Το επίδομα παιδιού, η prepaid card, ο ανθρώπινος παράγοντας και η «οδύσσεια» μιας Λαρισαίας

Σε αυτή την ιστορία εμπλέκονται διάφοροι. Μια τράπεζα, ένα λογιστικό γραφείο, το Κέντρο Κοινότητας του Δήμου Λαρισαίων, ο ΟΠΕΚΑ και μια Λαρισαία. Και ξανά όλοι αυτοί με διαφορετική σειρά ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Σχεδόν ένα χρόνο τράβηξε η ιστορία. Σε αυτό μάλλον έφταιξε η Λαρισαία. Δεν το πήρε και πολύ ζεστά το θέμα, γιατί δεν μπαίνει το επίδομα παιδιού του Α21. Τη λύση την έδωσε ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης της Περιφερειακής Διεύθυνσης Θεσσαλίας. Ναι υπάρχει. Με γραφεία και υπαλλήλους. Και βρίσκεται στη Λάρισα. Στην οδό Τσάτσου. Όχι κάπου στην Αθήνα όπως έλεγαν όλοι στην αρχή.

Το πόσο γελοία εύκολη ήταν η λύση, το πόσο χρόνο πήρε για να βρεθεί, το πόσοι άνθρωποι ερωτήθηκαν, το πως δημιουργήθηκε το πρόβλημα είναι τόσο πολυπαραγοντικό που δίνει υλικό για μια ιστορία· από αυτές της «καθημερινής τρέλας» σε ένα κράτος που συνεχώς «εκσυγχρονίζεται» και γίνεται όλο και πιο «φιλικό» στον πολίτη. Που προσπαθεί, έστω.

Της Εύης Μποτσαροπούλου

Να είμαστε δίκαιοι. Όντως όλο αυτό που έχει γίνει με το gov.gr, το taxisnet και την ψηφιακή διακυβέρνηση βοηθά τον πολίτη στις συναλλαγές του. Του εξοικονομεί χρόνο τον οποίο παλιότερα κατανάλωνε τρέχοντας από την μια υπηρεσία στην άλλη. Αλλά ταυτόχρονα πολλές φορές τον μπερδεύει. Όχι τόσο οι ίδιες οι ψηφιακές πλατφόρμες· αυτές είναι συνήθως φιλικές προς τον χρήστη. Αυτό που μπερδεύει σήμερα τον πολίτη είναι ο ανθρώπινος παράγοντας. Που λείπει. Κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Εκεί που θέλαμε να περιορίσουμε την εμπλοκή του, του ανθρωπίνου παράγοντα, του υπαλλήλου δηλαδή, σε υπηρεσίες και φορείς για να δαμάσουμε τη γραφειοκρατία κάπου την πατήσαμε.

Και όταν υπάρξει κάποιο πρόβλημα στις ψηφιακές συναλλαγές με το κράτος, οι άνθρωποι σε φορείς, οργανισμούς και υπηρεσίες χάνουν τη μπάλα. Μπορεί να μην ξέρουν και αυτοί τι ακριβώς συμβαίνει. Τις αλλαγές. Μπορεί να έχουν και ένα εύκολο άλλοθι, το ψηφιακό κράτος, για να νομιμοποιηθούν να μην ασχοληθούν πέντε λεπτά. Στις τράπεζες ειδικά νομίζεις πως ενοχλείς τους υπαλλήλους… πρέπει να είσαι εντελώς ηλίθιος να μην τα καταφέρνεις μόνος σου και φτάνεις να ζητάς βοήθεια· την παρουσία και την υπηρεσία του ανθρωπίνου παράγοντα. Ας μιλήσεις πρώτα με το κεντρικό τηλεφωνικό κέντρο στην Αθήνα. Έχει όλες τις απαντήσεις. Το έξυπνο σύστημα εξυπηρέτησης πελατών 24ώρες το 24ωρο. Πάλι χαζός θα είσαι αν χρειαστείς εντέλει να μιλήσεις με άνθρωπο, κανονικό.

Η ιστορία κανονικά θα έπρεπε να ξεκινά και να λήγει ένα χρόνο πριν. Όταν η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης εφάρμοσε από τις 15 Μαρτίου του 2025 τις προπληρωμένες κάρτες του ΠΥΠ. Ποιος είναι ο ΠΥΠ; Μα, ο Πάροχος Υπηρεσιών Πληρωμής. Οι συνεργαζόμενες τράπεζες δηλαδή με τη ΔΥΠΑ… η Εθνική Τράπεζα, η Alpha Bank, η Attica Bank, η Τράπεζα Πειραιώς, η Eurobank, η Συνεταιριστική Τράπεζα Ηπείρου, η Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας και η Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας.

