Οι κλοπές χαλκού και η ποινική τους αντιμετώπιση

Γράφει ο Γιάννης Δέλλης – Δημοσιογράφος

Η τραγωδία με την έκρηξη στην Πλάκα και τους έξι νεκρούς, οι εκατοντάδες λεηλατημένοι μετασχηματιστές στη Θεσσαλία, οι επιθέσεις στα αγροτικά αντλιοστάσια, οι κλοπές από το σιδηροδρομικό δίκτυο και οι κίνδυνοι για εγκαταστάσεις κρίσιμων υποδομών συνθέτουν μια πραγματικότητα που θεωρώ ότι πλέον δεν είναι κοινωνικά αποδεκτή και δε μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο με οικονομικούς όρους.

Ο αγρότης που μένει χωρίς νερό γιατί κάποιοι ξήλωσαν μέσα στη νύχτα τον μετασχηματιστή από το αντλιοστάσιό του, δεν χάνει απλώς κάποιες ημέρες ποτίσματος. Μπορεί να χάσει την παραγωγή του. Ο φορέας που διαχειρίζεται μια κρίσιμη υποδομή δεν πληρώνει απλώς την αντικατάσταση ενός καλωδίου. Ενδέχεται να αντιμετωπίσει μια διακοπή λειτουργίας, με σοβαρές συνέπειες για την ασφάλεια της υποδομής.

Και η κοινωνία δεν κινδυνεύει μόνο να πληρώσει ακριβότερα την αποκατάσταση μιας ζημιάς. Μπορεί να «πληρώσει» με ανθρώπινες ζωές, όπως έγινε πρόσφατα στην Αθήνα. Με αφορμή την τραγωδία στην Πλάκα, η εκτελεστική εξουσία οφείλει να απαντήσει σε ένα μείζον ερώτημα: επαρκεί το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο για την αποτελεσματική προστασία των κρίσιμων υποδομών ή απαιτείται η συμπλήρωσή του;

Η αξιολόγηση των υφιστάμενων διατάξεων, των πραγματικών κενών τους και της αποτελεσματικότητας στην εφαρμογή τους, είναι κάτι που το οφείλει η πολιτεία στα θύματα της τραγωδίας της Πλάκας και στις οικογένειές τους. Όταν η κλοπή ενός υλικού δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για ανθρώπους ή παραλύει κρίσιμες υποδομές ή κοινωνικές λειτουργίες, η ποινική της αντιμετώπιση μπορεί να εξαντλείται στην εμπορική αξία του κλοπιμαίου;

Όπως έγινε γνωστό, ο ένας εκ των δραστών είχε διαπράξει δεκάδες τέτοιες κλοπές αλλά κυκλοφορούσε ελεύθερος και ανενόχλητος συνέχιζε την εγκληματική του δράση. Σήμερα, το άρθρο 374 του Ποινικού Κώδικα περιλαμβάνει κακουργηματικές περιπτώσεις για την αφαίρεση εξοπλισμού από συγκοινωνίες σταθερής τροχιάς και δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην πράξη, όμως, η συγκεκριμένη διάταξη έχει φέρει το αναμενόμενο αποτέλεσμα στην κατεύθυνση της ουσιαστικής αποτροπής τέλεσης τέτοιων αδικημάτων;

Προσωπικά, εκτιμώ ότι είναι επιτακτική ανάγκη η συζήτηση να επικεντρωθεί στον επαναπροσδιορισμό μιας ειδικής, ενιαίας και σαφώς οριοθετημένης κακουργηματικής μορφής κλοπής για την καταστροφή εξοπλισμού κρίσιμων υποδομών.

Στην προστασία αυτή οφείλει η πολιτεία να εντάξει, με ξεκάθαρους όρους, εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, ηλεκτροδότησης, σιδηροδρομικών μεταφορών, ύδρευσης, άρδευσης, αντιπλημμυρικής προστασίας και άλλων, ζωτικής σημασίας, δικτύων. Ανεξάρτητα από το αν το αφαιρεθέν υλικό έχει εμπορική αξία εκατό, χιλίων ή πολλών χιλιάδων ευρώ.

Και φυσικά να δούμε, επιτέλους, μια συστηματική και στοχευμένη ποινική έρευνα από τις αρχές προς τους κλεπταποδόχους, οι οποίοι συνιστούν το κρίσιμο γρανάζι, που κρατάει σε λειτουργία αυτή την εγκληματική μηχανή και γεννά συνεχώς νέους δράστες και νέα θύματα.