Από τη Λάρισα ξεκινά το πιλοτικό πρόγραμμα «RETHINK DRINK 360°» – Στόχος η υπεύθυνη κουλτούρα κατανάλωσης αλκοόλ (φωτο – βίντεο)

Η σχέση των ανήλικων με το αλκοόλ και η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρουσίασης του πιλοτικού εκπαιδευτικού προγράμματος «RETHINK DRINK 360°» που παρουσιάστηκε σήμερα το πρωί της Παρασκευής 22 Μαΐου στο Δημαρχείο Λάρισας και υλοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και τοπικούς θεσμικούς φορείς.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης νέων και φοιτητών, εκπαίδευση επαγγελματιών εστίασης στις αρχές του υπεύθυνου σερβιρίσματος και της μη διάθεσης αλκοόλ σε ανηλίκους, καθώς και ερευνητικές δράσεις για την αποτύπωση γνώσεων, στάσεων και συμπεριφορών γύρω από το αλκοόλ. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ενημέρωση και να διαμορφωθεί μια πιο υπεύθυνη κουλτούρα κατανάλωσης, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες.

Ο Δήμαρχος Λαρισαίων, κ. Θανάσης Μαμάκος χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως ένα δυναμικό παράδειγμα μιας σύγχρονης κοινωνικής συμμαχίας.

«Σήμερα, από τη Λάρισα, βάζουμε τα θεμέλια για μια πιο ουσιαστική συνάντηση με την κοινωνία και τους νέους μας. Η συνεργασία της πολιτείας σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο, με τους επιστημονικούς φορείς και με τον επιχειρηματικό κλάδο αποδεικνύει ότι η προστασία της δημόσιας υγείας δεν επιτυγχάνεται με αφορισμούς, αλλά με ανοιχτό διάλογο και ρεαλιστικές λύσεις. Θέλουμε η συνεργασία αυτή να γίνει αφετηρία για μια μόνιμη αλλαγή κουλτούρας, να έχει ουσιαστικό και μακροπρόθεσμο αποτύπωμα» δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπογράμμισε πως με αυτήν την καμπάνια δίνεται ξεκάθαρη έμφαση στην καθολική απαγόρευση κατανάλωσης αλκοόλ από ανήλικους, και πως οι τοπικοί φορείς οφείλουν να προστατεύσουν την νέα γενιά.

Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, κ. Χριστίνα – Μαρία Κράββαρη έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις συνέπειες της επιβλαβούς κατανάλωσης αλκοόλ, η οποία, όπως επισημαίνει και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, συνδέεται με καρδιαγγειακά νοσήματα, ορισμένες μορφές καρκίνου, ψυχικές διαταραχές, τροχαία ατυχήματα και τις εξαρτήσεις.

Οι συνέπειες ωστόσο είναι ακόμα πιο οδυνηρές όταν η κατανάλωση αλκοόλ γίνεται από ανηλίκους και παιδιά. Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας υπογράμμισε χαρακτηριστικά:

«Όταν η συζήτηση μετατοπίζεται προς τους νεότερους συμπολίτες μας και κυρίως τα παιδιά και τους εφήβους, η σημασία του ζητήματος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία και σπουδαιότητα, διότι σε αυτή την περίοδο της ζωής δεν διαμορφώνονται μόνο οι συνήθειες, διαμορφώνονται ουσιαστικά οι αντιλήψεις, οι συμπεριφορές, τα όρια, τα πρότυπα και επιλογές που συχνά ακολουθούν τον άνθρωπο σε όλη τη συνέχεια της ζωής του. Άρα, η πρόωρη έκθεση στο αλκοόλ αντιλαμβανόμαστε ότι μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου, τη μαθησιακή διαδικασία, την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων, την κοινωνική συμπεριφορά και συνολικά όμως την εξέλιξη ενός νέου ανθρώπου.»

Παράλληλα, τόνισε πως η επιλογή να ξεκινήσει το πιλοτικό πρόγραμμα «Rethink Drink 360°» από την Λάρισα δεν ήταν μια τυχαία επιλογή, αλλά μια στρατηγική απόφαση του Υπουργείου Υγείας, λόγω της έντονης πανεπιστημιακής παρουσίας στην πόλη, των ενεργών κοινωνικών φορέων αλλά και της τοπικής κοινωνίας, «η οποία έχει αποδείξει διαχρονικά ότι πιστεύει στην συνεργασία, στην συλλογική προσπάθεια και στη δύναμη πρωτοβουλιών που γεννούν πραγματικό κοινωνικό αποτέλεσμα και αντίκτυπο.»

