Ταμείο Ανάκαμψης: Τα τελευταία αιτήματα και η επόμενη μέρα

«Οι μεγάλοι ωφελημένοι τελικά είναι οι Ελληνίδες και οι Έλληνες οι οποίοι βλέπουν ότι τελικά δεν χάθηκε ούτε ένα ευρώ» Αυτο τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατα την επίσκεψή του στην Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης όπου παρέστη στην ηλεκτρονική υποβολή των τελευταίων αιτημάτων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πληρωμή επιχορηγήσεων και δανείων που δικαιούται η χώρα μας, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου «Ελλάδα 2.0».

Τα δύο αιτήματα προς την ΕΕ, που περιλαμβάνουν συνολικά 123 ορόσημα και στόχους, θα οδηγήσουν στην εκταμίευση 6,75 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 4,4 δισεκ. θα δοθούν με τη μορφή επιχορηγήσεων. Σε φάση αξιολόγησης βρίσκονται αυτή τη στιγμή δύο προγενέστερα αιτήματα, που θα επιτρέψουν την αποδέσμευση ακόμα 4,55 δισεκ. ευρώ.

«Θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στην τεχνογνωσία την οποία απέκτησε η Δημόσια Διοίκηση, ώστε να μπορεί να φέρει εις πέρας εξαιρετικά σύνθετα έργα, τα οποία απαιτούν έναν πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα διυπουργικό και διυπηρεσιακό συντονισμό. Και πιστεύω ότι έχει δημιουργηθεί μία παρακαταθήκη διοικητική, η οποία θα μας είναι εξαιρετικά χρήσιμη και στην αξιοποίηση των επόμενων μεγάλων ευρωπαϊκών πακέτων που θα έρθουν, στα πλαίσια της συμφωνίας για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», προσέθεσε ο Πρωθυπουργός.

«Το γεγονός ότι αυτή πια η τεχνογνωσία είναι εσωτερική τεχνογνωσία της ελληνικής διοίκησης, ότι δεν εξαρτόμαστε μόνο από εξωτερικούς συμβούλους, οι οποίοι μπορεί να έρθουν να μας κάνουν τη δουλειά, αλλά αποκτούμε εσωτερικά αυτή την τεχνογνωσία και αυτή την κουλτούρα, γιατί δεν είναι μόνο θέματα γνώσης, είναι και θέμα αντίληψης, θέμα κουλτούρας, θέμα ευσυνειδησίας, θέμα αξιολόγησης. Όλες αυτές είναι πολύ σημαντικές κατακτήσεις που αφορούν τη διοίκηση και πηγαίνουν πέρα και πάνω από τα πολύ σημαντικά οικονομικά οφέλη του Ταμείου Ανάκαμψης», τόνισε ακόμη ο Πρωθυπουργός, απευθυνόμενος στη συνέχεια στα στελέχη της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, τα οποία ευχαρίστησε για το έργο τους.

Αύξηση ΑΕΠ κατά 11 μονάδες

Η αποστολή των τελευταίων αιτημάτων σηματοδοτεί, παράλληλα, την έναρξη της τελικής φάσης αξιοποίησης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για το «Ελλάδα 2.0», σε συνέχεια των έργων που έχουν γίνει έως τώρα και έχουν συμβάλει στην άνοδο του πραγματικού ΑΕΠ κατά 11 μονάδες έως το 2025, τη δημιουργία σχεδόν 600.000 θέσεων εργασίας και την αύξηση των επενδύσεων ως μερίδιο του ΑΕΠ κατά 60%.
Στα έργα αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ πολλών άλλων, η αναβάθμιση περισσότερων από 200 δημόσιων νοσοκομείων και κέντρων υγείας ανά την Ελλάδα, το πρόγραμμα των δωρεάν προληπτικών εξετάσεων, η ψηφιακή κάρτα εργασίας, η σύνδεση σχεδόν 500.000 ταμειακών μηχανών και POS με την ΑΑΔΕ, η εγκατάσταση διαδραστικών πινάκων σε όλες οι τάξεις από την Ε’ Δημοτικού στα δημόσια σχολεία, το δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο, οι νέες υπηρεσίες στο gov.gr, οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και δίκτυα, κομβικά έργα υποδομής, η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας με σύγχρονο εξοπλισμό, καθώς και προγράμματα κοινωνικής συνοχής όπως ο Προσωπικός Βοηθός.

