Ταμείο Ανάκαμψης: Νέα χρηματοδότηση 2 δισ. για τις ΜμΕ – Ανακοινώσεις στη ΔΕΘ

Νέα χρηματοδοτική «δύναμη πυρός» ύψους 2 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έρχεται μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με τις συγκεκριμένες ανακοινώσεις να αναμένονται από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ και τις πρώτες χορηγήσεις να μπορούν να ξεκινήσουν ακόμη και μέσα στο 2026.

Την είδηση αποκάλυψε ο διοικητής του Ταμείου Ανάκαμψης, Ορέστης Καβαλάκης, μιλώντας στην τηλεοπτική εκπομπή του Οικονομικού Ταχυδρόμου στο MEGA News, σκιαγραφώντας παράλληλα την επόμενη ημέρα μετά την ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου του «Ελλάδα 2.0».

«Θα γίνουν πιο συγκεκριμένες ανακοινώσεις από τον Πρωθυπουργό στη ΔΕΘ. Εμείς είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε πάντως άμεσα τις χορηγήσεις αυτό το έτος», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κύριος Καβαλάκης.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς έρχεται τη στιγμή που το Ταμείο Ανάκαμψης περνά στην τελική φάση του και το μεγάλο ερώτημα για την ελληνική οικονομία είναι τι ακολουθεί μετά το RRF και, κυρίως, από πού θα προέλθει η επόμενη μεγάλη δεξαμενή χρηματοδότησης και κυρίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Τα 2 δισ. και το «διαβατήριο» για νέα ευρωπαϊκά κεφάλαια

Η κεφαλαιακή ενίσχυση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με 2 δισ. ευρώ αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Καβαλάκη, αποτέλεσμα μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Κρίσιμο στοιχείο αυτής της συμφωνίας ήταν το λεγόμενο Pillar Assessment, μια πιστοποίηση η οποία δίνει στην Αναπτυξιακή Τράπεζα τη δυνατότητα να διεκδικεί και να διαχειρίζεται νέες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και αυτό είναι ίσως εξίσου σημαντικό με τα ίδια τα 2 δισ. ευρώ, διότι δημιουργεί μια νέα χρηματοδοτική δυναμική για την επόμενη ημέρα, με επίκεντρο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση αλλάζει σελίδα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.

Έκλεισε το φυσικό αντικείμενο του ΤΑΑ – Δεν τελείωσε όμως το Ταμείο

Η 31η Αυγούστου αποτέλεσε μια ημερομηνία-ορόσημο για το «Ελλάδα 2.0», καθώς ολοκληρώθηκε το φυσικό αντικείμενο των έργων, των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων.Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι τελείωσε και η δουλειά.

Όπως εξήγησε ο διοικητής του Ταμείου Ανάκαμψης στην εκπομπή του ΟΤ, η ελληνική πλευρά παραμένει σε «πολύ μεγάλη εγρήγορση», καθώς ακολουθεί ένα πυκνό τετράμηνο αξιολογήσεων, ελέγχων και, κυρίως, εκταμιεύσεων.

Το πρώτο μεγάλο βήμα αφορά την αξιολόγηση του 8ου αιτήματος πληρωμής για τις επιχορηγήσεις και του 7ου για τα δάνεια, τα οποία είχαν υποβληθεί τον Ιούνιο.

Πρόκειται, όπως ανέφερε, για 49 ορόσημα που συνδέονται με 4,5 δισ. ευρώ.Η εκτίμηση είναι ότι η τελική αξιολόγηση του συγκεκριμένου αιτήματος θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στον Σεπτέμβριο, ανοίγοντας τον δρόμο για την εκταμίευση των 4,5 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο.Το επόμενο και καθοριστικό ορόσημο είναι η 30ή Σεπτεμβρίου, όταν η Ελλάδα θα υποβάλει το τελευταίο αίτημα πληρωμής του Ταμείου Ανάκαμψης.Πρόκειται για το μεγαλύτερο και ίσως δυσκολότερο πακέτο της τελικής ευθείας, καθώς συγκεντρώνει περισσότερα από 120 ορόσημα και στόχους.

Η αξιολόγησή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να διαρκέσει περίπου δύο μήνες, καλύπτοντας ουσιαστικά τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.Το χρονικό περιθώριο είναι ασφυκτικό. Η τελική εκταμίευση των πόρων του Μηχανισμού Ανάκαμψης προς τα κράτη-μέλη πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί μέχρι το τέλος του έτους.