Για την δημόσια υγεία και το «Rethink Drink 360°», τόνισε:

«Η δημόσια υγεία είναι ίσως η πιο ουσιαστική μορφή κοινωνικής προστασίας, γιατί λειτουργεί πριν εμφανιστεί ο κίνδυνος, δημιουργεί προϋποθέσεις ασφάλειας, μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες, διαμορφώνει υγιή περιβάλλοντα και επενδύει σε συνθήκες που επιτρέπουν στους ανθρώπους να ζουν καλύτερα.

Και πίσω όμως από κάθε στατιστικό δεδομένο υπάρχει πάντοτε μια πραγματική ιστορία, μια οικογένεια που ανησυχεί, ένα παιδί που αναζητά πρότυπα, μια κοινότητα την ίδια στιγμή που καλείται να δημιουργήσει ασφαλή και υπεύθυνα περιβάλλοντα για το μεγάλωμα αυτών των νέων συμπολιτών μας. Το 2026 δεν είναι πλέον αποδεκτό να αντιμετωπίζεται ως κοινωνική κανονικότητα η εύκολη πρόσβαση των ανηλίκων στο αλκοόλ. Δεν μπορούμε να θεωρούμε αναπόφευκτες πρακτικές που εκθέτουν παιδιά και εφήβους σε κινδύνους, οι οποίοι μπορούν όμως να έχουν προβλεφθεί και να προληφθεί. Η προστασία των νέων ανθρώπων έχει αποδειχθεί και έχει αναδειχθεί από πλευράς του Υπουργείου Υγείας σε κορυφαία στρατηγική μας προτεραιότητα».

O Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κ. Χαράλαμπος Μπιλλίνης υπογράμμισε την αξία του προγράμματος, και τόνισε πως το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας δεν περιορίζεται μόνο στην εκπαίδευση και την έρευνα, αλλά έχει ουσιαστική ευθύνη να είναι ενεργά παρόν και να συμβάλλει σε κοινωνικά ζητήματα.

«Η Λάρισα είναι μια πόλη με ισχυρή πανεπιστημιακή παρουσία, έντονη κοινωνική ζωή, δυναμική νεολαία και ανεπτυγμένο κλάδο εστίασης. Αυτά τα χαρακτηριστικά την καθιστούν ιδανικό πεδίο για την εφαρμογή μιας πιλοτικής δράσης που δεν απευθύνεται αφηρημένα στο κοινό, αλλά εστιάζει σε πραγματικές συμπεριφορές, πραγματικές ανάγκες και πραγματικές καθημερινές συνθήκες» είπε.

Για τον ρόλο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και την αποτύπωση των αποτελεσμάτων του προγράμματος, ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Ο ρόλος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο πρόγραμμα είναι διπλός. Από τη μια πλευρά στηρίζουμε την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση της πανεπιστημιακής κοινότητας και ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων. Από την άλλη, συμβάλλουμε στην επιστημονική αξιολόγηση της παρέμβασης μέσα από τη συμβολή των διακεκριμένων καθηγητών μας στη διαμόρφωση του ερωτηματολογίου, στην καταγραφή και ανάλυση των γνώσεων, των στάσεων και των συμπεριφορών των συμμετεχόντων πριν και μετά την εκπαιδευτική δράση. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι μια καμπάνια δημόσιας υγείας πρέπει να είναι επικοινωνιακά ελκυστική, αλλά πρέπει και να μπορεί να αξιολογηθεί. Πρέπει να γνωρίζουμε τι αλλάζει, τι λειτουργεί, τι χρειάζεται βελτίωση και πώς μια πιλοτική δράση μπορεί να εξελιχθεί σε ένα πιο ολοκληρωμένο μοντέλο παρέμβασης που θα μπορεί να αξιοποιηθεί και σε άλλες πόλεις».

