Προϋπολογισμός: Ο ΦΠΑ της ακρίβειας γέμισε τα κρατικά ταμεία το α΄εξαμηνο

Η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μοχλό στήριξης των δημόσιων οικονομικών, με τον ΦΠΑ και τους φόρους εισοδήματος να κινούνται πάνω από τους στόχους του προϋπολογισμού και να αντισταθμίζουν την υστέρηση που καταγράφεται στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ). Ουσιαστικά η ακρίβεια αδειάζει τις τσέπες των πολιτών, γεμίζοντας με έσοδα τον κρατικό προϋπολογισμό, όπως δείχνουν τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την πορεία του προϋπολογισμού κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Στο πρώτο εξάμηνο, τα έσοδα από φόρους ανήλθαν στα 33,824 δισ. ευρώ, ενώ εξαιρουμένων έκτακτων εσόδων διαμορφώθηκαν στα 33,383 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 584 εκατ. ευρώ ή 1,8%.

Τα έσοδα από ΦΠΑ έφτασαν τα 14,577 δισ. ευρώ και, χωρίς την επίδραση της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, ήταν αυξημένα κατά 573 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, ενώ αντίθετα οι εισπράξεις από ΕΦΚ διαμορφώθηκαν στα 3,223 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 233 εκατ. ευρώ.

Μόνο τον Ιούνιο, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν στα 5,793 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον μηνιαίο στόχο κατά 413 εκατ. ευρώ ή 7,7%, με τον ΦΠΑ να διαμορφώνεται στα 2,237 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 229 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, και τους ΕΦΚ στα 638 εκατ. ευρώ, μειωμένους κατά 9 εκατ. ευρώ.

Η ισχυρή αυτή εικόνα αποτυπώθηκε και στο πρωτογενές αποτέλεσμα, καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού στο εξάμηνο ανήλθε στα 4,491 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά 2,538 δισ. ευρώ τον στόχο των 1,953 δισ. ευρώ.

Η ανακοίνωση του ΥΠΕΘΟ

Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2026, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 929 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου για έλλειμμα 3.136 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2026 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026 και ελλείμματος 564  εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 4.491 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1.953 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 4.519 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2025.

Εξαιρώντας ποσό ύψους 81 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό  πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα, ποσό ύψους 555 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό πληρωμών του ΠΔΕ και ποσό ύψους 1.597 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους, καθώς και ποσό ύψους 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, που δημοσιονομικά καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση έναντι των στόχων του προϋπολογισμού, ανέρχεται σε 171 εκατ. ευρώ.

Επισημαίνεται ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους. Επιπρόσθετα, τα ανωτέρω αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων και των υποτομέων των ΟΤΑ και ΟΚΑ.

Σημείωση: στα έσοδα μηνός Ιανουαρίου 2026 καταγράφηκαν τα ποσά από τις απαιτούμενες συναλλαγές για την ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και των τριών (3) κάθετων οδικών αξόνων της για 35 χρόνια, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 5260/2025 (Α’ 229).

Ειδικότερα:

ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά στον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής, αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο, καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι» και συνοδεύτηκε από  ισόποση επιστροφή φόρου.
Ακολούθως, το ίδιο ποσό των 306 εκατ. ευρώ, αποδόθηκε εκ νέου στο Ελληνικό Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Την περίοδο Ιανουαρίου – Ιουνίου 2026, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 36.012 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 1.079 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Ωστόσο, στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης, είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Ιούνιο ποσού ύψους 1.258 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), εκ του οποίου ποσό 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκε νωρίτερα, τον μήνα Απρίλιο, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθεί εντός του τρέχοντος έτους. Εξαιρουμένου του ποσού από το ΤΑΑ, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν αύξηση κατά 1.454 εκατ. ευρώ ή 4,3% έναντι του στόχου.

Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:

Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 33.824 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνουν: (α) το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε, και (β) το ποσό των 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη (2η) δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό που είχε προβλεφθεί να εισπραχθεί στο τέλος του 2025. Αν εξαιρεθούν τα ανωτέρω ποσά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 33.383 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 584 εκατ. ευρώ ή 1,8% έναντι του στόχου.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :

·         Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 14.577 εκατ. ευρώ. Αν εξαιρεθεί το ποσό των 306 εκατ. ευρώ της ανωτέρω σύμβασης παραχώρησης, τα έσοδα από ΦΠΑ είναι αυξημένα κατά 573 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

·         Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 3.223 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 233 εκατ. ευρώ.

·         Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1.685 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 46 εκατ. ευρώ.

·         Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 10.917 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 147 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 311 εκατ. ευρώ, ενώ ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 125 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος μειωμένοι κατά 39 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.

Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 27 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 3 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 3.551 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 467 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της είσπραξης τον Απρίλιο ποσού 884 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έναντι στόχου 1.258 εκατ. ευρώ, όπως προαναφέρθηκε.

Επισημαίνεται ότι από το ανωτέρω ποσό των 3.551 εκατ. ευρώ, ποσό 2.501 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι μειωμένα κατά 68 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 1.174 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνουν το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε. Εξαιρουμένου αυτού, τα ανωτέρω έσοδα ανήλθαν σε 868 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 234 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 1.563 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 351 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 255 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 170 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 4.129 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 351 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (3.778 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, κυρίως εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.

Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2.757 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 102 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (2.655 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Ειδικότερα τον Ιούνιο 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 5.793 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 1.452 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, καθώς στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Ιούνιο της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ποσού ύψους 1.258 εκατ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας εισπράχθηκε τον μήνα Απρίλιο, όπως προαναφέρθηκε. Εξαιρουμένου του ποσού από το ΤΑΑ, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν μείωση κατά 194 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, λόγω των μειωμένων εσόδων ΠΔΕ κατά 473 εκατ. ευρώ.

Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:

Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 5.793 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 413 εκατ. ευρώ ή 7,7% έναντι του στόχου.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :

-Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 2.237 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 229 εκατ. ευρώ.

-Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 638 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 9 εκατ. ευρώ.

-Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 176 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 15 εκατ. ευρώ.

-Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 2.069 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 139 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 99 εκατ. ευρώ, ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 20 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος αυξημένοι κατά 60 εκατ. ευρώ.

II. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 4 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.

Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 232 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1.773 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, λόγω της πρόωρης είσπραξης του μεγαλύτερου μέρους της προβλεπόμενης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως προαναφέρθηκε. Ποσό 222 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα του ΠΔΕ, τα οποία είναι μειωμένα κατά 481 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 76 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 44 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 382 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 89 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 15 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 8 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 694 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 120 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (574 εκατ. ευρώ).

Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 237 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 473 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (710 εκατ. ευρώ).

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2026 ανήλθαν στα 36.942 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες  κατά 1.127 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (38.068 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Επίσης, είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 κατά 1.996 εκατ. ευρώ.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίζονται μειωμένες κατά 1.141 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις /πληρωμές είναι οι ακόλουθες:

-Η επιχορήγηση στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ύψους 1.201 εκατ. ευρώ,

-Η επιχορήγηση στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης ύψους 1.354 εκατ. ευρώ,

-Η επιχορήγηση ύψους 915 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας, για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων,

-Οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ύψους 683 εκατ. ευρώ,

-Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ) ύψους 244 εκατ. ευρώ,

-Η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας ύψους 131 εκατ. ευρώ για την πληρωμή του FUEL PASS,

-Πληρωμή 45 εκατ. ευρώ για την επιδότηση στο diesel κίνησης,

-Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 220 εκατ. ευρώ.

Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 5.796 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 15 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Επιπλέον, ήταν αυξημένες κατά 745 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2025.