Απίθανες ιστορίες σε βουλευτικό γραφείο της Λάρισας

Στο Forum των Δελφών, μια εβδομάδα πριν, η Λάουρα Κοβέσι μίλησε. «Κανείς στον κόσμο δεν πρόκειται να με πείσει ότι αυτές οι κατηγορίες αποτελούν μέρος της περιγραφής των καθηκόντων των πολιτικών εδώ στην Ελλάδα». Για το πελατειακό σύστημα μιλούσε. Και για τη διαφθορά. «Βαρέθηκα να ακούω ότι έτσι γίνονται τα πράγματα στην Ελλάδα. Αλήθεια; Δεν μπορεί να με πείσει κανείς ότι ο ελληνικός λαός αποδέχεται τη διαφθορά ως τρόπο ζωής». “I don’t buy it” είπε επί λέξει.

Ας περάσει μια βόλτα από τα πολιτικά και δη τα βουλευτικά γραφεία, σκέφτηκα και ανακάλεσα μια πρόσφατη ιστορία… Θα πάρει μια γερή δόση της ποιοτικής ανθρωπογεωγραφίας πολιτών και πολιτικών. Όλων ημών. Εκεί στο πεδίο βλέπεις ποιος είναι ο ελληνικός λαός· πως η ζήτηση διαμορφώνει την προσφορά όπως σε κάθε πελατειακό σύστημα σε μια ελεύθερη αγορά. “It takes two to tango”, αγαπητή Λάουρα.

Της Εύης Μποτσαροπούλου

Πρωί Δευτέρας στη Λάρισα, λίγες μέρες πριν η Γενική Εισαγγελέας της ΕΕ πάει στους Δελφούς, συνάντησα σε διαδρόμους υπηρεσίας έναν αγανακτισμένο πολίτη. Προσωπικός συνεργάτης βουλευτού Λάρισας ήταν. Τον είχε αφήσει άφωνο ένας άλλος πολίτης. Συγκεκριμένα μια κυρία που τηλεφωνικά και με πολλές λεπτομέρειες διηγήθηκε την ιστορία της ζωής της για να καταλήξει ότι το ποσοστό αναπηρίας που της αποδόθηκε ήταν μικρότερο από αυτό που επιθυμούσε. Από αυτό που της υποσχέθηκαν. Από το πολιτικό γραφείο άλλου βουλευτού Λάρισας. Διαφορετικού κόμματος. «Ποιο είναι το αίτημά σας» ρώτησε ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μας… «να μεσολαβήσουμε στο άλλο πολιτικό γραφείο και να πιέσουμε να σας εξυπηρετήσει;».

Γέλασα. Ο σουρεαλισμός του ρεαλισμού. «Μη γελάς» μου είπε. «Δεν μπορείς να φανταστείς τι έχουμε αντιμετωπίσει τόσα χρόνια. «Κάποιες φορές αιφνιδιάζεσαι τόσο που δεν ξέρεις πώς να αντιδράσεις. Δεν μπορείς να φανταστείς τι ζητά ο κόσμος κάθε μέρα. Τι απαιτεί…». Εδώ σε θέλω αγαπητή Λάουρα!

Η συζήτηση συνεχίστηκε ένα βράδυ της προηγούμενης εβδομάδας. Επί τούτου βρεθήκαμε. Για αυτές τις απίθανες ιστορίες που συμβαίνουν σε ένα βουλευτικό γραφείο στη Λάρισα.

Από ότι κατάλαβα το φαινόμενο πολίτες να παίρνουν σβάρνα τα πολιτικά γραφεία δεν είναι σπάνιο. Πάνε από τον έναν στον άλλο για το ίδιο πράγμα. «Το ξέρουμε, τους ξέρουμε, δεν είναι καμιά είδηση. Αλλά σε κουράζει, χάνεις το ενδιαφέρον σου να ασχοληθείς. Κάποιες φορές θυμώνεις, κάποιες γελάς. Πώς να μην γελάσεις με τον κύριο που έρχεται, κάθεται απέναντι σου και στα χέρια του κρατά την κάρτα ενός άλλου βουλευτή που στο πίσω μέρος της έχει γραμμένα τα στοιχεία για το γιο που πάει φαντάρος. Εκείνος διαβάζει και τα στοιχεία του γιου και συ του βουλευτού…».

