Ο απολογισμός έργου του Προγράμματος Προαγωγής Αυτοβοήθειας Λάρισας έτους 2025

Τα Προγράμματα Προαγωγής Αυτοβοήθειας αποτελούν προϊόν συνεργασίας του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τον Ε.Ο.Π.Α.Ε. (Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων) και χρηματοδοτούνται από το Υπουργείο Υγείας.

Τα Προγράμματα Προαγωγής Αυτοβοήθειας λειτουργούν σε τρεις πόλεις της χώρας: στη Θεσσαλονίκη (από το 2001), στα Χανιά (από το τέλος του 2012) και στη Λάρισα (από τα μέσα του 2015). Επιστημονικός υπεύθυνος των προγραμμάτων είναι ο κ. Φοίβος Ζαφειρίδης, ψυχίατρος, τ. αναπληρωτής καθηγητής Ψυχολογίας των Εξαρτήσεων στο Α.Π.Θ.

Βασικός στόχος των προγραμμάτων είναι η υποστήριξη (ενηλίκων) ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ζητήματα εξάρτησης από ψυχοτρόπες ουσίες (ναρκωτικά, αλκοόλ), καθώς και συμπεριφορικές εξαρτήσεις (τυχερά παιχνίδια, εφαρμογές διαδικτύου κ.ά.), αλλά και των μελών του οικογενειακού και φιλικού τους περιβάλλοντος.

Χάρη στην καινοτόμο λειτουργία τους, η οποία βασίζεται στην αξιοποίηση πρακτικών αυτοβοήθειας και αλληλοβοήθειας, τα προγράμματα έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν επαρκείς υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων, χωρίς λίστες αναμονής και με ιδιαίτερα χαμηλό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό.

Έπειτα από 24 χρόνια δράσης στον τομέα των εξαρτήσεων, το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας έχει αναπροσαρμόσει τη λειτουργία του, ανταποκρινόμενο στις νέες ανάγκες που αναδύονται στο πεδίο.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, η πορεία του προγράμματος είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρα. Συνολικά, κατά το 2025, παρασχέθηκαν συστηματικές υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε 176 άτομα: 85 άτομα με πρόβλημα εξάρτησης και 91 μέλη του συγγενικού τους περιβάλλοντος. Το πρόγραμμα παρείχε επίσης υπηρεσίες εκπαίδευσης σε εύρος πολιτών της περιοχής και οργάνωσε ποικίλες δράσεις στην κοινότητα.

Στον παρόντα απολογισμό παρουσιάζονται οι επιμέρους δράσεις του προγράμματος και αναδεικνύονται κάποια σημαντικά στοιχεία:

• Ο αυξημένος αριθμός προσερχομένων στο πρόγραμμα, με προβλήματα εξάρτησης από παράνομες ψυχοτρόπες ουσίες (ναρκωτικά), νόμιμες ψυχοτρόπες ουσίες (αλκοόλ) και από συμπεριφορικές εξαρτήσεις (τζόγος, εφαρμογές του διαδικτύου).
• Το διαφοροποιημένο προφίλ των προσερχομένων στο πρόγραμμα σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία. Η διαφοροποίηση αφορά τόσο στα είδη των εξαρτήσεων, όσο και στο κοινωνικοοικονομικό και εκπαιδευτικό υπόβαθρο των προσερχομένων. Πλάι στο «παραδοσιακό» προφίλ των προσερχομένων στα προγράμματα, τα τελευταία χρόνια στα Προγράμματα Προαγωγής Αυτοβοήθειας συμμετέχουν άνθρωποι κοινωνικά και επαγγελματικά ενταγμένοι, οι οποίοι όμως αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα εξαρτήσεων.
• Η μεγάλη αύξηση των προβλημάτων εξάρτησης από το τζόγο ή το αλκοόλ που παρατηρείται στα αιτήματα των νέων προσερχομένων στο πρόγραμμα.
• Η σημασία δόμησης παρεμβάσεων που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του σύγχρονου προφίλ ανθρώπων με πρόβλημα εξάρτησης και παρεμβάσεων που να είναι προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2025 ΛΑΡΙΣΑ