Κτηνοτροφία: Ο οδικός χάρτης της Κομισιόν – Πρωτεΐνη με ευρωπαϊκό διαβατήριο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε την πρώτη Στρατηγική της για την κτηνοτροφία, έναν μακρόπνοο οδικό χάρτη που φιλοδοξεί να κρατήσει ζωντανό έναν κλάδο που αντιπροσωπεύει το 40% της αγροτικής αξίας της Ευρώπης και έναν κύκλο εργασιών € 400 δισ. τον χρόνο. Μαζί με τη Στρατηγική παρουσιάστηκε και ένα Σχέδιο Δράσης για τις πρωτεΐνες, με στόχο η Ευρώπη να παράγει περισσότερη από τη ζωοτροφή που καταναλώνει και να εξαρτάται λιγότερο από τις εισαγωγές.

Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι η στήριξη στους κτηνοτρόφους απέναντι σε κρίσεις και ασθένειες, αλλά και η σταδιακή αναβάθμιση των συνθηκών εκτροφής των ζώων. «Η κτηνοτροφία είναι ένας σημαντικός κλάδος για την Ευρώπη», δήλωσε ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις Ραφαέλε Φίτο, τονίζοντας ότι η Στρατηγική στηρίζει τον κλάδο «σε όλες του τις διαστάσεις».

Πέντε προτεραιότητες

Η Στρατηγική οργανώνεται γύρω από πέντε άξονες. Πρώτος, η ανθεκτικότητα σε κρίσεις, με  νέα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου και ένα σχέδιο ασφάλισης και αντασφάλισης, ώστε οι αγρότες να ανακάμπτουν πιο γρήγορα μετά από ακραία καιρικά φαινόμενα ή επιδημίες. Δεύτερος, η ανταγωνιστικότητα, με έμφαση στο δίκαιο εισόδημα των παραγωγών και στην ισότιμη μεταχείριση απέναντι στα εισαγόμενα προϊόντα.

Ακολουθούν η βιωσιμότητα, με στοχευμένες αναθεωρήσεις για τις όρνιθες αυγοπαραγωγής, τα κοτόπουλα πάχυνσης και τους χοίρους, η εδαφική διάσταση, που στοχεύει στην επιστροφή της κτηνοτροφίας σε περιοχές που κινδυνεύουν με εγκατάλειψη, και τέλος η αριστεία, με ενισχυμένη επισήμανση προέλευσης και ένα νέο σήμα «ευρωπαϊκής αριστείας» για προϊόντα υψηλών προδιαγραφών.

Καλή διαβίωση των ζώων

Το πιο ευαίσθητο πολιτικά κομμάτι αφορά τα ζώα. Η Επιτροπή δεσμεύεται να παρουσιάσει έως το τέλος του 2026 πρόταση για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων για τις όρνιθες και τα κοτόπουλα, και μέσα στο 2027 πρόταση για τους χοίρους, δίνοντας συνέχεια στην Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «Τέλος στην εποχή των κλουβιών». Προβλέπεται, μεταξύ άλλων, το σταδιακό τέλος της συστηματικής θανάτωσης των αρσενικών νεοσσών μίας ημέρας.

«Η στρατηγική τοποθετεί την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων στον πυρήνα της», σημείωσε ο Επίτροπος Υγείας και Καλής Διαβίωσης των Ζώων Ολιβέρ Βάρχελι, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για «προστασία των μέσων βιοπορισμού» και όχι μόνο για ηθικές δεσμεύσεις. Κρίσιμο σημείο: οι ίδιες απαιτήσεις καλής διαβίωσης θα ισχύουν και για τα εισαγόμενα προϊόντα, ώστε να μην αδικούνται οι Ευρωπαίοι παραγωγοί.

Λιγότερη εξάρτηση από εισαγόμενες πρωτεΐνες

Το δεύτερο σκέλος —το Σχέδιο Δράσης για τις πρωτεΐνες— αγγίζει ένα στρατηγικό κενό: η ΕΕ εισάγει το 25% των πρωτεϊνών που χρησιμοποιεί για ζωοτροφή, με τη σόγια να κυριαρχεί και έξι μόλις χώρες (Βραζιλία, ΗΠΑ, Αργεντινή, Κίνα, Ινδία, Παραγουάη) να ελέγχουν το 90% της παγκόσμιας παραγωγής. Ο στόχος είναι η άνοδος του μεριδίου των ευρωπαϊκών πρωτεϊνικών καλλιεργειών από 25% σήμερα σε 35% έως το 2035.

Η φιλοδοξία αυτή συνδέεται και με το κλίμα: η καλλιέργεια οσπρίων και ψυχανθών μειώνει την ανάγκη για συνθετικά λιπάσματα και βελτιώνει την υγεία του εδάφους. Η Επιτροπή διευκρινίζει πάντως ότι το σχέδιο δεν προωθεί κάποια συγκεκριμένη διατροφή, αλλά «πιο ενημερωμένες επιλογές» για τους καταναλωτές.

Το στοίχημα της εφαρμογής

Πίσω από τις εξαγγελίες παραμένει το χρηματοδοτικό κενό: το έλλειμμα επενδύσεων στη ζωική παραγωγή υπολογιζόταν στα 18,7 δισ. ευρώ ήδη από το 2022. Η Επιτροπή παραπέμπει στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και στη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για ένα ειδικό σχέδιο διαχείρισης κινδύνου.

Ο Επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν ανέφερε πως «η κτηνοτροφία της Ευρώπης είναι μια ιστορία επιτυχίας, αλλά σήμερα είναι μια ιστορία επιτυχίας σε κίνδυνο». Το ζητούμενο, όπως είπε, είναι να ξεπεραστούν οι «πολωτικές συζητήσεις» και να δοθεί έμφαση σε πρακτικές λύσεις. Προφανής αιχμή προς τη διαμάχη κρέατος και φυτικών εναλλακτικών που προκαλεί εντάσεις στη συζήτηση για τη διατροφή στην Ευρώπη.

Η υλοποίηση θα παρακολουθείται μέσω του EU Livestock Workstream και ειδικών «Διαλόγων για τις Πρωτεΐνες» με τα κράτη-μέλη. Οι πρώτες νομοθετικές προτάσεις για την καλή διαβίωση αναμένονται ήδη μέσα στο 2026.

Με πληροφορίες από ertnews.gr