Πρόβλημα βιωσιμότητας των Φαρμακείων στην περιφέρεια – Τι λέει ο πρόεδρος των Φαρμακοποιών Λάρισας, Θάνος Κουτσούκης

Τα φαρμακεία της Περιφέρειας αποτελούν κρίσιμο πυλώνα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές, όπου συχνά αποτελούν το πρώτο και μοναδικό σημείο επαφής των πολιτών με το σύστημα υγείας.

Ωστόσο, οι φαρμακοποιοί της Περιφέρειας καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα απαιτητικό περιβάλλον, με προκλήσεις που αφορούν στην τροφοδοσία φαρμάκων, τα λειτουργικά κόστη, την έλλειψη προσωπικού και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο ανακύπτουν ερωτήματα για το μέλλον των φαρμακείων εκτός μεγάλων αστικών κέντρων και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται για τη στήριξή τους.

Ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Λάρισας, κ. Θάνος Κουτσούκης μίλησε σε ραδιοφωνική συνέντευξη στο Αθηναϊκό-Μακεδονικο Πρακτορείο Ειδήσεων

Για τα προβλήματα των φαρμακοποιών στην περιφέρεια:

Για την εικόνα των φαρμακείων στην Περιφέρεια σήμερα και αν υφίσταται θέμα βιωσιμότητας ο κ. Κουτσούκης τόνισε: «Σαφώς και υπάρχει θέμα βιωσιμότητας. Καταρχήν, μας δίνετε την ευκαιρία να μιλήσουμε σε εθνικό επίπεδο για ένα πολύ σημαντικό θέμα και ειδικά για την Περιφέρεια, που αποτυπώνεται ξεκάθαρα ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος του φαρμακείου ως σημείο φαρμακευτικής εξυπηρέτησης, όχι μόνο ως προς αυτό όμως, αλλά και ως βασικός πυλώνας της πρωτοβάθμιας φροντίδας, πρόληψης και κοινωνικής συνοχής. Το Ελληνικό Φαρμακείο διαθέτει ένα μοναδικό πλεονέκτημα: είναι ένα πυκνό επιστημονικό ανθρώπινο δίκτυο που φτάνει μέχρι και την πιο απομακρυσμένη περιοχή της χώρας. Αυτό το πλεονέκτημα οφείλουμε να το εξελίξουμε και να το προστατεύσουμε.

Όμως υπάρχουν δυσκολίες επισημαίνει ο κ. Κουτσούκης, σημειώνοντάς: «Οι δυσκολίες είναι πολυεπίπεδες. Από τη μία έχουμε τη συνεχή οικονομική πίεση, χαμηλά περιθώρια κέρδους στο κύριο αντικείμενό μας που είναι το φάρμακο, το rebate που είναι ένας φόρος επίσης πάνω στο φάρμακο και είναι ένας φόρος επιστροφής χρημάτων προς το ασφαλιστικό σύστημα, αυξημένο λειτουργικό κόστος, ενέργεια, μεταφορές, τραπεζικές και άλλες επιβαρύνσεις. Από την άλλη, στην Περιφέρεια υπάρχει μια ιδιαίτερη πραγματικότητα: μικρότερες τοπικές αγορές, γήρανση πληθυσμού, μείωση της οικονομικής δραστηριότητας και περιορισμένες δυνατότητες ανάπτυξης πέρα από το ίδιο το φάρμακο. Το φαρμακείο της Περιφέρειας δεν είναι μια εμπορική μονάδα απλώς. Είναι ένας βασικός πυλώνας της φαρμακευτικής φροντίδας και πολλές φορές το πρώτο σημείο υγειονομικής αναφοράς για τον πολίτη. Άρα, όταν μιλάμε για δυσκολίες, δεν μιλάμε μόνο για το επάγγελμα. Μιλάμε για τη δυνατότητα μιας τοπικής κοινωνίας να έχει άμεση, ασφαλή και προσωπική πρόσβαση σε φαρμακευτική φροντίδα».

