Πιερρακάκης: Η Ευρώπη χρειάζεται ενιαία αγορά αμυντικών αγαθών

Στον ρόλο των ενιαίων προδιαγραφών και της πολιτικής βούλησης για τη θωράκιση της ευρωπαϊκής άμυνας αναφέρθηκε ο ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης , κατά τον χαιρετισμό του στο συνέδριο “Athens Defence Summit” του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Στην ομιλία του ξεκίνησε με το ερώτημα κατά πόσον οι αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης  μπορούν να μετατραπούν σε επιχειρησιακή ετοιμότητα, σύμφωνα με τις παρούσες περιστάσεις, συμπληρώνοντας ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια πρόκληση υλοποίησης όσον αφορά την κινητοποίηση και την κατανομή δημοσίου και ιδιωτικού κεφαλαίου.

Τα δεδομένα σήμερα

Όσον αφορά τα δεδομένα σήμερα, ο ίδιος ανέφερε: «Τα κράτη-μέλη έχουν σήμερα δεσμευθεί σε επίπεδα αμυντικών δαπανών που ήταν αδιανόητα πριν από πέντε χρόνια. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση οικοδομήθηκε για μια διαφορετική εποχή – κατακερματισμένη μεταξύ εθνικών πρωταθλητών, προσαρμοσμένη σε ρυθμούς και συνθήκες ειρηνικής περιόδου, χωρίς επαρκή χρηματοδότηση σε σχέση με τον όγκο παραγγελιών που πλέον δέχεται».

Εξηγώντας πώς δομήθηκε η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε: «Κύκλοι προμηθειών που εξακολουθούν να μετρώνται σε χρόνια. Γραμμές παραγωγής που δεν μπορούν να επεκταθούν χωρίς προβλεψιμότητα στη ζήτηση. Προμηθευτές – πολλοί από αυτούς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις – που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τραπεζική χρηματοδότηση επειδή η άμυνα εξακολουθεί, για πολλούς θεσμικούς επενδυτές, να θεωρείται αποκλεισμένος τομέας».

Πώς θα αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός

Για την αντιμετώπιση της παραπάνω «στενωπού», ο ίδιος προχώρησε σε τρεις παρατηρήσεις όσον αφορά την αντιμετώπιση του κατακερματισμού, εστιάζοντας στην εκτέλεση, στα τεχνητά εμπόδια και στην υλοποίηση.

Σε αυτό το σημείο, σημείωσε ότι «οι κεφαλαιαγορές πρέπει να κάνουν δουλειά που οι προϋπολογισμοί δεν μπορούν. Ο Mario Draghi είχε δίκιο: οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις είναι άφθονες, οι δίαυλοι μέσω των οποίων τις κατευθύνουμε στρατηγικά δεν είναι. Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων δεν είναι μια αφηρημένη συζήτηση στις Βρυξέλλες. Είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου ένας Έλληνας συνταξιούχος αποταμιευτής, μια γερμανική ασφαλιστική εταιρεία και ένα γαλλικό οικογενειακό γραφείο μπορούν να χρηματοδοτήσουν τα συστήματα ραντάρ, τα ναυπηγεία και τις τεχνολογίες διττής χρήσης που διασφαλίζουν την ήπειρο στην οποία ζουν. Βαθύτερες και πιο ενοποιημένες αγορές αποτελούν από μόνες τους στρατηγικό πλεονέκτημα ασφάλειας».

Στη συνέχεια, επεσήμανε την ανάγκη απομάκρυνσης τεχνητών εμποδίων που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ακόμη την άμυνα ως ένα μη αποδεκτό τομέα προς επένδυση. 

«Ρυθμιστικά πλαίσια που αποκλείουν αμυντικές εταιρείες από επενδυτικά χαρτοφυλάκια διαμορφώθηκαν σε έναν κόσμο που δεν υφίσταται πλέον.  Η κυριαρχία συνεπάγεται ισολογισμό και δεν θα πρέπει να διστάζουμε να την χρηματοδοτούμε», είπε.