«Αυτό το οποίο πρέπει πάση θυσία να γίνει είναι να γίνει η τελική εκταμίευση προς όλα τα κράτη-μέλη μέχρι τέλος του χρόνου», τόνισε ο κ. Καβαλάκης.

«Τα ορόσημα έχουν κλείσει»

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαβεβαίωση του διοικητή του Ταμείου σχετικά με τον κίνδυνο εκκρεμοτήτων μετά την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Αυγούστου.«Έχουν κλείσει τα ορόσημα. Έχουν κλείσει και τα μεταρρυθμιστικά ορόσημα και έχουν κλείσει και τα ορόσημα των έργων», ανέφερε χαρακτηριστικά.Αυτό, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτόματη εκταμίευση των χρημάτων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά σε αυστηρή αξιολόγηση των οροσήμων και των αποτελεσμάτων, εξετάζοντας παραδοτέα, πρωτόκολλα και έργα.

Παράλληλα πραγματοποιούνται επιτόπιοι έλεγχοι, ενώ, όπως εξήγησε ο κ. Καβαλάκης, πριν από την υποβολή κάθε αιτήματος πληρωμής προηγείται έλεγχος από εξωτερικούς ελεγκτές στα έργα που συνδέονται με τα αντίστοιχα ορόσημα.Με άλλα λόγια, μπορεί να έκλεισε το φυσικό αντικείμενο, αλλά τώρα ξεκινά η τελευταία και ιδιαίτερα απαιτητική μάχη της πιστοποίησης.

Η απάντηση στην κριτική για τα έργα που βγήκαν από το Ταμείο

Το Ταμείο Ανάκαμψης έχει, πάντως, δεχθεί έντονη κριτική, κυρίως για έργα που αφαιρέθηκαν ή τροποποιήθηκαν μέσα από τις διαδοχικές αναθεωρήσεις του ελληνικού σχεδίου.Απαντώντας στην κριτική αυτή μέσω της εκπομπής του ΟΤ, ο κ. Καβαλάκης έθεσε το ζήτημα στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Το αρχικό σχέδιο καταρτίστηκε το 2021 με την υποχρέωση να ολοκληρωθεί μέσα σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα. Στα χρόνια που ακολούθησαν, όμως, μεσολάβησαν πόλεμοι, η ενεργειακή κρίση, ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις, μεγάλες ανατιμήσεις και σοβαρές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Οι συνθήκες αυτές επηρέασαν όχι μόνο την Ελλάδα αλλά όλα τα κράτη-μέλη.

Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, σύμφωνα με τον κ. Καβαλάκη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ουσιαστικά δύο επιλογές: είτε να παρατείνει τη διάρκεια του Ταμείου, είτε να επιτρέψει στα κράτη-μέλη να προχωρήσουν σε αναθεωρήσεις των εθνικών σχεδίων τους. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκρίθηκε η δεύτερη λύση.Έτσι άνοιξε ο δρόμος για τις διαδοχικές αναθεωρήσεις, μέσα από τις οποίες έργα τροποποιήθηκαν, αντικαταστάθηκαν ή αφαιρέθηκαν όταν κρίθηκε ότι δεν ήταν πλέον δυνατό να ολοκληρωθούν εντός των αυστηρών προθεσμιών του RRF.

Η «κληρονομιά» στη δημόσια διοίκηση

Πέρα από τα δισεκατομμύρια, τις επενδύσεις και τα έργα, ο Ορέστης Καβαλάκης στάθηκε ιδιαίτερα σε μια λιγότερο ορατή κληρονομιά του Ταμείου που δεν είναι άλλη από την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η δημόσια διοίκηση.

Όπως υποστήριξε, το Ταμείο Ανάκαμψης δημιούργησε ένα μοντέλο στο οποίο το κράτος καλείται να λειτουργεί με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, σαφή ορόσημα και μετρήσιμα αποτελέσματα.Για να επιτευχθεί αυτό χρειάστηκε συντονισμός υπουργείων, δημόσιων φορέων, αναθετουσών αρχών και ιδιωτικών επιχειρήσεων, με τον κεντρικό συντονισμό να παίζει καθοριστικό ρόλο.Αυτή ενδεχομένως να είναι μία από τις σημαντικότερες δοκιμασίες της επόμενης ημέρας κατά πόσο η ταχύτητα και η πειθαρχία που επέβαλε το Ταμείο Ανάκαμψης μπορούν να διατηρηθούν όταν το ίδιο το Ταμείο δεν θα υπάρχει πλέον.