Παρόντες κατά την υποβολή των αιτημάτων ήταν ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος ο Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό Θανάσης Κοντογεώργης, η Γενική Γραμματέας Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης Εύη Δραμαλιώτη, ο Επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Μιχάλης Αργυρού και ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης Ορέστης Καβαλάκης.

Ολόκληρη η δήλωση του Πρωθυπουργού κατά τη σύντομη διυπουργική σύσκεψη πριν την υποβολή των αιτημάτων: «Κύριε Υπουργέ, αγαπητέ Ορέστη, θέλω πραγματικά να σας συγχαρώ, διότι φτάνουμε σήμερα στο τέλος μιας εξαιρετικά επίπονης, κουραστικής, αλλά και πολύ δημιουργικής πορείας.

«Επενδύσεις στο ψηφιακό κράτος, στην υγεία, στην παιδεία»

Από τότε που, πριν από έξι χρόνια, διαπραγματευτήκαμε τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης ως μία απάντηση στην πανδημία, πολλοί αμφισβήτησαν τη δυνατότητα της χώρας να καταφέρει να απορροφήσει, προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας, τους πολύ σημαντικούς πόρους που σε εκείνη την επίπονη διαπραγμάτευση είχαμε καταφέρει να εξασφαλίσουμε: 36 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία τελικά κατευθύνθηκαν, όπως είπατε, στην οικονομία, σε επενδύσεις, στο ψηφιακό κράτος, στην υγεία, στην παιδεία.

Συνοδεύτηκαν με την υλοποίηση πολλών μεταρρυθμίσεων -και αυτό είναι κάτι το οποίο θέλω να το τονίσω: δημιουργήθηκε ένας υβριδικός μηχανισμός ο οποίος συνέδεε τις εκταμιεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης με πολύ συγκεκριμένα μεταρρυθμιστικά ορόσημα, τα οποία, όμως, εμείς οι ίδιοι τα θέσαμε στους εαυτούς μας.
Το σχέδιο του Ταμείου Ανάκαμψης ήταν ένα πρόγραμμα το οποίο εκπονήθηκε από Έλληνες για Έλληνες. Άρα, εμείς οι ίδιοι δεσμευτήκαμε ως προς τα ορόσημα τα οποία ουσιαστικά στους εαυτούς μας επιβάλλαμε ότι πρέπει να υλοποιήσουμε.

Δεν ήταν μια καθόλου απλή διαδικασία αυτή. Χρειάστηκε μία εξαιρετική δουλειά από την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και μια πολύ αυστηρή και σφιχτή πολιτική επίβλεψη από τον Αναπληρωτή Υπουργό, αλλά και από τα στελέχη, τον Υπουργό, τον Υφυπουργό και τη Γενική Γραμματέα Συντονισμού για να μπορέσουμε να φτάσουμε σήμερα, σε λίγα λεπτά, να πατήσουμε το κουμπί για να μπορέσουμε να στείλουμε και το αίτημα για την εκταμίευση του τελευταίου ποσού, το οποίο ακόμα μας οφείλεται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στην τεχνογνωσία την οποία απέκτησε η Δημόσια Διοίκηση, ώστε να μπορεί να φέρει εις πέρας εξαιρετικά σύνθετα έργα, τα οποία απαιτούν έναν πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα διυπουργικό και διυπηρεσιακό συντονισμό. Και πιστεύω ότι έχει δημιουργηθεί μία παρακαταθήκη διοικητική, η οποία θα μας είναι εξαιρετικά χρήσιμη και στην αξιοποίηση των επόμενων μεγάλων ευρωπαϊκών πακέτων που θα έρθουν, στα πλαίσια της συμφωνίας για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Αυτή η τεχνογνωσία σίγουρα δεν πηγαίνει χαμένη και δεν σταματάει εδώ, όπως δεν σταματούν εδώ προφανώς και οι ευρωπαϊκοί πόροι, οι οποίοι θα εξακολουθούν να υποστηρίζουν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Οπότε ήθελα να βρεθώ σήμερα εδώ πρωτίστως για να πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ σε αυτούς οι οποίοι στην κυριολεξία ξενύχτησαν, πολλά βράδια, για να μπορέσουμε να πετύχουμε τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα τα οποία είχαν τεθεί.