Τότε εμφανίστηκαν οι αυτές οι prepaid cards. Που όμως δεν είναι των τραπεζών κι ας τις παίρνεις από αυτές και ας μοιάζουν με όλες τις άλλες πιστωτικές, χρεωστικές και λοιπές κάρτες, κι ας συνδέονται με τους τραπεζικούς λογαριασμούς σου.

Η προπληρωμένη κάρτα που μας ενδιαφέρει είναι μια καινούργια πατέντα στα πλαίσια της ψηφιακής διακυβέρνησης, του εκσυγχρονισμού, της διαφάνειας. Εκδίδεται αυτόματα μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ), χωρίς να απαιτείται η υποβολή αίτησης από τους δικαιούχους. Το σύστημα αντλεί τα στοιχεία τους από τη ΔΥΠΑ, συμπεριλαμβανομένων του IBAN και της διεύθυνσης που έχει δηλώσει ο κάθε δικαιούχος στο τραπεζικό οργανισμό. Είναι μια prepaid card για επιδόματα. Για 15 προνοιακά επιδόματα, πλέον αυτού των τέκνων του Α21.

Ο ΟΠΣ είναι μάλλον το κράτος. Η υπηρεσία δηλαδή που αναλαμβάνει να υλοποιήσει τις πληρωμές στους δικαιούχους αφού πάρει εντολή από τους διάφορους αρμόδιους οργανισμούς. Μάλιστα…

Δεν είχα αντιληφθεί ποτέ την ύπαρξη της. Της prepaid card, της κρατικής. Ούτε το πότε αποφασίστηκε, ούτε από πότε ισχύει, ούτε πως εκδίδεται, ούτε πως ενεργοποιείται. Γιατί στην ενεργοποίησή της βρίσκεται όλο το θέμα.

Ας το βάλουμε σε μια σειρά. Είπαμε, η ΔΥΠΑ από πέρυσι στις 15 Μαρτίου εφάρμοσε το καθεστώς των προπληρωμένων καρτών. Αυτές είναι κρατικές. Είναι σαν τις λοιπές τραπεζικές κάρτες, αλλά δεν είναι προϊόν της τράπεζας, ούτε ευθύνη της. Οι τράπεζες κάνουν τους μεσολαβητές. Και εκεί αρχίζει ο χαμός. Δεν τις εκδίδουν αυτές είπαμε. Αλλά το κράτος. Αυτό το ΟΠΣ μάλλον.

Θεωρητικά ο πολίτης, ο δικαιούχος, τις λαμβάνει στη διεύθυνση που έχει δηλώσει στην τράπεζά του. Οι τραπεζικοί οργανισμοί που εμπλέκονται χρησιμοποιούν τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς και περνούν στο σύστημα τους και τις προπληρωμένες, τις κρατικές. Χωρίς αυτές και χωρίς την ενεργοποίηση τους δεν μπορείς πλέον εδώ και ένα χρόνο να εισπράξεις επιδόματα. Αυτά μπαίνουν κανονικά, όχι στον λογαριασμό όπως γινόταν επί χρόνια, αλλά σε αυτή την κάρτα. Αν δεν έχεις πάρει χαμπάρι για αυτή, αν δεν  την έχεις παραλάβει, αν δεν την ενεργοποιήσει, δεν βλέπεις τα λεφτά κι ας υπάρχουν σε κάτι σαν ένα cloud…

