Καύσιμα: Μήνα-μήνα τα μέτρα στήριξης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Αντιμέτωπη με μία απρόβλεπτη και συνάμα πολύ δύσκολη για κατάσταση βρίσκεται η κυβέρνηση αναφορικά με τις εξελίξεις των τιμών στα καύσιμα, ενώ όπως αποκαλύπτουν κυβερνητικά στελέχη στο «Βήμα της Κυριακής», έμφαση αναμένεται να δοθεί στο επίδομα θέρμανσης και όλα τα υπόλοιπα (βενζίνη, ντίζελ κ.τ.λ.) θα κρίνονται και θα αποφασίζονται μήνα-μήνα.

Ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε την περασμένη Πέμπτη ότι την ερχόμενη εβδομάδα θα υπάρξουν εξαγγελίες για στήριξη από κυβέρνηση και διυλιστήρια για το πετρέλαιο θέρμανσης και εκτίμησε ότι το εν λόγω καύσιμο θα ανοίξει χαμηλότερα από 1,75 που έκλεισε πέρυσι, ενώ όσον αφορά στο επίδομα που χορηγείται στα νοικοκυριά για να ζεσταθούν τον χειμώνα θα υπάρξει οριζόντια αύξηση. Την ίδια στιγμή επανέρχεται το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους και επεκτείνεται η επιδότηση στο diesel κίνησης και τον Οκτώβριο.

Η πεπατημένη

Πάντως, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του «Βήματος», προς το παρόν κεντρική κυβερνητική κατεύθυνση είναι να μην υπάρξουν παρεμβάσεις σε επίπεδο φόρων αλλά να ακολουθηθεί η πεπατημένη των επιδομάτων μέσω fuel pass, επεκτάσεις των παρεμβάσεων στην αντλία στα καύσιμα τόσο για την αμόλυβδη βενζίνη όσο και για το πετρέλαιο κίνησης, ενώ στην περίπτωση του πετρελαίου θέρμανσης το βέβαιο είναι ότι πέραν της αύξησης του επιδόματος θα υπάρχει και διεύρυνση κριτηρίων ένταξης για να καλυφθούν όσο το δυνατόν περισσότερα νοικοκυριά.

Από το περασμένο καλοκαίρι, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης είχε προχωρήσει σε ένα παράλληλο με τη ΔΕΘ σχέδιο. Ενώ δηλαδή εξελισσόταν ο κοινωνικός διάλογος για τα μέτρα, τα οποία ο Πρωθυπουργός θα παρουσίαζε στις αρχές Σεπτεμβρίου στη Θεσσαλονίκη, στις 25 Αυγούστου δόθηκε εντολή για την εύρεση λύσεων και στρατηγικών για ένα κρίσιμο όπως προοιωνίζεται φθινόπωρο και χειμώνα αναφορικά με τις αυξήσεις στις τιμές στο ρεύμα και τα καύσιμα.

Ασκήσεις επί χάρτου

Σε συνεχή συνεννόηση ο υφυπουργός Οικονομικών και υπεύθυνος για τα δημοσιονομικά του κράτους κ. Θάνος Πετραλιάς, παράλληλα με το προεκλογικό όπως αποδείχθηκε πακέτο για το 2027, κλήθηκε να επεξεργαστεί ασκήσεις επί χάρτου που θα προσανατολίζονταν στη ραγδαία αύξηση των τιμών στη βενζίνη, του diesel κίνησης, του πετρελαίου θέρμανσης αλλά και του φυσικού αερίου που επηρεάζει άμεσα τα τιμολόγια ρεύματος.