Από την μεριά του, ο Πρόεδρος Επιμελητηρίου Λάρισας, κ. Χρήστος Γιακουβής σημείωσε πως δεν υπάρχουν «μαγικές λύσεις» σε προβλήματα όπως η κατανάλωση αλκοόλ από ανήλικους και νέους. Αναγκαία, δήλωσε, είναι μια αλλαγή κουλτούρας, με επίκεντρο την γνώση, την εκπαίδευση και την προσέγγιση των νέων.

Η Πρόεδρος του ΣΙΚΑΕΛ, κ. Δήμητρα Μπαράτση τόνισε τη στάση του οργανισμού να προάγουν δράσεις για την υπεύθυνη κατανάλωση και την σωστή ενημέρωση γύρω από το αλκοόλ, ενώ παράλληλα υπογράμμισε πως «η εστίαση δεν είναι απέναντι σε αυτή τη συζήτηση, αλλά είναι μέρος της λύσης».

«Οι επαγγελματίες της εστίασης έχουν καθημερινή επαφή με χιλιάδες πολίτες και επισκέπτες. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε ευθύνη αλλά και δυνατότητα να συμβάλλουμε ουσιαστικά στην καλλιέργεια κουλτούρας μέτρου, σεβασμού και υπευθυνότητας. Το πρόγραμμα Rethink Drink είναι σημαντικό γιατί δεν περιορίζεται σε θεωρητικές προσεγγίσεις, δημιουργεί συνεργασίες ανάμεσα στην πολιτεία, την αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και την αγορά. Και μόνο μέσα από τέτοιες συνεργασίες μπορούμε να έχουμε πραγματικό αποτέλεσμα».

Με την σειρά της, η Γενική Διευθύντρια Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής, Δρ. Φωτεινή Κουλούρη έδωσε έμφαση στο γεγονός πως τα σύνθετα προβλήματα δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μονοδιάστατα, αλλά απαιτούν κοινωνική συμμετοχή και συνεργασίες μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας, της πολιτείας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των κοινωνικών φορέων.

Παράλληλα, ευχήθηκε αυτή η εκδήλωση στη Λάρισα να αποτελέσει ένα παράδειγμα, και υπογράμμισε την αλλαγή πολιτικής της Δημόσιας Υγείας από ένα σύστημα που επικεντρωνόταν στην θεραπεία σε ένα σύστημα πρόληψης.

Σχετικά με το αλκοόλ, ανέφερε:

«Το αλκόολ αναγνωρίζεται από το Ευρωπαϊκό Σχέδιο ως σημαντικός παράγοντας επιδείνωσης της υγείας. Παρατηρείται ότι οι επιδόσεις της Ελλάδας σε σχέση με τον ευρωπαϊκό στόχο για μείωση της βλαπτικής κατανάλωσης, κατά τουλάχιστον 10% στο 2025, μπορούν να χαρακτηριστούν ιδιαίτερα ικανοποιητικές. Σύμφωνα επίσης με το Global Status Report των Alcohol and Health του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για το 2024, η κατά κεφαλήν κατανάλωση αλκοόλ στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα 6,6 λίτρα ετησίως, μία από τις χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, σύμφωνα με το Country Health Profile του ΟΟΣΑ του ’25, η κατανάλωση για τους ενήλικους αξιολογείται χαμηλότερα σε σχέση με άλλους παράγοντες όπως το κάπνισμα και η παχυσαρκία, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν μεγαλύτερες απειλές.

Ωστόσο, τα δεδομένα για τους νέους ανηλίκους προκαλούν σοβαρό προβληματισμό. Οι έρευνες του ΠΟΥ και της πανευρωπαϊκής μελέτης της ΕΣΠΑ αποδεικνύουν ότι η πρώιμη έκθεση των εφήβων στο αλκοόλ παραμένει υψηλή. Συγκεκριμένα, δύο νούμερα: το 86% των 16χρονων στην Ελλάδα δηλώνει ότι έχει καταναλώσει αλκοόλ, έναντι του 74,4% σε άλλες χώρες που καταλαμβάνει η έρευνα του ΕΣΠΑ, και το 59% δηλώνει πρόσφατη κατανάλωση έναντι του 43% σε ευρωπαϊκό μέσο όρο».

