Τεχνητή νοημοσύνη: Προσπάθειες ρύθμισης σε μια τεχνολογία που εξελίσσεται διαρκώς [γράφημα]

Πρόσφατα ο Πάπας Λέοντας ΙΔ μίλησε για τον «παράδεισο των μηχανών», θέλοντας να ευαισθητοποιήσει τα εκατομμύρια πιστών σε όλο τον κόσμο για τους κινδύνους που συνιστά η τεχνητή νοημοσύνη.

Κατά την επίσκεψή του στη Γαλλία ο ποντίφηκας υποστήριξε πως «Αν θέλουμε να αποφύγουμε την απώλεια της ανθρωπιάς μας μέσα σε έναν «παράδεισο μηχανών» που εισβάλλει και καθορίζει την καθημερινότητά μας, υπάρχει επιτακτική ανάγκη για εκπαίδευση στην ηθική διάκριση» ενω εξέφρασε την ανησυχία του «για εκείνες τις τάσεις στην κοινωνία που ενέχουν τον κίνδυνο να μετατρέψουν την επιστήμη και την τεχνολογία σε εγχειρήματα με αποκλειστικό κίνητρο το κέρδος».

Ο Πάπας δεν μιλάει πρώτη φορά για την τεχνητή νοημοσύνη και θα συνεχίσει να το κάνει καθώς εχει θέσει αυτο το θέμα κεντρικό άξονα της έως τωρα θητείας του. Αλλωστε, μιλησε με ένταση  για αυτό που θεωρεί ως «ειδωλολατρία του κέρδους» όταν παρουσίασε την εγκύκλιο του για την τεχνητή νοημοσύνη.

«Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αφοπλιστεί», είπε σε εκατοντάδες καθολικούς κληρικούς και λαϊκούς που είχαν συγκεντρωθεί στο Βατικανό, τον περασμένο Μάιο. «Η λέξη είναι ισχυρή, το ξέρω, αλλά επιλέχθηκε σκόπιμα». «Η Εκκλησία εργάζεται εδώ και καιρό για τον πυρηνικό αφοπλισμό», είπε.

Πριν λίγες ημέρες έκανε λόγο για την ανάγκη της διάκρισης ανάμεσα στους ανθρωπους και τις μηχανές. Οπως λέει σε ανάρτησή του στο Χ , «γίνεται επείγον να διακρίνουμε την ανθρώπινη τέχνη από αυτή που παράγουν οι μηχανές. Υπάρχει μια οντολογική διαφορά».

In this era of artificial intelligence, it is becoming urgent to distinguish human art from what machines produce. There is an ontological difference, even before an aesthetic one, between art and what a machine can generate through statistical calculation based on millions of images created by others. Algorithms lack the spark of humanity. For this reason, the Church wishes to renew an alliance with artists and cultural institutions to safeguard our humanity.

— Pope Leo XIV (@Pontifex) October 2, 2026

Στην πρώτη του εγκύκλιο από την ανάληψή του στο παπικό αξίωμα πέρυσι, ο γεννημένος στις ΗΠΑ Πάπας προειδοποιεί ότι οι «αδιαφανείς αλγόριθμοι», που ελέγχονται από ισχυρές ιδιωτικές εταιρείες, απειλούν με «νέες μορφές αποανθρωποποίησης».

Οι πρόσφατες δηλώσεις στελεχών της τεχνητής νοημοσύνης για τους σοβαρούς κινδύνους που ενέχει η νέα τεχνολογία αλλά και τα περιστατικά επιθέσεων σε κυβερνητικά sites και συστήματα , όπως αυτά που ανέφερε απο το βήμα του ΟΗΕ ο Αυστραλός πρωθυπουργός Αντονι Αλμπανίζι, θυμίζουν σε όλους τις ευθύνες όσων έχουν την υποχρέωση να ρυθμίσουν -όχι άπαξ αλλά διαρκώς- και να βάλουν τα όρια όπου χρειάζονται .

Πλέον, σε αρκετές χώρες υπάρχει συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο που προσπαθεί να θέσει όρια για την τεχνητή νοημοσύνη τα οποία πάντως δεν είναι ίδια για όλους.

Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο υιοθετούν αντίθετες προσεγγίσεις όσον αφορά τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς επιδιώκουν να εξισορροπήσουν την καινοτομία με τη δημόσια ασφάλεια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει ολοκληρωμένη νομοθεσία βασισμένη στην εκτίμηση κινδύνου, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες προτιμούν τη μειωμένη ομοσπονδιακή εποπτεία και η Κίνα διατηρεί αυστηρούς ελέγχους επί της τεχνητής νοημοσύνης που απευθύνεται στο κοινό και του περιεχομένου που παράγεται από αυτήν.

Το Ηνωμένο Βασίλειο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους υφιστάμενους νόμους και στις ρυθμιστικές αρχές συγκεκριμένων τομέων, ενώ η Ιαπωνία έχει θεσπίσει μια ήπια νομοθεσία για να ενθαρρύνει την ανάπτυξη του κλάδου. Η Αυστραλία συνδυάζει εθελοντικά πρότυπα ασφάλειας με μια εθνική στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη, υπογραμμίζοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υιοθετούν οι κυβερνήσεις για τη διαχείριση των ευκαιριών και των κινδύνων που ενέχει η ταχέως εξελισσόμενη τεχνολογία.