Οκτώ χρόνια από την τραγωδία στο Μάτι: Κατάθεση ψυχής στο ΕΡΤnews από επιζήσαντες και συγγενείς θυμάτων – Εκδηλώσεις μνήμης για τα 104 θύματα

Οκτώ χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την τραγωδία στο Μάτι, όπου 104 άνθρωποι κάηκαν ζωντανοί στην τρομακτική πυρκαγιά που κατέκαψε την Ανατολική Αττική. Όσοι επέζησαν κουβαλούν μέχρι σήμερα σωματικά και ψυχικά τραύματα. Εγκαυματίες, αυτόπτες μάρτυρες που είδαν τα σπίτια τους να καίγονται και συγγενείς θυμάτων μίλησαν στο ΕΡΤnews για τις εφιαλτικές ώρες που έζησαν τη νύχτα της 23ης Ιουλίου 2018, στιγμές που χαράχτηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη τους.

Οκτώ χρόνια μετά την τραγωδία, η μνήμη παραμένει ζωντανή. Άνθρωποι που έχασαν αγαπημένα τους πρόσωπα, αλλά και κάτοικοι που είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται ολοσχερώς, περιγράφουν πώς εκείνη η ημέρα εξακολουθεί να καθορίζει τη ζωή τους.

Σαν σήμερα, οκτώ χρόνια πριν, ξημέρωσε η ημέρα που έμελλε να καταγραφεί ως μία από τις πιο μαύρες σελίδες στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.

Το απόγευμα της 23ης Ιουλίου 2018 η φωτιά ξεκίνησε από το Νταού Πεντέλης και μέσα σε ελάχιστο χρόνο πέρασε από τον Νέο Βουτζά, το Μάτι και το Κόκκινο Λιμανάκι. Στο πέρασμά της άφησε πίσω 104 νεκρούς, 57 τραυματίες και ανυπολόγιστες καταστροφές.

Ο Άρης Χερουβείμ, που έχασε τη μητέρα του, την αδελφή του και τα δύο πεντάχρονα δίδυμα ανίψια του, περιγράφει τον προσωπικό του εφιάλτη: «Εγώ έχασα τη μητέρα, την αδερφή μου και τα δύο ανιψάκια μου, 5 ετών δίδυμα. Ήταν μια πολύ δύσκολη βραδιά. Ήρθα την επόμενη μέρα τα ξημερώματα, τους έψαχνα, τους είχα δηλώσει αγνοούμενους και τους βρήκα έξω από το σπίτι. Δεν πρόλαβαν να φύγουν».

Η φωτιά κατέβαινε από τον Νέο Βουτζά, πέρασε τη λεωφόρο Μαραθώνος και έφτασε στο Μάτι. Οι κάτοικοι εγκατέλειπαν πανικόβλητοι τα σπίτια τους, διασχίζοντας δρόμους, χωράφια και οικόπεδα, αναζητώντας διέξοδο προς τη θάλασσα.

Όπως επισημαίνει ο κ. Χερουβείμ, το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι οι περισσότεροι δεν είχαν καμία προειδοποίηση. «Το κύριο πρόβλημα με όλους όσους έζησαν το γεγονός και ειδικά αυτοί που χάθηκαν είναι ότι δεν τους ειδοποίησε κανείς. Το αντιλήφθηκαν τελευταία στιγμή, όταν η φωτιά είχε φτάσει στις αυλές τους και δεν πρόλαβαν να φύγουν».

Η θάλασσα έγινε η μοναδική ελπίδα σωτηρίας

Περίπου 400 άνθρωποι βρέθηκαν στην Αργυρά Ακτή περιμένοντας να εντοπιστούν και να διασωθούν από σκάφη. Για πολλούς, η θάλασσα αποτέλεσε τη μοναδική σανίδα σωτηρίας.

Η κ. Γατοπούλου θυμάται: «Μπαίνω στη θάλασσα μαζί με άλλους ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας. Κολυμπάμε πάρα πολύ ώρα. Περιμέναμε να σταματήσει η φωτιά, η οποία έφτανε μέχρι τη θάλασσα. Κολυμπούσαμε περίπου τρεις ώρες».

«Μπήκαμε στη θάλασσα για να ζήσουμε» – Η συγκλονιστική μαρτυρία στο ΕΡΤnews για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι

Άλλοι όμως δεν πρόλαβαν ποτέ να φτάσουν στο νερό. Λίγα μόλις μέτρα πριν από τη θάλασσα εγκλωβίστηκαν και έχασαν τη ζωή τους.

Σε ένα οικόπεδο γράφτηκε μία από τις πιο τραγικές σελίδες της καταστροφής, όπου εντοπίστηκαν 26 άνθρωποι νεκροί.

«Το μόνο που μας έμεινε είναι το κλειδί του σπιτιού»

Πίσω από κάθε σπίτι στο Μάτι υπάρχει και μία ιστορία. Το σπίτι της Ιωάννας Ζάππα καταστράφηκε ολοσχερώς. Η οικογένειά της φιλοξενήθηκε για δύο χρόνια στην Παλλήνη μέχρι να καταφέρει να ξαναχτίσει το σπίτι της.

Η συγγενής της, Μαρία Μανάκου, συγκλονίζει: «Το μόνο που έχουμε από το παρελθόν μας είναι το κλειδί του σπιτιού μας, που το έχουμε στα καινούργια κλειδιά σαν φυλακτό. Είχαμε το κλειδί, αλλά δεν υπήρχε πόρτα να ανοίξει. Δεν έμεινε τίποτα μετά από 50 χρόνια γάμου».

Η φωτιά σημάδεψε και τη μικρή τότε Μαρία, η οποία ήταν μόλις εννέα ετών όταν έχασε το σπίτι όπου μεγάλωσε.