Κλείνοντας, η Σοφίκα Παπανικολάου, Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ) στάθηκε στην εξαιρετικά παραγωγική συνεργασία που έχει καλλιεργήσει η Ένωση με το Υπουργείο Υγείας και εστίασε στα εργαλεία της καμπάνιας «RETHINK DRINK 360°».

Όπως είπε, η Ένωση Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών εκπροσωπεί τις εταιρείες του κλάδου που παράγουν, εισάγουν και εμπορεύονται περίπου το 80% των επώνυμων ελληνικών και ξένων μαρκών αλκοολούχων ποτών που κυκλοφορούν στην Ελλάδα.

Παράλληλα, χαρακτήρισε την μετρημένη κατανάλωση αλκοόλ ως «κομμάτι του μεσογειακού τρόπου ζωής», για να επεκταθεί:

«Στη χώρα μας, η κατανάλωση αλκοόλ είναι αρκετά χαμηλή και αυτό συμβαίνει γιατί είναι συνοδευτικό της κοινωνικής μας ζωής. Δεν είμαστε μοναχικοί πότες, όπως είναι σε άλλα κράτη. Από την άλλη, έχουμε δείκτες οι οποίοι όντως μας ανησύχησαν, όπως είναι η κατανάλωση από όλους τους νέους, όπως είναι το αλκοόλ και η οδήγηση, και γι’ αυτό τα assets της καμπάνιας εστιάζουν κυρίως στο τι σημαίνει για μας υπευθυνότητα. Υπευθυνότητα σημαίνει, δεν οδηγούμε εάν έχουμε καταναλώσει αλκοόλ, την ενημέρωση των καταναλωτών και την εκπαίδευση των επαγγελματιών και την προώθηση μιας κουλτούρας μέτρου και ισορροπίας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο γεννήθηκε και η καμπάνια Rethink Drink, την οποία από το 2024 συνυπογράφουμε με το Υπουργείο Υγείας. Αυτή η καμπάνια απευθύνεται κυρίως σε νέους 18-35 γιατί πιστεύουμε ότι η αλλαγή της κουλτούρας ξεκινάει από την νεαρή ηλικία και επιχειρεί να μιλήσει για το αλκοόλ χωρίς διδακτισμό και ενοχοποίηση, με τρόπο απλό, με γλώσσα ανθρώπινη και με επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφορία. Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα της καμπάνιας μας έδειξαν ότι αυτή η προσέγγιση λειτουργεί. Εκατομμύρια προβολές και πολύ υψηλή αλληλεπίδραση από νέους ανθρώπους, αλλά και επαγγελματίες.

Αλλά αποφασίσαμε να κάνουμε ένα μεγαλύτερο βήμα, να περάσουμε από μία πανελλαδική καμπάνια σε μια στοχευμένη και μετρήσιμη παρέμβαση σε τοπικό επίπεδο. Έτσι δημιουργήθηκε και το Rethink Drink 360°. Η Λάρισα για μας ήταν ιδανική πόλη για να ξεκινήσει αυτή η προσπάθεια λόγω της μεγάλης φοιτητικής κοινότητας, της έντονης κοινωνικής ζωής και της ανεπτυγμένης εστίασης, αλλά και γιατί βρήκαμε πραγματικά φορείς πρόθυμους να συνεργαστούν ενεργά. Ένας από τους βασικούς αυτούς φορείς είναι η συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, η οποία οδήγησε στη διαμόρφωση ενός επιστημονικά άρτιου και μεθοδολογικά αξιόπιστου ερευνητικού εργαλείου, ώστε να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε στην πράξη αν η ενημέρωση επηρεάζει τη γνώση, τις τάσεις και τις συμπεριφορές των νέων ανθρώπων γύρω από το αλκοόλ.

Η έρευνα θα πραγματοποιηθεί σε φοιτητές πριν από την εκπαιδευτική παρέμβαση και μετά από αυτή, ώστε να δούμε εάν η εκπαίδευση αλλάζει τις αντιλήψεις. Αυτός είναι και ο στόχος μας, γιατί δεν θέλαμε απλώς να κάνουμε μία καμπάνια, θέλουμε να δούμε πώς και αν λειτουργεί»

Δείτε φωτογραφίες:

Βαγγέλης Ζάρρας / φώτο – βίντεο: Γιάννης Μυλωνάς