Ολα αυτά συνέβησαν γιατί το επιτελείο του Μεγάρου Μαξίμου προέβλεψε ότι οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης της πολεμικής κατάστασης στη Μέση Ανατολή δεν θα είχαν άμεσα αποτελέσματα. Η πρώτη γεύση της κινητοποίησης αυτής ήταν η συνέχιση στα τέλη Αυγούστου της επιδότησης στο ντίζελ, μιας πολιτικής που όπως φαίνεται όχι μόνο θα παγιωθεί αλλά διαρκώς θα αναβαθμίζεται και θα ανανεώνεται για όσους μήνες διατηρούνται σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα οι τιμές. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ήδη από της αρχές τις προηγούμενης εβδομάδας προέκυψε ανοδικό ξέσπασμα στις τιμές λιανικής της αμόλυβδης, του ντίζελ και άλλων ενεργειακών προϊόντων.

Το γεγονός αυτό προκάλεσε «κόκκινο συναγερμό» στη οδό Νίκης, όπου ακολούθησαν διυπουργικές επικοινωνίες μεταξύ του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκου Πιερρακάκη και του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρου Παπασταύρου, ενώ στην πορεία υπήρξε ανάμειξη και του πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος συγκάλεσε και σύσκεψη για το θέμα αυτό την περασμένη Τετάρτη.

Η πορεία των τιμών

Τα σενάρια τα οποία αυτή τη στιγμή απασχολούν την κυβέρνηση και εξετάζονται δημοσιονομικά είναι το αρνητικό και το πολύ αρνητικό όσον αφορά την πορεία των τιμών. Πίσω από τη φράση που χρησιμοποιεί το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης πως «η ενεργειακή κρίση είναι δυναμική», κρύβονται οι φόβοι ότι οι διεθνείς τιμές πετρελαίου τύπου Brent θα ξεπεράσουν τον Οκτώβριο τα 120 δολάρια το βαρέλι, τιμή διπλάσια από το ύψος που βρισκόταν την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

Επίσης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Παύλος Μαρινάκης σε συνεργασία φυσικά με τους αρμόδιους οικονομικούς υπουργούς έχει προσδιορίσει τον δείκτη ασφαλείας της κυβέρνησης ως απάντηση στην ενεργειακή κρίση στα 200 εκατ. ευρώ. Παρά ταύτα, το γεγονός ότι τόσο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Πιερρακάκης στις πρόσφατες δηλώσεις του όσο και ο υφυπουργός Οικονομικών αρμόδιος για φορολογικά θέματα κ. Δημήτρης Μαρκόπουλος στη συνέχεια απέφυγαν να μιλήσουν με συγκεκριμένο οικονομικό πλαίσιο, αποδεικνύει ότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα χρειαστούν παραπάνω οικονομικές ενισχύσεις από τα 200 εκατ. ευρώ που βρίσκονται αυτή τη στιγμή διαθέσιμα.

Προς επίρρωση των παραπάνω, αξίζει να τονιστεί ότι πέρυσι με τιμές πολύ χαμηλότερες από τα σημερινά επίπεδα το συνολικό κόστος του επιδόματος θέρμανσης, που δόθηκε σε 868.466 δικαιούχους, ανήλθε σε 165,2 εκατ. ευρώ.

Η κρίσιμη κατάσταση που επικρατεί σήμερα και καλεί σε παρεμβάσεις σε όλο το φάσμα των καυσίμων και όχι μόνο στο πετρέλαιο θέρμανσης, κάνει πολύ πιο δύσκολη την εξίσωση εξεύρεσης λύσης και το κυριότερο των απαραίτητων δημοσιονομικών πόρων καθώς τα ποσά που πρέπει να δαπανηθούν θα είναι πολλαπλάσια των περυσινών.

Η «ελληνική τύχη»

Με τα δεδομένα λοιπόν αυτά, κύκλοι της αγοράς φθάνουν να μιλούν για την ανάγκη να προκύψει πακέτο το οποίο ενδέχεται να αλλάξει τις δημοσιονομικές σταθερές του υπουργείου Οικονομικών και να οδηγήσει σε αλλαγές προγραμματισμού εν κινήσει και σε μέτρα ιδιαίτερα δαπανηρά για τον προϋπολογισμό. Βέβαια σε όλα αυτά, δεν παύει να υπάρχει και η επίκληση στην «καλή ελληνική τύχη», δηλαδή να μην προκύψει ένας βαρύς χειμώνας.

