Το Μέρα 25 για Data center στη Λάρισα: “Καμία λευκή επιταγή σε βάρος του νερού, της αγροτικής παραγωγής και της τοπικής κοινωνίας”

Σε ανακοίνωση του το ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά Λάρισας, σχετικά με τη σχεδιαζόμενη εγκατάσταση μεγάλου data center στην περιοχή της Λάρισας, επισημαίνει τα εξής:

Η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση μεγάλου data center στην περιοχή της Λάρισας παρουσιάζεται ήδη ως «εμβληματική επένδυση», που υποτίθεται ότι θα φέρει τεχνολογική ανάπτυξη, νέες υποδομές και εκατοντάδες θέσεις εργασίας. Το ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά δηλώνει καθαρά ότι τα data centers δεν αποτελούν βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο: είναι εγκαταστάσεις τεράστιας κατανάλωσης ενέργειας και φυσικών πόρων, υψηλής έντασης κεφαλαίου και πολύ χαμηλής έντασης μόνιμης εργασίας.

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, εξετάζεται data center ισχύος άνω των 200 MW, σε σύνδεση με τη σχεδιαζόμενη μονάδα φυσικού αερίου στη Λάρισα. Δεν έχει παρουσιαστεί, όμως, ολοκληρωμένη δημόσια ενημέρωση για την πραγματική ισχύ, την τεχνολογία ψύξης, την κατανάλωση νερού και ενέργειας και τις πραγματικές μόνιμες θέσεις. Η γνωστή συνταγή επαναλαμβάνεται: πρώτα οι εξαγγελίες, και μετά —αν ποτέ— η ουσιαστική ενημέρωση της κοινωνίας.

Το νερό της Θεσσαλίας δεν περισσεύει
Η Θεσσαλία αντιμετωπίζει χρόνιο υδατικό έλλειμμα, εξάντληση των υπόγειων υδροφορέων, αυξανόμενες ανάγκες άρδευσης και ολοένα συχνότερες περιόδους ακραίας ζέστης και ξηρασίας. Σε αυτήν ακριβώς την περιοχή σχεδιάζεται μια εγκατάσταση που, ανάλογα με την τεχνολογία ψύξης, μπορεί να καταναλώνει τεράστιες ποσότητες νερού.

Για ένα υποθετικό καθαρό φορτίο 200 MW, η ετήσια κατανάλωση μπορεί να κυμαίνεται από περίπου 175.000 κυβικά μέτρα, σε σύστημα πολύ χαμηλής χρήσης νερού, έως και πάνω από 5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα σε υδροβόρες τεχνολογίες — νερό όσο μια ολόκληρη πόλη. Και η μεγαλύτερη κατανάλωση θα εμφανίζεται το καλοκαίρι, ακριβώς όταν οι αγρότες χρειάζονται περισσότερο νερό και οι υδατικοί πόροι βρίσκονται στο όριό τους. Δεν μπορεί ο αγροτικός κόσμος να ακούει ότι «δεν υπάρχει αρκετό νερό» για την παραγωγή, ενώ ταυτόχρονα εξετάζεται η διάθεση εκατομμυρίων κυβικών για την ψύξη ιδιωτικών εγκαταστάσεων.