Για την τροφοδοσία φαρμάκων, ειδικά στις απομακρυσμένες περιοχές, τόνισε: «Η Ελλάδα διαθέτει ένα ισχυρό δίκτυο φαρμακείων και φαρμακοαποθηκών που προσπαθούν να καλύψουν όλες τις περιοχές, όσο και δυσπρόσιτες και αν είναι, και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Παρόλο που έχει ένα ιδιαίτερο ανάγλυφο η χώρα μας και υπάρχουν δυσκολίες στη μετακίνηση. Όμως οι ελλείψεις φαρμάκων, οι καθυστερήσεις και οι δυσκολίες στην καθημερινή αναζήτηση σκευασμάτων επηρεάζουν περισσότερο τις απομακρυσμένες περιοχές. Εκεί φαίνεται και η αξία του τοπικού φαρμακοποιού, γιατί δεν είναι απλώς κάποιος που παραδίδει ένα φάρμακο. Είναι ο επιστήμονας που θα αναζητήσει λύση, θα ψάξει να βρει το φάρμακο, θα επικοινωνήσει και στη συνέχεια φυσικά θα εξηγήσει στον ασθενή και θα τον καθοδηγήσει. Γι’ αυτό λέμε ότι το φάρμακο δεν είναι απλό προϊόν. Θέλει γνώση, ευθύνη και σωστή διαχείριση. Άρα, σαφώς υπάρχουν προβλήματα, αλλά προσπαθεί ο συνάδελφος ακόμα και στις πιο δύσκολες περιοχές να τα αντιμετωπίσει».

Σε ερώτημα για την παρούσα κατάσταση με τον εν εξελίξει πόλεμο και κατά πόσον έχει επηρεάσει την όλη κατάσταση, ο πρόεδρος των Φαρμακοποιών της Λάρισας, σημείωσε:

«Σαφώς έχει επηρεάσει καταρχήν και από θέμα επάρκειας φαρμάκων, στις ελλείψεις, αλλά και από το ζήτημα της ενέργειας. Καταλαβαίνετε ότι όταν οι μετακινήσεις είναι μεγαλύτερες σε απομακρυσμένες περιοχές, επηρεάζει και φυσικά και είναι και η ψυχολογία του κόσμου. Έτσι το καταλαβαίνουμε ότι ακόμα για ένα διάστημα τουλάχιστον ο κόσμος είχε, να το πω έτσι, κλειστεί πάρα πολύ στο σπίτι του και είχε πολλές επιφυλάξεις γενικότερα στο να κινηθεί έξω στην αγορά και στα φαρμακεία αντίστοιχα. Τώρα για το φάρμακο υπάρχει ανησυχία του κόσμου και αυτό μεταφέρεται και σε εμάς.

Για το ανθρώπινο δυναμικό στην Περιφέρεια:

«Η Περιφέρεια γενικά δυσκολεύεται να προσελκύσει και να κρατήσει ανθρώπινο δυναμικό σε πολλούς τομείς. Και αυτό ισχύει και για εμάς, για τα φαρμακεία. Υπάρχουν συνάδελφοι που καθημερινά αναγκάζονται να κάνουν μεγάλες μετακινήσεις, όπως είπα, και να πάνε στον τόπο εργασίας τους. Αυτό ισχύει και για τους υπαλλήλους. Και αυτό από μόνο του δείχνει πόσο δύσκολο είναι να διατηρηθεί ζωντανή μια μικρή φαρμακευτική μονάδα σε πιο απομακρυσμένες περιοχές. Εδώ χρειάζεται να δούμε το θέμα όχι μόνο επαγγελματικά, αλλά και αναπτυξιακά. Αν θέλουμε να υπάρχει ζωή στην Περιφέρεια, πρέπει να στηρίξουμε τις δομές που κρατούν ζωντανές τις τοπικές κοινωνίες. Και το φαρμακείο είναι μια από αυτές. Βέβαια προσπαθούμε και παραμένει ανθεκτικό το Ελληνικό Φαρμακείο, γιατί με ρωτάτε για το αν υπάρχει τάση εγκατάλειψης, αλλά δεν πρέπει να αγνοούμε και την πραγματικότητα. Τα τελευταία χρόνια έχω διαπιστώσει ότι υπάρχει έτσι μια ιδιαίτερη ανησυχία, ειδικά σε φαρμακεία, σε πιο μικρά χωριά. Το δίκτυο των φαρμακείων που υπάρχει σήμερα στη χώρα δημιουργήθηκε σε άλλες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Πολλοί συνάδελφοι άνοιξαν φαρμακεία σε μικρές περιοχές, σε χωριά και κωμοπόλεις, γιατί τότε υπήρχε πληθυσμός, υπήρχε τοπική οικονομία και υπήρχε ζωντάνια. Σήμερα σε αρκετές περιοχές βλέπουμε εικόνα εγκατάλειψης της υπαίθρου. Κλειστά καταστήματα, μειωμένη εμπορική κίνηση, γερασμένο πληθυσμό. Πολλές φορές μπορεί να παραμείνει ένα φαρμακείο μόνο του με ένα καφενείο ή ένα μικρό κατάστημα, σαν τα τελευταία σημεία αναφοράς μιας τοπικής κοινωνίας, και πολλά καταστήματα κλειστά. Υπάρχει αυτή η εικόνα, δηλαδή σε πολλά χωριά. Θα πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος από την Πολιτεία για να παραμένουν.