Τα στρατιωτικά αιτήματα είναι τα πιο δημοφιλή. Διαχρονικά. Ζητάνε μεταθέσεις, μετατάξεις. «Τους στέλνεις εκεί που θέλουν. Χωρίζουν με τη γκόμενα ξαναζητάνε μετάθεση. Τηλεφωνείς στο Υπουργείο και σου λένε κατευθείαν μόνοι τους… χώρισε;». Ακολουθούν τα συνταξιοδοτικά. Οι μεταθέσεις. Και τα βιογραφικά για εύρεση εργασίας. Αυτές οι κατηγορίες είναι τα πιο συχνά αιτήματα. «Συνήθως καταλαβαίνεις αμέσως τι θέλουν να σου πουν. Είναι θέμα εμπειρίας. Πολλές φορές μπερδεύονται, αλλά εσύ καταλαβαίνεις. Άλλες θέλουν να σου πουν την ιστορία τους με κάθε λεπτομέρεια, κι ας έχεις καταλάβει από το πρώτο λεπτό. Κάθεσαι και τους ακούς υπομονετικά και ευγενικά, τι να κάνεις; Μερικές φορές κάποιοι σε συγκινούν πραγματικά, θέλεις να κάνεις ότι μπορείς για να βοηθήσεις. Είναι ανθρώπινο…».

Ο κόσμος ζητάει και απίθανα πράγματα. Πάρα πολλοί θεωρούν ότι οι βουλευτές μπορούν να παρέμβουν στον ΑΣΕΠ ή και στις πανελληνίες… «Πριν από δύο χρόνια περίπου είχα μια πολύ άσχημη εμπειρία. Ήρθε ένας πατέρας πριν βγουν οι βαθμοί και ζητούσε να παρέμβουμε. Μου έδωσε μάλιστα στο τηλέφωνο και την κόρη του να μου εξηγήσει καλύτερα τι είχε γράψει. Ήταν σοκ, δεν ήξερα μετά από τόσα χρόνια πώς να αντιδράσω. Αποσβολώθηκα. Ειδικά με την κόρη, το πόσο λογικό και σωστό θεωρούσε ότι ήταν αυτό που ζητούσε…».

Όσο περνάει η ώρα καταλαβαίνω ότι υπάρχει αρκετός κόσμος που θεωρεί ότι η ψήφος του δίνει απεριόριστη εξουσία πάνω στον πολιτικό. Του δίνει το δικαίωμα όχι μόνο να ζητά, αλλά να απαιτεί. «Με έχουν σταματήσει στο δρόμο και με έχουν βρίσει. Μια κυρία με τα εγγόνια της μπροστά. Δεν είπα τίποτα, τι να πω;» Να κάνει παζάρια. Να απειλεί. Να λέει ψέματα. «Από την πρώτη μέρα που ανοίγεις ένα πολιτικό γραφείο το εισπράττεις. Με το που εκλέγεται δε κάποιος υποψήφιος όλα εκτοξεύονται σε μια άλλη διάσταση. Μπορεί να έχει βγει κάποιος βουλευτής με δυόμιση χιλιάδες ψήφους και μέσα στις πρώτες δυο-τρεις μέρες να δεχτεί πάνω από 10.000 άτομα που λένε ότι τον ψήφισαν. Έρχονται στο γραφείο, τον κοιτάνε, τον συγχαίρονται και του λένε ψέματα».

Το ρουσφέτι στην Ελλάδα, από την τουρκική λέξη rüşvet (δωροδοκία) προέρχεται, αποτελεί ιστορικά μια βαθιά ριζωμένη πρακτική κοινωνικοπολιτικής συναλλαγής. Την έχουν χαρακτηρίσει και ηθική οικονομία. Αυτοί είμαστε.

Την ώρα που γινόταν η συζήτηση το διασκέδαζα. Τώρα που τα καταγράφω πάλι όχι.

Είναι έντονη η αντανάκλαση στον καθρέπτη… Ποιος διαφθείρει ποιον τελικά; «Το σύστημα». Ποιο είναι το όριο, η κόκκινη γραμμή του καθενός; Αν μπεις στο παιχνίδι παίζεις νομοτελειακά με τους όρους; «Είναι θέμα διαχείρισης του καθενός».

Για πες αγαπητή Λάουρα, τι το κάνουμε όλο αυτό; Πραγματικά, θέλω να σε ακούσω…