύο μήνες έως τα τέλη Μαΐου. Στο βιβλίο με τις εντυπώσεις των τουριστών αναγιγνώσκει κανείς εγκώμια για τον ευλογημένο τόπο.

«Τους παρέχουμε κάθε πληροφορία για την άγρια ορχιδέα, τη μορφολογία της, τον κύκλο ζωής της και στη συνέχεια τους ξεναγούμε σε κοντινούς βιοτόπους για να την απαθανατίσουν στο πεδίο γεγονός που τους ικανοποιεί πολύ», λέει ο κ. Οικονομίδης.

Πηγή: taxydromos.gr