Θα μπορούσε η Πολιτεία να δει διαφορετικά κάποιες πολιτικές που εφαρμόζονται πάνω στο κομμάτι του φαρμάκου. Δηλαδή χρειάζεται μια δίκαιη αποζημίωση για το φάρμακο. Τα φαρμακεία αυτά δεν έχουν εμπορική δραστηριότητα πέραν του φαρμάκου. Άρα εδώ μιλάμε τώρα ότι όταν στο κομμάτι του φαρμάκου δεν πληρώνονται όσο θα πρέπει να πληρώνονται, υπάρχει πρόβλημα. Πρέπει να υπάρξει επανεξέταση των επιβαρύνσεων, όπως είναι το rebate, μέτρα για το λειτουργικό κόστος, φορολογική και θεσμική μέριμνα για τις απομακρυσμένες περιοχές και γενικώς προστασία του ανεξάρτητου διοικητικού μοντέλου και ενίσχυση του ρόλου του φαρμακείου. Και επίσης σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται, για να παραμείνει ζωντανό το δίκτυο φαρμακείων όπως το ξέρουμε στη χώρα μας, πρέπει να γίνει και μια σοβαρή συζήτηση για το ωράριο, γιατί ένα άναρχο ή υπερβολικά διευρυμένο μοντέλο λειτουργίας ενισχύει μεν τους μεγάλους, αλλά αποδυναμώνει τους μικρούς. Το φαρμακείο χρειάζεται κανόνες που προστατεύουν τη συνολική κάλυψη του πληθυσμού και όχι μόνο τον εμπορικό ανταγωνισμό. Και αυτό βέβαια πρέπει έτσι να διαφυλαχθεί.

Για το αν καλύπτονται οι ανάγκες των ασθενών στην Περιφέρεια

«Οι ανάγκες των ασθενών στην Περιφέρεια είναι συγκεκριμένες. Χρειάζονται άμεση πρόσβαση, προσωπική καθοδήγηση. Οι άνθρωποι είναι και γερασμένος πληθυσμός. Συνέχεια χρειάζονται μια φροντίδα και όταν υπάρχει σοβαρότερο πρόβλημα, μια γρήγορη σύνδεση σε δευτεροβάθμιες δομές. Σε πολλές περιοχές βλέπουμε ότι ο φαρμακοποιός είναι ο μόνος άμεσα προσβάσιμος επιστήμονας υγείας. Ο πολίτης μπορεί να μη βρίσκει εύκολα γιατρό, να μην έχει κοντά του δομή υγείας, αλλά θα πάει στο φαρμακείο. Αυτός ο ρόλος όμως δεν μπορεί να παραμένει αόρατος. Πρέπει να αναγνωριστεί θεσμικά και ουσιαστικά. Και στις μεγάλες πόλεις η πρώτη επαφή με το σύστημα υγείας είναι του φαρμακείου πολλές φορές για τον κόσμο και από εκεί και πέρα κατευθύνεται για το πού θα πάει. Πάντως ο φαρμακοποιός ήδη προσφέρει φαρμακευτική φροντίδα, παρακολούθηση, συμβουλή, πρόληψη, υποστήριξη χρονίως πασχόντων. Αυτό πρέπει να ενταχθεί πιο οργανωμένα στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας».