Χειρόγραφα της Γάζας κάτω από τα ερείπια: Μια ιστορική μνήμη που κινδυνεύει να χαθεί

Στη βόρεια Γάζα, ο Μοχάμεντ Σάαντ, ιδιοκτήτης της βιβλιοθήκης «Athar», δίνει έναν διαφορετικό αγώνα μέσα στον πόλεμο: να σώσει βιβλία, χειρόγραφα και έγγραφα που θεωρεί αναπόσπαστο μέρος της μνήμης της πόλης του.

Όταν επέστρεψε στη Μπέιτ Λάχια κατά τη διάρκεια μιας περιόδου σχετικής ηρεμίας, δεν αναζητούσε καταφύγιο, αλλά τα βιβλία που είχε συγκεντρώσει επί σχεδόν 35 χρόνια. Το σπίτι του και οι αποθήκες της βιβλιοθήκης του είχαν μετατραπεί σε ερείπια.

«Ο πόλεμος κατέστρεψε τα πάντα. Πήρε το σπίτι μου, τη βιβλιοθήκη μου και τον γιο μου. Κατάφερα όμως να σώσω χιλιάδες βιβλία από τα συντρίμμια και να τα μεταφέρω στη Ντέιρ αλ Μπάλαχ», δήλωσε.

Ο Σάαντ εκτιμά ότι διέθετε μεταξύ 80.000 και 100.000 βιβλίων πριν από τον πόλεμο. Παρά την καταστροφή, κατάφερε να διασώσει περισσότερα από 30.000 βιβλία, τα οποία σήμερα απειλούνται από την υγρασία, τη βροχή και την έκθεση στον ήλιο.

Ο «φύλακας των βιβλίων»

Σήμερα ζει μέσα σε μια σκηνή στη Ντέιρ αλ Μπάλαχ, περιτριγυρισμένος από τα βιβλία του.

«Κοιμάμαι δίπλα στα βιβλία όλο το εικοσιτετράωρο για να τα προστατεύω», λέει, σημειώνοντας ότι ελάχιστες βιβλιοθήκες έχουν απομείνει λειτουργικές στη Γάζα μετά τις εκτεταμένες καταστροφές.

Η προσωπική του ιστορία αντικατοπτρίζει τη γενικότερη πολιτιστική απώλεια που έχει υποστεί η Λωρίδα της Γάζας.

Σύμφωνα με παλαιστινιακά στοιχεία, πριν από τον πόλεμο λειτουργούσαν 87 δημόσιες βιβλιοθήκες και βιβλιοθηκονομικά ιδρύματα, τα οποία υπέστησαν ολική ή μερική καταστροφή. Επίσης καταστράφηκαν ή υπέστησαν ζημιές δεκάδες πολιτιστικά κέντρα, εκδοτικοί οίκοι, τυπογραφεία και μουσειακές συλλογές.

Χειρόγραφα και ιστορικά αρχεία σε κίνδυνο

Οι απώλειες δεν περιορίζονται στα κτήρια. Ανάμεσα στα κεκτημένα της Γάζας βρίσκονταν σπάνια χειρόγραφα, οθωμανικά έγγραφα, θρησκευτικά και επιστημονικά κείμενα, καθώς και αρχεία μεγάλης ιστορικής αξίας.

Η βιβλιοθήκη του Μεγάλου Τζαμιού Αλ Ομάρι φιλοξενούσε πολύτιμα χειρόγραφα, ενώ ιδιωτικές συλλογές διατηρούσαν έγγραφα και κειμήλια που καταγράφουν την ιστορία της πόλης και της παλαιστινιακής κοινωνίας.

Παράλληλα, η UNESCO έχει καταγράψει εκτεταμένες ζημιές σε δεκάδες πολιτιστικούς χώρους στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένων ιστορικών μνημείων, μουσείων, θρησκευτικών χώρων και αρχαιολογικών τοποθεσιών.

Αγώνας για τη διάσωση της μνήμης

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, εθελοντές, ερευνητές και ιδιοκτήτες βιβλιοθηκών προσπαθούν να διασώσουν ό,τι είναι δυνατόν. Αναζητούν κάτω από τα ερείπια βιβλία που μπορούν να αποκατασταθούν, χειρόγραφα που μπορούν να καθαριστούν και έγγραφα που μπορούν να ψηφιοποιηθούν πριν αλλοιωθούν ανεπανόρθωτα.

Ο Μοχάμεντ Σάαντ, που αφιέρωσε περισσότερο από το μισό της ζωής του στα βιβλία, συνεχίζει να τα διαθέτει στους αναγνώστες σε συμβολικές τιμές, ενώ όσοι δεν έχουν χρήματα μπορούν απλώς να καθίσουν και να διαβάσουν.

«Απευθύνω έκκληση στον κόσμο και στους διεθνείς οργανισμούς να προστατεύσουν αυτά τα βιβλία από τη βροχή και τον ήλιο», λέει.

Για τον ίδιο, τα βιβλία δεν είναι εμπορεύματα. Είναι η μνήμη της Γάζας, οι ιστορίες των ανθρώπων της και κομμάτια ενός πολιτισμού που κινδυνεύει να χαθεί για πάντα αν δεν διασωθεί εγκαίρως.

Μετάφραση: Ουαλίντ Ελίας

Πηγή: Skynewsarabia

Με πληροφορίες από ertnews.gr