Γιάννης Στουρνάρας: Η οικονομία προχωρά – Αλλά ο πληθωρισμός παραμένει πρόκληση

Η Ελλάδα έχει επανέλθει σε θετική αναπτυξιακή πορεία και κινείται ταχύτερα από την Ευρωζώνη, όμως οι πιέσεις από το εξωτερικό περιβάλλον παραμένουν έντονες, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας. Όπως σημείωσε, το νέο κύμα ανόδου στις τιμές του πετρελαίου, σε συνδυασμό με τη γεωπολιτική αστάθεια, μπορεί να διατηρήσει τον πληθωρισμό της χώρας πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στον ραδιοφωνικό σταθμό Σκάι, ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό υψηλότερο από την Ευρωζώνη, με τις επενδύσεις να αποτελούν τον βασικό μοχλό της τρέχουσας πορείας. Τόνισε επίσης ότι η χώρα έχει ενισχύσει σημαντικά τις επενδύσεις τα τελευταία χρόνια, επισημαίνοντας πως η αναλογία τους στο ΑΕΠ έχει αυξηθεί αισθητά σε σχέση με το 2019. Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε τη σημασία της συνέχισης των μεταρρυθμίσεων και της καλύτερης αξιοποίησης των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων.

Ο διοικητής της ΤτΕ εμφανίστηκε θετικός για τη δημοσιονομική εικόνα της χώρας, λέγοντας ότι η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται σε πολύ ισχυρότερη θέση από εκείνη των προηγούμενων ετών. Επισήμανε, όμως, ότι η διατήρηση της πορείας αυτής προϋποθέτει σταθερό πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον.

Πληθωρισμός και ενέργεια

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλέστηκε, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να κινηθεί στο 3,8% το 2026, από 2,9% το 2025, πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου, όπως είπε, δεν θα περιοριστεί μόνο στα καύσιμα, αλλά μπορεί να μετακυλιστεί σε υπηρεσίες και βιομηχανικά προϊόντα.

Ο κίνδυνος αυτός συνδέεται και με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν κρίσιμος κόμβος για τη διεθνή μεταφορά πετρελαίου. Η αγορά ενέργειας αντέδρασε ήδη έντονα στις εξελίξεις, με το Brent να φτάνει πρόσκαιρα πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι. Το σήμα που εκπέμπει η ΤτΕ είναι ότι η ακρίβεια μπορεί να μείνει επίμονα υψηλή αν οι διεθνείς τιμές δεν αποκλιμακωθούν σύντομα.

Παραγωγικότητα και μισθοί

Ο κ. Στουρνάρας συνέδεσε την άνοδο των πραγματικών μισθών με την αύξηση της παραγωγικότητας, επιμένοντας ότι οι μισθολογικές βελτιώσεις πρέπει να στηρίζονται σε πραγματική οικονομική βάση. Όπως είπε, ο μέσος πραγματικός μισθός έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια περίπου όσο και η παραγωγικότητα, κάτι που θεωρεί θετική εξέλιξη. Παράλληλα, επισήμανε ότι η κοινωνική πολιτική πρέπει να στοχεύει στους πιο ευάλωτους, αξιοποιώντας τον δημοσιονομικό χώρο που έχει δημιουργηθεί.

Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη οι μεταρρυθμίσεις να επικεντρωθούν στην προσφορά και όχι μόνο στη ζήτηση, με έμφαση στην εκπαίδευση, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση της Δικαιοσύνης. Σε αυτό το σημείο, ο διοικητής της ΤτΕ υποστήριξε ότι η βελτίωση της παραγωγικότητας είναι ο ασφαλέστερος δρόμος για υψηλότερα εισοδήματα χωρίς απώλεια ανταγωνιστικότητας.

Ευρώπη και τεχνητή νοημοσύνη

Στη συνέντευξη έγινε εκτενής αναφορά και στις διεθνείς προκλήσεις, με τον κ. Στουρνάρα να μιλά για την πίεση που ασκούν οι δασμοί, ο προστατευτισμός και η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης. Προειδοποίησε ότι η ΑΙ μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα, αλλά το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα συμπληρώσει ή θα υποκαταστήσει την εργασία. Υποστήριξε ότι οι κεντρικές τράπεζες και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να προετοιμαστούν για τις επιπτώσεις αυτών των εξελίξεων.

Ο ίδιος μίλησε και για την ανάγκη «περισσότερης Ευρώπης», θεωρώντας ότι η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ είναι αναγκαία απέναντι στις εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Υπογράμμισε ακόμη ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει πετύχει τον βασικό στόχο της σταθερότητας τιμών σε επίπεδο ευρωζώνης, όμως για την Ελλάδα το στοίχημα παραμένει να συγκλίνει περαιτέρω προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Δημοσιονομική εικόνα

Στο σκέλος των δημόσιων οικονομικών, ο διοικητής της ΤτΕ στάθηκε στη βελτίωση των δημοσιονομικών δεικτών και στη μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ. Απάντησε και στην κριτική ότι η σημερινή δημοσιονομική άνεση είναι απλώς κληρονομιά του παρελθόντος, τονίζοντας ότι όλες οι κυβερνήσεις μετά την κρίση συνέβαλαν στη σταθεροποίηση της χώρας. Παράλληλα, σημείωσε ότι από το 2019 μέχρι σήμερα οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά και ότι αυτό αποτυπώνει τη βελτίωση της οικονομικής εικόνας.

Η γενική εικόνα που προκύπτει από τη συνέντευξη είναι ότι η ελληνική οικονομία έχει αποκτήσει ανθεκτικότητα, αλλά εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις. Το ενεργειακό σοκ, ο πληθωρισμός και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν οι βασικοί παράγοντες αβεβαιότητας, την ώρα που επενδύσεις, παραγωγικότητα και θεσμική σταθερότητα αναδεικνύονται σε καθοριστικά ζητούμενα για την επόμενη ημέρα.