Μητσοτάκης: Η τεχνογνωσία που αποκτήθηκε δεν πάει χαμένη

Ξέρω ότι η υποβολή κάθε αιτήματος ανέβαζε, εκ των πραγμάτων, τους παλμούς όλων μας για να μπορέσουμε να είμαστε συνεπείς. Τα καταφέραμε, όμως, και οι μεγάλοι ωφελημένοι τελικά είναι οι Ελληνίδες και οι Έλληνες οι οποίοι βλέπουν ότι τελικά δεν χάθηκε ούτε ένα ευρώ. Και δώσαμε και την καλύτερη απάντηση σε αυτούς οι οποίοι εντός και εκτός Ελλάδος αμφισβητούσαν τη δυνατότητά μας να απορροφήσουμε αυτούς τους πόρους.
Οπότε και πάλι θερμά συγχαρητήρια και νομίζω ότι μπορούμε να πάμε να πατήσουμε το κουμπί, γιατί φαντάζομαι ότι έχουμε και, μην χάσουμε την προθεσμία, ε;»

Απευθυνόμενος στη συνέχεια στο προσωπικό της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ), ο Πρωθυπουργός δήλωσε: «Εγώ ήθελα να βρεθώ σήμερα μαζί σας, όχι απλά για να πατήσω συμβολικά το κουμπί της αποστολής του τελευταίου αιτήματος, αλλά για να σας πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ, εκ μέρους όλης της κυβέρνησης, για τη σπουδαία δουλειά την οποία κάνατε.

Θυμάμαι πολύ έντονα τις πέντε μέρες που περάσαμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όταν διαπραγματευτήκαμε το Ταμείο Ανάκαμψης και γυρίσαμε τότε στην Ελλάδα με τη μεγάλη ικανοποίηση ότι εξασφαλίσαμε για τη χώρα μας τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στήριξη αναλογικά με το μέγεθος της οικονομίας μας.
Τότε ξεκίνησε η δύσκολη δουλειά. Από τον σχεδιασμό του Ταμείου Ανάκαμψης, τη δημιουργία όλων των σχετικών δομών και, βέβαια, αυτή την ιδέα να δημιουργηθεί μια Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, χωρίς την οποία θα ήταν αδύνατο να φτάσουμε στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα.

Νομίζω ότι η καθεμία και ο καθένας ξεχωριστά έχετε κάθε λόγο να αισθάνεστε πολύ ικανοποιημένοι και υπερήφανοι για το γεγονός ότι δουλέψατε για να μπορέσει η χώρα να λέει με αυτοπεποίθηση ότι δεν χάσαμε ούτε ένα ευρώ από τα 36 δισεκατομμύρια ευρωπαϊκούς πόρους τα οποία οι Ευρωπαίοι μας εμπιστεύτηκαν. Να τα αξιοποιήσουμε, να τα επενδύσουμε, σύμφωνα με ένα πολύ αυστηρό πλαίσιο, το οποίο εμείς οι ίδιοι ουσιαστικά καθορίσαμε και διαμορφώσαμε.

Ξέρω πολύ καλά, γιατί παρακολουθούσα τακτικότατα την πορεία υλοποίησης αυτού του τιτάνιου έργου, πόσες φορές ξενυχτήσατε, πόσες φορές αγχωθήκατε, πόσες φορές αμφισβητήσατε ενδεχομένως και εσείς τη δυνατότητά μας να καταφέρουμε να είμαστε συνεπείς σε αυτές τις ασφυκτικές προθεσμίες.
Θέλω να σας πω, επίσης, ότι όταν το Ταμείο Ανάκαμψης συμφωνήθηκε, οι «φειδωλοί» Ευρωπαίοι κάπου είχαν την ελπίδα και την προσδοκία ότι δεν θα καταφέρναμε, οι νότιες χώρες, να απορροφήσουν όλους τους πόρους που έθεσαν τότε στη διάθεσή μας.

Κατάκτηση για τη Δημόσια Διοίκηση

Τους διαψεύσαμε και αυτό δημιουργεί σε όλους μας μία πολύ μεγάλη ικανοποίηση, αλλά ανεβάζει -θα έλεγα- και τον πήχη των προσδοκιών για το τι μπορούμε να πετύχουμε από εδώ και στο εξής.
Θεωρώ, κ. Υπουργέ, κύριοι Υπουργοί, αγαπητέ Ορέστη, ότι αυτή η δομή που δημιουργήσαμε μπορεί να είναι μία δομή- πρότυπο για το πώς θα αξιοποιήσουμε και στο μέλλον ευρωπαϊκούς πόρους, διότι η ίδια η διοίκηση πια έχει αποκτήσει μία πολύ σημαντική εσωτερική τεχνογνωσία για το πώς μπορεί να ανταποκρίνεται σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα, σε απαιτητικά ορόσημα, σε δύσκολες μεταρρυθμίσεις.

Χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια και σε επίπεδο Υπουργικού Συμβουλίου. Σε όλα τα τελευταία Υπουργικά Συμβούλια ξεκινούσαμε τις παρουσιάσεις μας με τον Υπουργό να επισημαίνει στους αρμόδιους Υπουργούς τις εκκρεμότητες που έπρεπε να φέρουν εις πέρας. Όμως, όλοι ανταποκρίθηκαν τελικά. Γνώριζαν ότι αυτό αποτελούσε και για εμένα πρώτη πολιτική προτεραιότητα.
Είμαστε, λοιπόν, σήμερα στην ευχάριστη θέση να πατήσουμε το κουμπί. Οπότε, νομίζω ότι σας αξίζει ένα πάρα πολύ θερμό χειροκρότημα.

Κάποτε, ξέρετε, είχαμε κατηγορηθεί αυτοί που σκεφτήκαμε το επιτελικό κράτος ότι εισάγουμε τεχνοκρατικά πρότυπα στη δημόσια διοίκηση απεμπολώντας -ισχυριζόντουσαν οι επικριτές μας- με κάποιο τρόπο την πολιτικότητα της ίδιας της πολιτικής.
Πιστεύω ότι αυτό το οποίο είπε ο Ορέστης έχει μία ξεχωριστή σημασία: Διοίκηση η οποία δεν δουλεύει με ορόσημα, με στόχους και η οποία δεν μετράει τα αποτελέσματα της παραγόμενης πολιτικής, δεν μπορεί σήμερα να θεωρείται μια σύγχρονη διοίκηση.

Και το γεγονός ότι αυτή πια η τεχνογνωσία είναι εσωτερική τεχνογνωσία της ελληνικής διοίκησης, ότι δεν εξαρτόμαστε μόνο από εξωτερικούς συμβούλους, οι οποίοι μπορεί να έρθουν να μας κάνουν τη δουλειά, αλλά αποκτούμε εσωτερικά αυτή την τεχνογνωσία και αυτή την κουλτούρα, γιατί δεν είναι μόνο θέματα γνώσης, είναι και θέμα αντίληψης, θέμα κουλτούρας, θέμα ευσυνειδησίας, θέμα αξιολόγησης.
Όλες αυτές είναι πολύ σημαντικές κατακτήσεις που αφορούν τη διοίκηση και πηγαίνουν πέρα και πάνω από τα πολύ σημαντικά οικονομικά οφέλη του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οπότε, πατάμε το κουμπί».

Το ένατο αίτημα, ύψους 6,5 δισ. ευρώ

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο οποίος ευχαρίστησε το προσωπικό της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, δήλωσε από την πλευρά του: «Στην έδρα της ειδικής υπηρεσίας της διαχείρισης του Ταμείου Ανάκαμψης υποβάλλουμε σήμερα το τελευταία αίτημα, το 9o αίτημα, ύψους 6,5 δις ευρώ και μαζί με τα υπόλοιπα αιτήματα, τα οποία έχουν ολοκληρωθεί και ένα που αναμένουμε, η Ελλάδα αναμένει να λάβει το 100% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 35,95 δισ. ευρώ.

Το Ταμείο Ανάκαμψης έχει αφήσει ένα ισχυρό αποτύπωμα, έχει στηρίξει την ελληνική οικονομία, έχει αυξήσει το ΑΕΠ της χώρας, έχει δημιουργήσει θέσεις εργασίας, έχει στηρίξει την παιδεία, την υγεία, την καθημερινότητα του πολίτη, το ψηφιακό κράτος.
Έτσι, λοιπόν, είμαστε όλοι πολύ περήφανοι και βεβαίως θέλω να συγχαρώ τον διοικητή και τα στελέχη του Ταμείου Ανάκαμψης, γιατί πράγματι ήταν ένας αγώνας δρόμου. Τον έδωσαν με αποφασιστικότητα, με ζήλο και αποτελεσματικότητα. Αφήνουμε και μια ισχυρή παρακαταθήκη, καθότι έχουμε δει πώς δουλεύει με τον καλύτερο τρόπο το θέμα των μεταρρυθμίσεων μαζί με τα ορόσημα.