Μάλιστα…

Ε, εγώ δεν την παρέλαβα. Άρχισα να παρατηρώ ότι υπάρχει μια καθυστέρηση στις καταβολές. Ας περιμένω είπα. Συνεχίστηκαν. Ρώτησα τους λογιστές μήπως και ξέχασαν να κάνουν την αίτηση για Α21. Και την είχαν κάνει και μου έστειλαν αναλυτική κατάσταση με τις ημερομηνίες και τα ποσά των καταβολών που ανέφεραν μάλιστα και το αριθμό λογαριασμού. Ο ίδιος ήταν όπως και τα προηγούμενα χρόνια. Αλλά οι καταβολές δεν φαίνονταν στην κίνηση του λογαριασμού. Μου είπαν ότι είναι θέμα τράπεζας. Να πάω εκεί. Πήγα. Μίλησα με άνθρωπο κανονικό. Εξήγησα. Εδειξα την αναλυτική κατάσταση και το ιστορικό των συναλλαγών. Δεν έχει κανένα πρόβλημα ο λογαριασμός μου είπαν. Δεν έχουν καμιά σχέση αυτοί με το επίδομα τέκνου του Ά21. Όλα σε σχέση με το επίδομα γίνονται κεντρικά και ψηφιακά από Αθήνα. Που να βρω αυτά κεντρικά, ρώτησα. Δεν ξέρουμε. Ίσως καλό θα ήταν να επικοινωνήσω με το Κέντρο Κοινότητας Λάρισας που διαχειρίζεται τα επιδόματα. Πήρα τηλέφωνο. Δεν έχουν καμία σχέση με το Α21 μου είπαν και εκείνοι. Πήγα επί τόπου. Το ίδιο. Και τι να κάνω, ξαναρώτησα. Δεν ήξεραν. Μετά από λίγη ώρα μια κυρία σκέφτηκε πως μάλλον πρέπει να πάω στον ΟΠΕΚΑ. Αυτή που είπε πως υπάρχει στη Λάρισα και που είναι. Το ανέβαλα συνέχεια. Δεν προλάβαινα. Ήταν εκτός κέντρου.

Τελικά, πήγα προχθές. Με υποδέχτηκε ένας πολύ ευγενικός κύριος στη ρεσεψιόν. Άρχισα να εξηγώ. Πείτε μόνο το ονοματεπώνυμό σας και το ΑΦΜ, μου είπε. Το έγραψε σε ένα χαρτάκι, σηκώθηκε και το έδωσε σε μια κυρία σε ένα γραφείο. Μου είπε να περιμένω. Το πολύ σε πέντε λεπτά, εμφανίστηκε η κυριά στο χώρο αναμονής. Ήρθε να με φωνάξει στο γραφείο της. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Τα χρήματα μπαίνουν κανονικά. Απλά δεν έχετε ενεργοποιήσει την prepaid card. Ποια είναι αυτή, ρώτησα. Μου εξήγησε τι συμβαίνει εδώ και ένα χρόνο. Μπήκαμε στο e-banking και μου έδειξε σε ποιο σημείο θα βρω τις κάρτες προς ενεργοποίηση. Όντως υπήρχε. Είχε δίκιο. Αλλά σε εκκρεμότητα ενεργοποίησης. Είναι πολύ απλό το θέμα· να πάω στην τράπεζα και να ζητήσω την επανέκδοση της prepaid card, μου είπε. Τα χρήματα είναι εκεί μέσα.

Πήγα. Δεν είχα ραντεβού. Περίμενα να μιλήσω στη ρεσεψιόν. Η πρώτη κοπέλα μου είπε πως δεν γνωρίζει για τις prepaid cards και το επίδομα τέκνου. Περίμενα να τελειώσει ένας κύριος σε ένα σεπαρέ. Με πλησίασε μια άλλη κυρία. Της εξήγησα. Προσπάθησα αναλυτικά. Με κοιτούσε υπομονετικά. Με άφησε να πω την ιστορία μου. Είναι πάρα πολύ εύκολο μου είπε. Μου έγραψε σε ένα χαρτάκι έναν αριθμό τηλεφώνου για να καλέσω να ζητήσω ακύρωση, επανέκδοση και να μου στείλουν την κάρτα στο συγκεκριμένο κατάστημα. Βγήκα από την τράπεζα και πήρα κατευθείαν τηλέφωνο. Μετά από λίγα λεπτά αναμονής μίλησα με μια κυρία, πραγματική. Της είπα τα ψηφία που τελειώνει η κάρτα και τον αριθμό του καταστήματος. Οκ μου λέει. Τι οκ, ρώτησα. Τελειώσαμε. Δηλαδή; Σε τρεις εργάσιμες μέρες η κάρτα θα είναι στο κατάστημα, θα σας στείλουμε μήνυμα να πάτε να την παραλάβετε. Τέλος.

Έκλεισα το τηλέφωνο και έμεινα έκπληκτη. Δηλαδή όλο το θέμα ήταν ένα τηλέφωνο των τριών λεπτών;

Πώς γίνεται όλοι οι εμπλεκόμενοι σε τράπεζες και φορείς να μην ξέρουν για αυτή την prepaid card, την κρατική, για τα επιδόματα; Να τελειώναμε μήνες πριν; Σε τρία μόλις λεπτά;

Έπρεπε μάλλον να βρεθεί ο κατάλληλος ανθρώπινος παράγοντας. Να σκεφτεί και να ασχοληθεί ελάχιστα… Στην περίπτωσή μας ήταν τρεις. Μάλλον τέσσερις.