Κομβικό σημείο αποτελεί και ο χρόνος καταβολής των επιδομάτων. Να θυμίσουμε ότι πέρυσι η πρώτη δόση για το πετρέλαιο θέρμανσης δόθηκε λίγο πριν τα Χριστούγεννα στις 23 Δεκεμβρίου και η άλλη στα τέλη Μαΐου. Αυτή τη στιγμή εξετάζουν στην Καραγεώργη Σερβίας οι πληρωμές να έρθουν πολύ νωρίτερα, ενώ βέβαιο είναι ότι θα υπάρξει διεύρυνση των κριτηρίων.

Σε κάθε περίπτωση κρίσιμος παράγοντας για τις όποιες πολιτικές αποφάσεις είναι τι θα συμβεί με το κόστος μετακίνησης και την ταυτόχρονη έκρηξη που θα προκύψει στις τιμές των αγαθών, καθώς η κυβέρνηση παρουσίασε πρόσφατα μία δέσμη μειώσεων τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά, η οποία όμως λόγω των ενεργειακών ανατροπών εκτιμούν αρμοδίως ότι είναι δύσκολο να έχει περαιτέρω βάθος χρόνου πέραν του Οκτωβρίου.

Το μεγάλο κυβερνητικό κρας τεστ θα ξεκινήσει στις αρχές Οκτώβριου όπου θα έχει πλέον αποκρυσταλλωθεί σε μεγάλο βαθμό η πορεία των τιμών και η κυβέρνηση θα πρέπει πλέον να παρουσιάσει συνεκτικό σχέδιο καθώς από 15 Οκτώβρη και μετά ξεκινούν οι παραγγελίες για πετρέλαιο θέρμανσης.

Στην Ευρώπη

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ως πρόεδρος του Eurogroup o κ. Πιερρακάκης έχει θέσει και την ευρωπαϊκή διάσταση αντιμετώπισης του προβλήματος, όπως βέβαια είναι αντίστοιχες και οι πιέσεις και η τοποθέτηση του Πρωθυπουργού, αλλά στα μέσα της εβδομάδας η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κυρία Φον ντερ Λάιεν δεν έλαβε κάποια δέσμευση για το κρίσιμο αυτό θέμα. Ισως αυτό συμβαίνει γιατί, όπως αναφέρει αρμόδιος παράγοντας του υπουργείου Οικονομικών στο «Βήμα», πολλές χώρες επειδή έχουν πρόβλημα με «τις δημοσιονομικές καμπύλες των επιτοκίων τους» πιέζουν να μην υπάρξουν ευρείες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις καθώς δεν υπάρχουν τα δημοσιονομικά περιθώρια.

Πάντως, πολλοί είναι εκείνοι που μιλούν για μία κρίση η οποία μπορεί να προκύψει ιδιαίτερα δαπανηρή και πολύ πιο πάνω και από τις απαισιόδοξες προβλέψεις, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος της Κυριακής» δεν αποκλείονται στα σενάρια τα οποία υπάρχουν επί τάπητος να προγραμματιστούν και να εφαρμοστούν μέτρα τύπου πανδημίας, όπως είναι για παράδειγμα η υποχρεωτική ενίσχυση της τηλεργασίας, ώστε να προκύψει μείωση των αναγκών μετακίνησης των πολιτών, αλλά και άλλες έκτακτες δράσεις που προσομοιάζουν σε συνθήκες Covid. H τάση αυτή αν και ακόμη δεν είναι πλειοψηφική, στην περίπτωση που οι τιμές των καυσίμων καταρρίψουν ιστορικά ρεκόρ μπορεί εν τέλει να γίνει πράξη.

Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