Μια ενεργειακή μαύρη τρύπα
Ένα data center καθαρού φορτίου 200 MW καταναλώνει περίπου 1,75 TWh ρεύματος τον χρόνο μόνο για τον υπολογιστικό εξοπλισμό. Μαζί με ψύξη, UPS και αντλίες η συνολική κατανάλωση μπορεί να ξεπερνά τις 2 TWh ετησίως — ένα τεράστιο, συνεχές και συγκεντρωμένο φορτίο. Η σύνδεση της επένδυσης με νέα μονάδα φυσικού αερίου καταρρίπτει κάθε αφήγημα περί «πράσινης ψηφιακής μετάβασης»: η τεχνητή νοημοσύνη και το cloud δεν γίνονται πράσινα επειδή οι καμινάδες βρίσκονται έξω από το κτίριο των servers. Πίσω από το ψηφιακό περιτύλιγμα υπάρχει μια βαριά ενεργειακή βιομηχανία — με εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, κατανάλωση νερού, κατάληψη γης και περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Η κοροϊδία των θέσεων εργασίας
Το βασικό επιχείρημα υπέρ της επένδυσης θα είναι, όπως πάντα, οι θέσεις εργασίας. Η διεθνής εμπειρία, όμως, δείχνει πολλές προσωρινές θέσεις κατά την κατασκευή και ελάχιστες μόνιμες στη λειτουργία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για campus άνω των 250 MW της Equinix ανακοινώθηκαν περίπου 2.500 θέσεις κατασκευής, αλλά λίγο πάνω από 200 μόνιμες. Στην Αττική, η Microsoft ανέφερε περίπου 350 θέσεις στην κορύφωση της κατασκευής, αλλά μόλις 34 εργαζομένους και εξωτερικούς συνεργάτες πλήρους απασχόλησης έως το τέλος του 2026.

Αυτό είναι το πραγματικό μοντέλο: δισεκατομμύρια ευρώ επένδυσης, τεράστια κατανάλωση ενέργειας και πιθανώς εκατομμυρίων κυβικών νερού, αλλά λίγες δεκάδες ή εκατοντάδες μόνιμες θέσεις. Στις ανακοινώσεις αθροίζονται προσωρινοί εργαζόμενοι, εξωτερικοί συνεργάτες, έμμεσες και στατιστικά «επαγόμενες» θέσεις, και το σύνολο παρουσιάζεται ως δήθεν μόνιμη απασχόληση. Δεν υποτιμούμε καμία θέση εργασίας — αρνούμαστε όμως την κοροϊδία και τη συνειδητή παραπλάνηση.

Δεν είναι ανάπτυξη η παράδοση των κοινών αγαθών
Το ζήτημα δεν είναι μόνο ένα έργο. Τα data centers εντάσσονται σε ένα μοντέλο που παραδίδει ενέργεια, νερό, γη και δημόσιες υποδομές σε λίγους τεχνολογικούς ομίλους: το κόστος κοινωνικοποιείται —δίκτυα, φυσικοί πόροι, περιβαλλοντική πίεση, ανταγωνισμός με την αγροτική παραγωγή, ακρίβεια— ενώ τα κέρδη ιδιωτικοποιούνται. Δεν είναι ψηφιακή ανάπτυξη· είναι μια νέα μορφή εξόρυξης νερού, ηλεκτρικής ισχύος και γης. Η Θεσσαλία έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα από τις πλημμύρες και την ενεργειακή ακρίβεια· δεν μπορεί τώρα να μετατραπεί σε ενεργειακή και υδατική αποικία των τεχνολογικών ομίλων.

Η θέση του ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά είναι ξεκάθαρη:

Όχι στο data center στη Λάρισα.
Όχι στη μετατροπή της Θεσσαλίας σε χώρο υποδοχής ενεργοβόρων και υδροβόρων εγκαταστάσεων.
Όχι στην παράδοση του νερού, της ενέργειας και της γης στα ψηφιακά κέρδη των λίγων.
Όχι στην κοροϊδία των δήθεν χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Το νερό, η ενέργεια και η γη είναι κοινά αγαθά. Η Θεσσαλία χρειάζεται στήριξη της αγροτικής παραγωγής, δημόσια διαχείριση των υδάτων, ενεργειακή δημοκρατία και πραγματικές θέσεις εργασίας — όχι άλλη μία «εμβληματική επένδυση» που θα αφήσει πίσω της λίγες θέσεις, τεράστια κατανάλωση πόρων και ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από τα συμφέροντα των μεγάλων ομίλων.