Το τρίτο σημείο στο οποίο αναφέρθηκε ως προς τις αμυντικές δαπάνες ήταν η υλοποίηση: «το κεφάλαιο από μόνο του δεν μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα προμηθειών. Όταν η χρηματοδότηση διοχετεύεται σε κατακερματισμένη ζήτηση, το αποτέλεσμα είναι πληθωρισμός, όχι επιχειρησιακή ικανότητα», δήλωσε ο ίδιος.

Πιερρακάκης: Μικρή η ευρωπαϊκή αμυντική αγορά

Έπειτα, καθοριστική σημασία έχουν οι κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες. Το πρόβλημα, κατά τον κ. Πιερρακάκη, είναι ότι η αμυντική αγορά έχει οργανωθεί έτσι ώστε να είναι μικρότερη από το άθροισμα των επιμέρους μελών της. 

«Σήμερα, τα είκοσι επτά κράτη-μέλη αγοράζουν σε μεγάλο βαθμό βάσει των δικών τους χρονοδιαγραμμάτων, των δικών τους προδιαγραφών και από τους δικούς τους προτιμώμενους προμηθευτές. Το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο: επικαλυπτόμενη έρευνα και ανάπτυξη, μικρής κλίμακας παραγωγή, κενά διαλειτουργικότητας στο πεδίο των επιχειρήσεων και μια βιομηχανική βάση που αδυνατεί να δικαιολογήσει τις επενδύσεις που απαιτούνται για να επεκταθεί», διαπίστωσε.

Λύση οι συγκεντρωτικές προμήθειες σε ευρωπαϊκή κλίμακα

Σύμφωνα με τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η λύση που απαιταίται είναι οι συγκεντρωτικές προμήθειες σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

Επεξηγώντας το πλαίσιο, ο ίδιος υπογράμμισε ότι χρειάζονται «πολυετείς συμβάσεις και πλαίσια που παρέχουν στη βιομηχανία τη βεβαιότητα ζήτησης που χρειάζεται ώστε να επενδύσει σε παραγωγική δυναμικότητα».

Όπως είπε, χρειάζονται «ενιαίες προδιαγραφές, ώστε ένας προμηθευτής στη Θεσσαλονίκη, στο Ταλίν ή στην Τουλούζη να μπορεί να εξυπηρετεί διαφορετικούς εθνικούς αγοραστές χωρίς να χρειάζεται ανασχεδιασμό για κάθε περίπτωση. Μια πραγματική ενιαία αγορά για αμυντικά αγαθά, με το αντίστοιχο ρυθμιστικό και εξαγωγικό πλαίσιο ελέγχου».

Σημασία στην πολιτική βούληση

Όπως τόνισε ο ίδιος, τα εργαλεία (π.χ. SAFE, EDIP, το έργο του Επιτρόπου Άμυνας) είναι υπό διαμόρφωση. Αυτό που χρειάζεται τώρα «είναι η πολιτική βούληση να χρησιμοποιηθούν στην κλίμακα που απαιτούν οι περιστάσεις, καθώς και η απαραίτητη δημοσιονομική πειθαρχία ώστε οι κοινές προμήθειες να προσελκύουν ιδιωτικά κεφάλαια αντί να τα υποκαθιστούν. Η δυνατότητα κρατικού δανεισμού είναι πεπερασμένη,  ενώ η δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω των αγορών, όταν κινητοποιείται σωστά, πολύ λιγότερο».

Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στη σημασία των θεσμών, ώστε η Ευρώπη να συνδυάσει τεχνολογία, βιομηχανία και αποταμιεύσεις.

«Οι χώρες που επικράτησαν σε προηγούμενες μεγάλες στρατηγικές αναμετρήσεις δεν το πέτυχαν επειδή διέθεταν μεγαλύτερους προϋπολογισμούς, αλλά επειδή οικοδόμησαν τους θεσμούς που μπορούσαν να μετατρέψουν τους εθνικούς πόρους σε εθνική ισχύ. Αυτό είναι σήμερα το δικό μας καθήκον. Αγορές, ικανότητα, υλοποίηση – τρεις λέξεις, μία ατζέντα.

Η Ευρώπη διαθέτει τις απαραίτητες αποταμιεύσεις. Η Ευρώπη διαθέτει την τεχνολογία. Η Ευρώπη διαθέτει τη βιομηχανική κληρονομιά. Αυτό που χρειάζεται είναι η πειθαρχία να τα συνδέσει».