Να ευχαριστήσω και τους συναδέλφους εδώ και όλους τους εργαζόμενους, όλα τα Υπουργεία, για την πολύ ισχυρή και δυνατή δουλειά που έχουν κάνει και βεβαίως εσάς, κ. Πρόεδρε, που στα δύσκολα ήσασταν πάντα εκεί για να μας δίνετε λύσεις για να μπορέσουμε να φτάσουμε στη σημερινή ημέρα. Τη λέμε “D-Day”, καθότι είναι πράγματι μια μέρα που την αναμέναμε όλοι».

Ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος δήλωσε: «Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης στην ώρα του, με πλήρη απορρόφηση των πόρων του ύψους 36 δισ. ευρώ -κοντά στο 16% του ΑΕΠ- αποδεικνύει ότι η χώρα μας μέσα από οργανωμένο σχέδιο όπως το “Ελλάδα 2.0” που βασίστηκε στην Έκθεση Πισσαρίδη, μπορεί να πετύχει τον στρατηγικό της στόχο, να αλλάξει και να γίνει μια πραγματικά σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα για όλους μας.

Σε ταραγμένους καιρούς και παρά τις ασφυκτικές προθεσμίες, καταφέραμε να δώσουμε σημαντική ανάσα στην οικονομία, να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας, να κάνουμε το κράτος ψηφιακό με το gov.gr και να κλείσουμε εκκρεμότητες δεκαετιών, όπως το Κτηματολόγιο. Σε 5,5 χρόνια- στο μισό χρόνο ενός ΕΣΠΑ- καταφέραμε να απορροφήσουμε σχεδόν τα διπλάσια χρήματα. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε ότι η Ελλάδα ξεχώρισε στην αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης μεταξύ των 27 κρατών μελών, μια κατάκτηση στην οποία συνέβαλε τόσο το κράτος όσο και η κοινωνία».

Ο Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό Θανάσης Κοντογεώργης, σημείωσε: «Πέντε χρόνια. Από το σχεδιασμό στην υλοποίηση και από εκεί στο μετρήσιμο αποτέλεσμα και την αλλαγή στην πράξη. Εν μέσω πανδημίας, με πρωτοβουλία και του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η Ευρώπη συμφώνησε στη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σχεδιάσαμε ένα πρόγραμμα με μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις -εθνικής ιδιοκτησίας- για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της οικονομίας, την σύγκλιση με την Ευρώπη, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Πάνω απ’ όλα, όμως, επιδιώξαμε το σχέδιο αυτό να αφήσει ένα μετρήσιμο και ουσιαστικό αποτύπωμα στην καθημερινή ζωή των συμπολιτών μας. Σήμερα, με την υποβολή του τελευταίου αιτήματος πληρωμής, αισθάνομαι ότι πετύχαμε πολλά. Το Ταμείο κλείνει στην ώρα του και χωρίς απώλεια πόρων.

Είχα την τιμή να συμμετέχω από την πρώτη ημέρα στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση του προγράμματος, μια τεράστια εθνική προσπάθεια που ενέπλεξε και κινητοποίησε όλη την κυβέρνηση, την τοπική αυτοδιοίκηση και τους παραγωγικούς φορείς της χώρας. Η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του Ταμείου δεν είναι μόνο τα 36 δισ. ευρώ. Είναι η απόδειξη ότι το ελληνικό κράτος μπορεί να δουλεύει με φιλόδοξους στόχους, σχέδιο και ορατό αποτέλεσμα. Το εθνικό σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πέτυχε και τα οφέλη του απολαμβάνουν όλοι οι πολίτες».

Η Γενική Γραμματέας Συντονισμού, αρμόδια για το μεταρρυθμιστικό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, Εύη Δραμαλιώτη, ανέφερε: «Με την υποβολή του 9ου και τελευταίου αιτήματος πληρωμής του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0”, ολοκληρώνεται μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία.