Από τον Τύρναβο στη Μακεδονία: Η ιστορική αφετηρία των Βαλκανικών Πολέμων και η θυσία των Ελλήνων εφέδρων

Η Απελευθέρωση της Βόρειας Ελλάδας το 1912 φέρει ανεξίτηλη την ιστορική σφραγίδα του Τυρνάβου. Η πόλη και η ευρύτερη περιοχή είχαν την ύψιστη τιμή να αποτελέσουν το ορμητήριο και το σημείο εκκίνησης για τη νικηφόρα προέλαση του Ελληνικού Στρατού προς το Δαμάσι, την Ελασσόνα, το Σαραντάπορο και στη συνέχεια προς τη Θεσσαλονίκη και τη Θράκη.

Λίγες ημέρες πριν από την 5η Οκτωβρίου 1912, στην περιοχή του Τυρνάβου είχαν συγκεντρωθεί οι δύο πρώτες Μεραρχίες που συγκροτούσαν τον Στρατό της Θεσσαλίας. Ανάμεσα στις τάξεις τους βρίσκονταν χιλιάδες Έλληνες έφεδροι, οι οποίοι κατέφθασαν χωρίς δεύτερη σκέψη από κάθε γωνιά του πλανήτη για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στη μεγάλη στιγμή της πατρίδας. Οι στρατιώτες φιλοξενήθηκαν στα σπίτια των κατοίκων της περιοχής, ενώ το Γενικό Στρατηγείο εγκαταστάθηκε στο υπόγειο του τότε Δημαρχείου Τυρνάβου, εκεί όπου σήμερα στεγάζεται η Δημοτική Βιβλιοθήκη.

Εκεί, το ξημέρωμα της 5ης Οκτωβρίου 1912, εκδόθηκε η ιστορική Διαταγή Επιχειρήσεων που σήμανε την έναρξη των εχθροπραξιών:

«Διατάσσω την έναρξιν των εχθροπραξιών. Ο Στρατός Θεσσαλίας θέλει προελάσει πάση δυνάμει και καταλάβει τας έναντι αυτού θέσεις του εχθρού».

Η κοινοποίηση της διαταγής στα στρατεύματα προκάλεσε ακαριαίο ενθουσιασμό. Στις 11:00 το πρωί της ίδιας ημέρας, οι ελληνικές μεραρχίες ξεκίνησαν την εξόρμησή τους από τον Τύρναβο προς τα τότε ελληνοτουρκικά σύνορα. Λίγες ώρες αργότερα, η 1η και η 2η Μεραρχία ήρθαν σε επαφή με τα τουρκικά φυλάκια στο ορεινό πέρασμα της Μελούνας.

Μετά από σύντομη αλλά σφοδρή μάχη, οι ελληνικές δυνάμεις ανάγκασαν τους Οθωμανούς σε άτακτη υποχώρηση, απελευθερώνοντας το απογευμα της ίδιας ημέρας το Δαμάσι. Ακολούθησε στις 6 Οκτωβρίου η είσοδος του Ελληνικού Στρατού στην Ελασσόνα και στις 9 Οκτωβρίου η περιφανής νίκη στη μάχη του Σαρανταπόρου, με βαρύ φόρο αίματος και αυτοθυσία από τους Έλληνες στρατιώτες.

Ενώ κάθε πόλη προς τα βόρεια γιορτάζει την ημέρα της δικής της απελευθέρωσης, ο Τύρναβος τιμά το μεγάλο ξεκίνημα, το πρώτο βήμα της λευτεριάς που γράφτηκε στα δικά του χώματα. Το μνημείο που ορθώνεται έξω από την πόλη, στον δρόμο προς το Δαμάσι, υπενθυμίζει το σημείο όπου γράφτηκε η ιστορία, αποτίοντας φόρο τιμής στους ήρωες του 1912.

Τις ιστορικές αυτές στιγμές τιμά και φέτος ο Σύνδεσμος Εφέδρων Αξιωματικών Νομού Λάρισας με ειδική εκδήλωση μνήμης στον Τύρναβο.

Του Δημήτρη Γεωργάκη,

Μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών Ν. Λάρισας