Tripadvisor, Google Maps & Reddit: Πριν έρθουν περισσότεροι επισκέπτες στη Λάρισα, τι λένε όσοι έχουν ήδη έρθει;

Η Λάρισα επιχειρεί να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην τουριστική της ανάπτυξη. Το ανακοίνωσε προχθές ο Φώτης Τζατζάκης, ο αντιδήμαρχος Τουρισμού και Εξωστρέφειας, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο AstraTV. To σχέδιο που παρουσίασε φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο προβάλλεται η πόλη, επενδύοντας σε μια ενιαία τουριστική ταυτότητα, στην ενίσχυση της ψηφιακής παρουσίας, στην καλύτερη ανάδειξη των πολιτιστικών και φυσικών της πλεονεκτημάτων, στη σύνδεση πολιτισμού, γαστρονομίας και εμπειριών, αλλά και σε ένα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων που θα δώσει περισσότερους λόγους στους επισκέπτες να επιλέξουν τη Λάρισα και να παραμείνουν περισσότερες ημέρες.

Θέλουν να δημιουργήσουν ένα διαχειριστή προορισμού, μάρκετινγκ και οργάνωσης του προορισμού, θέλουν μεταξύ άλλων να δημιουργήσουν ένα ψηφιακό οδηγό πόλης. Πάνω σε αυτό δουλεύει η δημοτική αρχή σε συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού και με χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Της Εύης Μποτσαροπούλου

Η αλήθεια είναι ότι η ανάπτυξη της Λάρισας ως ένας νέος δυναμικός τουριστικός προορισμός έχει υπάρξει όνειρο πολλών δημοτικών αρχών. Έχουν γίνει μελέτες προβολής, city branding και marketing από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και άλλους φορείς, ασχολήθηκε το Διάζωμα, έγιναν διάφορες απόπειρες. Η σχετική συζήτηση απασχολεί σταθερά τους Λαρισαίους. Μπορεί η Λάρισα να γίνει τουριστικός προορισμός; με ποιον τρόπο; και τα λοιπά και τα λοιπά…

Δεν ξέρω πόσο ενδιαφέρον έχει να συνεχίσουμε την ίδια συζήτηση. Ίσως να έχει περισσότερο ενδιαφέρον να δούμε τι πιστεύουν ήδη όσοι έχουν επισκεφθεί την πόλη.

Με αφορμή τον νέο σχεδιασμό, το onlarissa.gr αναζήτησε τις εμπειρίες ανθρώπων που γνώρισαν τη Λάρισα μέσα από δημόσιες αξιολογήσεις και συζητήσεις σε πλατφόρμες όπως το Tripadvisor, το Google Maps και το Reddit. Δεν πρόκειται για επιστημονική έρευνα φυσικά, ούτε για δημοσκόπηση. Ωστόσο, όταν οι ίδιες παρατηρήσεις επανέρχονται σταθερά από διαφορετικούς ανθρώπους, διαφορετικών χωρών και διαφορετικών χρονικών περιόδων, αποκτούν σημασία· λειτουργούν ως ένας άτυπος δείκτης της εμπειρίας που προσφέρει σήμερα η πόλη.

…

Η μεγαλύτερη έκπληξη που προέκυψε από την έρευνα είναι ότι η ίδια η Λάρισα αποτελεί έκπληξη. Όχι κάποιο αξιοθέατο, αλλά η ίδια η πόλη σαν σύνολο. Η φράση που εμφανίζεται ξανά και ξανά στις δημόσιες αξιολογήσεις είναι το «Δεν το περίμενα». Αυτό λένε στην πλειοψηφία τους όσοι επισκέπτες έχουν μπει στη διαδικασία να κάνουν κριτική, το δικό τους review στις αντίστοιχες πλατφόρμες αξιολόγησης…

Δεν περίμεναν να συναντήσουν ένα τόσο μεγάλο αρχαίο θέατρο μέσα στον αστικό ιστό.

Δεν περίμεναν ένα τόσο σύγχρονο μουσείο.

Δεν περίμεναν έναν τόσο οργανωμένο παραποτάμιο χώρο.

Δεν περίμεναν μια πόλη με τόσο έντονη ζωή, γεμάτους πεζόδρομους, καφέ και κόσμο όλες τις ώρες της ημέρας.

Εντυπωσιακό. Ίσως αυτό να είναι και το πρώτο πραγματικό συμπέρασμα της καταγραφής: η Λάρισα φαίνεται να προσφέρει μια εμπειρία πολύ καλύτερη από αυτή που προδιαθέτει η εικόνα της προς τα έξω.

Τα μνημεία, τα αξιοθέατα και τα μουσεία…

Ως προς επιμέρους ενότητες αξίζει να αναφερθεί ότι το Α’ Αρχαίο Θέατρο είναι το ισχυρότερο «χαρτί» της πόλης. Σχεδόν σε όλες τις πλατφόρμες είναι το σημείο που εντυπωσιάζει περισσότερο. Οι επισκέπτες δεν στέκονται μόνο στην αρχαιολογική του αξία. Εκείνο που τους κάνει μεγαλύτερη εντύπωση είναι ότι βρίσκεται κυριολεκτικά μέσα στην καθημερινότητα της πόλης, δίπλα σε πεζόδρομους, καφέ και εμπορικά καταστήματα. Η συνύπαρξη της ιστορίας με τη σύγχρονη ζωή αποτελεί, σύμφωνα με πολλές δημόσιες αξιολογήσεις, μια εμπειρία που δύσκολα συναντά κανείς αλλού. Οι ίδιες κριτικές, όμως, αναδεικνύουν και συγκεκριμένα ζητήματα προς βελτίωση: περισσότερη πληροφόρηση στα αγγλικά, καλύτερη ενημέρωση όταν πραγματοποιούνται εργασίες αποκατάστασης και ακόμη μεγαλύτερη αξιοποίηση του χώρου μέσα από πολιτιστικές δράσεις.

Ανάλογη είναι η εικόνα και για τον Πηνειό. Οι επισκέπτες περιγράφουν έναν ιδιαίτερα ευχάριστο χώρο για περίπατο, ποδήλατο και χαλάρωση, έναν χώρο που προσδίδει στη Λάρισα μια διαφορετική ταυτότητα. Εκείνο όμως που επαναλαμβάνεται συχνότερα είναι ότι πολλοί δεν γνώριζαν καν την ύπαρξή του πριν φτάσουν στην πόλη. Η παρατήρηση, επομένως, δεν αφορά τον ίδιο τον χώρο αλλά την προβολή του. Πρόκειται για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ότι η Λάρισα διαθέτει πλεονεκτήματα τα οποία παραμένουν σχετικά άγνωστα εκτός Θεσσαλίας.

Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται και στο Διαχρονικό Μουσείο. Οι δημόσιες αξιολογήσεις κάνουν λόγο για έναν χώρο υψηλού επιπέδου, με σύγχρονη παρουσίαση, πλούσια εκθέματα και ιδιαίτερα εξυπηρετικό προσωπικό. Πολλοί χαρακτηρίζουν την επίσκεψή τους ως μία από τις μεγαλύτερες ευχάριστες εκπλήξεις της παραμονής τους στη Λάρισα. Και εδώ όμως επανέρχεται η ίδια παρατήρηση: το μουσείο παραμένει λιγότερο γνωστό απ’ όσο θα άξιζε και δεν αξιοποιείται επαρκώς ως στοιχείο της τουριστικής ταυτότητας της πόλης.

Στο Φρούριο οι επισκέπτες αναγνωρίζουν τη δυνατότητα να συνδυάσουν ιστορία, περίπατο, εστίαση και καθημερινή ζωή σε μια μικρή ακτίνα. Παράλληλα όμως ζητούν καλύτερη σήμανση, περισσότερη πληροφόρηση και περισσότερες πολιτιστικές δράσεις.

Αντίστοιχα, όσοι επισκέπτονται τη Δημοτική Πινακοθήκη μιλούν θετικά για την ποιότητα των συλλογών και των εκθέσεων, επισημαίνοντας όμως ότι πρόκειται για έναν πολιτιστικό χώρο που παραμένει σχετικά άγνωστος εκτός Λάρισας

Υπάρχουν βέβαια και κάποια σχόλια τόσο θετικά που σε κάνουν να αναρωτιέσαι αν μιλάμε για την ίδια περιοχή, την ίδια πόλη. Όπως το «Άριστη ευκαιρία για περίπατο στους αρχαιολογικούς χώρους του λόφου αλλά δεν είναι αυτοί το μόνο που αξίζει στην περιοχή αλλά ο συνδυασμός με τα διάφορα παλιά κτήρια, την πλακόστρωτη πλατεία και τους πεζόδρομους στον λόφο κ.α. Θα ήθελα να προσέξουν την αρχιτεκτονική εικόνα των παλιών κτηρίων που περιβάλλουν τον λόφο. Τέτοιες περιοχές πρέπει να δίνουν σημασία στην γραφικότητα αλλιώς τα αρχαιολογικά ευρήματα από μόνα τους δεν φτάνουν». Ή για να δώσω και ένα ακριβώς αντίθετο παράδειγμα… «Οι μόνοι που δίνουν σημασία στα Αρχαία μνημεία στους τάφους και στο Μπεζεστενι είναι οι λιγοστοί περαστικοί τουρίστες που θέλουν souvenirs. Οι πιτσιρικάδες το καλοκαίρι αράζουν στα παγκάκια της Πλατείας Λαμπρουλη πίνοντας μπύρες και τρώγοντας σουβλάκια δημιουργώντας σκουπίδια και οι μεγαλύτεροι πίνουν καφέ, τσίπουρα και το βράδυ μπυρίτσες. Ο Αρχαίος πολιτισμός συναντά τους Νεοέλληνες που γέρνουν προς τον Οθωμανικό και δεν έχουν καμία σχέση με το Βυζάντιο και την κουλτούρα του. Χωρίς οργάνωση, ξεναγούς και σημάνσεις πρέπει να έχεις μαζί σου ένα σχετικό βιβλίο για να ξέρεις τι βλέπεις… Εκεί έχει ταφεί και ο Πολιουχος της πόλης».

Η πόλη…

Πέρα από τα μνημεία, τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία οι επισκέπτες μοιάζει να ασχολούνται περισσότερο με την πόλη την ίδια, παρά με τα κτήριά της.

Παρά το γεγονός ότι η Λάρισα δεν διαθέτει το διατηρημένο ιστορικό κέντρο άλλων ελληνικών πόλεων – γεγονός που έχει πυροδοτήσει άπειρες συζητήσεις και διαμάχες στην τοπική κοινότητα – ελάχιστοι επισκέπτες στέκονται επικριτικά απέναντι στην αρχιτεκτονική της. Αντίθετα, αυτό που περιγράφουν ξανά και ξανά είναι η εμπειρία του δημόσιου χώρου. Οι αναφορές στους πεζόδρομους, στις πλατείες, στα καφέ, στους ποδηλατόδρομους, στον Πηνειό και στη δυνατότητα να διασχίσει κανείς το κέντρο με τα πόδια εμφανίζονται πολύ συχνότερα από οποιοδήποτε σχόλιο για τα ίδια τα κτίρια.

Με άλλα λόγια, οι επισκέπτες δεν περιγράφουν τη Λάρισα ως μια πόλη που σε εντυπωσιάζει για την αρχιτεκτονική της. Την περιγράφουν ως μια πόλη που λειτουργεί καλά για τον άνθρωπο. Μια πόλη που περπατιέται εύκολα. Που ζει στους δημόσιους χώρους της. Που έχει έντονη καθημερινότητα. Που σε κάνει να θέλεις να καθίσεις σε μια πλατεία, να περπατήσεις δίπλα στο ποτάμι ή να χαθείς στους πεζόδρομούς της.

Μεγάλο ενδιαφέρον έχει επίσης η σύγκριση των δημόσιων αξιολογήσεων των επισκεπτών με τις συζητήσεις των ίδιων των Λαρισαίων. Οι κάτοικοι της πόλης εστιάζουν κυρίως στην καθημερινότητα: στο κυκλοφοριακό, στο πάρκινγκ, στην καθαριότητα, στις υποδομές ή στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού. Οι επισκέπτες, αντίθετα, στέκονται σε πράγματα που οι Λαρισαίοι συχνά θεωρούν αυτονόητα. Τους εντυπωσιάζει ότι το Α’ Αρχαίο Θέατρο βρίσκεται δίπλα στον καφέ τους. Τους αρέσει ότι μπορούν να διασχίσουν ολόκληρο το κέντρο με τα πόδια. Μιλούν για τη ζωντανή κουλτούρα καφέ, για τους πεζόδρομους, για τον Πηνειό, για την αίσθηση μιας πόλης που ζει όλες τις ώρες της ημέρας.

Τα αρνητικά…

Εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι οι αρνητικές παρατηρήσεις έχουν κοινό παρονομαστή και δεν αφορούν συνήθως την έλλειψη αξιοθέατων. Αντίθετα, επαναλαμβάνονται σταθερά τα ίδια θέματα:

• καλύτερη προβολή της πόλης,
• περισσότερη τουριστική πληροφόρηση και ξενόγλωσσο υλικό,
• καλύτερη σήμανση,
• περισσότερες οργανωμένες πολιτιστικές εμπειρίες,
• καλύτερη ανάδειξη όσων ήδη υπάρχουν

Σε αρκετές διαδικτυακές συζητήσεις εμφανίζονται επίσης αναφορές στην έντονη ζέστη του καλοκαιριού. Στην καθαριότητα. Και στο γεγονός ότι πολλοί ταξιδιώτες χρησιμοποιούν τη Λάρισα ως ενδιάμεσο σταθμό, χωρίς να γνωρίζουν εκ των προτέρων τι πραγματικά μπορεί να τους προσφέρει.

Κάτι σαν συμπέρασμα…

Οι δημόσιες αξιολογήσεις δεν αποτελούν από μόνες τους επιστημονική έρευνα. Προσωπικά δεν ασχολούμαι σχεδόν ποτέ, ενώ πάντα με προβληματίζουν τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας της συγκεκριμένης ανθρωπογεωγραφίας. Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που γράφουν σταθερά, έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με την κριτική και τη δημοσία αξιολόγηση… Παρόλα αυτά, όταν ίδια μοτίβα εμφανίζονται διαρκώς σε διαφορετικές πλατφόρμες, αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον· δεν γίνεται να τα προσπεράσεις.

Οι επισκέπτες δεν φαίνεται λοιπόν να ζητούν νέα αξιοθέατα. Ζητούν να ανακαλύπτουν ευκολότερα αυτά που ήδη υπάρχουν. Ζητούν περισσότερη προβολή, καλύτερη πληροφόρηση, πιο οργανωμένη εμπειρία και μια πιο καθαρή αφήγηση για το τι είναι τελικά η Λάρισα.

Ίσως, λοιπόν, η Λάρισα να μην αντιμετωπίζει τόσο πρόβλημα τουριστικού προϊόντος όσο πρόβλημα προσδοκίας.

Οι περισσότεροι επισκέπτες δεν φτάνουν περιμένοντας πολλά. Όταν όμως τη γνωρίζουν, στις περισσότερες περιπτώσεις φεύγουν με πολύ καλύτερη εικόνα από αυτή που είχαν πριν έρθουν. Μιλάμε για πόλη τελικά που δεν φαίνεται να κερδίζει τον επισκέπτη επειδή είναι μια πόλη που εντυπωσιάζει με την πρώτη ματιά. Τον κερδίζει επειδή είναι μια πόλη που ζει, λειτουργεί, περπατιέται και τελικά αποκαλύπτεται σιγά σιγά.

Είναι σαν να ζητούν να γίνει περισσότερο γνωστή η Λάρισα που ήδη υπάρχει. Κι αυτό είναι κάτι που φαίνεται να συμβαδίζει με τις προσπάθειες της δημοτικής αρχής για περαιτέρω και στοχευμένη προβολή.

…

Υ.Σ. Θα κλείσω με ένα σχόλιο στο Reddit: «Larisa is not that bad… it all depends on what you’re looking for. If you like good coffee, good food and μια πόλη που περπατιέται εύκολα, θα περάσεις πολύ καλά.» Τα σχόλια δικά σας…