Σήμερα, στα 17 της χρόνια, αναφέρει: «Νιώθω ευγνώμων που είμαστε όλοι καλά. Αλλά αυτό ήταν το σπίτι όπου μεγάλωσα. Οι παιδικές μου αναμνήσεις ήταν εδώ. Λένε πως οι αναμνήσεις μένουν στην καρδιά. Ναι, μένουν. Όμως ήταν εδώ που τις έζησα».

Η γάτα που τους έσωσε τη ζωή

Η Ιωάννα Ζάππα πιστεύει ότι η οικογενειακή τους γάτα, η «Τυχερούλα», ήταν εκείνη που τους έσωσε. «Η γάτα κοιμόταν δίπλα μας. Ξαφνικά πήγε στην πόρτα και άρχισε να τη γρατζουνάει. Ο άνδρας μου ξύπνησε, άνοιξε την πόρτα και είδε ότι είχαμε φωτιά από όλες τις κατευθύνσεις. Ήμασταν μέσα στο σπίτι».

Ιστορίες διαφορετικές, αλλά με κοινό παρονομαστή την απώλεια. Οκτώ χρόνια μετά, οι άνθρωποι του Ματιού εξακολουθούν να κρατούν ζωντανή τη μνήμη όσων δεν επέστρεψαν ποτέ.

Εκδηλώσεις μνήμης σε Μάτι και Νέο Βουτζά

Με επιμνημόσυνες δεήσεις, τρισάγια και πορεία στον «δρόμο της φωτιάς» κορυφώνονται σήμερα οι εκδηλώσεις μνήμης για τα θύματα της εθνικής τραγωδίας, ενώ ειδική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε και στη Βουλή.

Στο Κόκκινο Λιμανάκι τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό Αγίου Θωμά, μέσα σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα.

Ο Νίκος Γιαννόπουλος, που έχασε τη μητέρα του, δηλώνει: «Οκτώ χρόνια είναι για τον κόσμο, για μένα είναι μία μέρα. Απανθρακώθηκε η μητέρα μου. Χάσαμε τους ανθρώπους μας και χάσαμε τα πάντα. Χάσαμε τα ενθύμια μιας ζωής».

Στις 7 το απόγευμα στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου στον Νέο Βουτζά τελείται τρισάγιο στο Μνημείο των Θυμάτων και θα ακολουθήσει προσκλητήριο νεκρών. Στη συνέχεια οι συμμετέχοντες θα διανύσουν τον δρόμο της φωτιάς προς το Μάτι, ενώ στις 20:30 θα πραγματοποιηθεί η κεντρική εκδήλωση στον Ναυτικό Αθλητικό Όμιλο Ματιού. Στις 21:15 θα ακολουθήσει πορεία από την οδό Ποσειδώνος έως την Αργυρά Ακτή.

Οι συγγενείς των θυμάτων και οι εγκαυματίες εξακολουθούν να ζητούν δικαίωση για όσους χάθηκαν τόσο άδικα το απόγευμα της 23ης Ιουλίου 2018.

Η Βουλή τίμησε τη μνήμη των θυμάτων

Με ενός λεπτού σιγή τίμησε η Βουλή τη μνήμη των θυμάτων της τραγωδίας. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τόνισε ότι στόχος πρέπει να είναι η μετατροπή της επώδυνης μνήμης σε ευθύνη και των διδαγμάτων της τραγωδίας σε πράξη, με ένα κράτος που επενδύει στην πρόληψη και προστατεύει αποτελεσματικά την ανθρώπινη ζωή, την ιδιοκτησία και το περιβάλλον.

Σε μήνυμά του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, υπογράμμισε ότι το «Ποτέ ξανά» δεν μπορεί να αποτελεί μία φράση που επαναλαμβάνεται κάθε Ιούλιο, επισημαίνοντας πως η ημέρα προσφέρεται για μνήμη, αλήθεια και ευθύνη.

Το ΚΚΕ έκανε λόγο για τραγωδία που ανέδειξε τις συνέπειες πολιτικών που αντιμετωπίζουν την προστασία της ανθρώπινης ζωής ως κόστος.

Παρεμβάσεις για την επέτειο πραγματοποίησαν επίσης εκπρόσωποι της Ελληνικής Λύσης, του ΣΥΡΙΖΑ, της ΝΙΚΗΣ και της Πλεύσης Ελευθερίας, με κοινό σημείο την ανάγκη να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά μια αντίστοιχη καταστροφή και να αποδοθεί δικαιοσύνη.

Η δικαστική πορεία και η μάχη για δικαιοσύνη

Για την τραγωδία στο Μάτι κάθισαν στο εδώλιο 21 κατηγορούμενοι. Από αυτούς κρίθηκαν ένοχοι δέκα, ενώ οι τέσσερις οδηγήθηκαν στη φυλακή.

Η πολύχρονη δικαστική διαδικασία υπήρξε ιδιαίτερα επώδυνη για επιζώντες, συγγενείς θυμάτων και εγκαυματίες.

Η πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών, Κάλλι Αναγνώστου, δήλωσε: «Ζούσαμε μέσα στη δικαστική αίθουσα κάθε λεπτό που είχαμε βιώσει στη φωτιά. Βρεθήκαμε αντιμέτωποι με ένα ψευδές αφήγημα, σε πλήρη αντίφαση με όσα γνωρίζουμε ότι ζήσαμε. Ήταν ένας βιασμός ψυχής».

Η πρωτόδικη απόφαση του Απριλίου 2024 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς αθωώθηκε η πλειονότητα των κατηγορουμένων και έξι καταδικάστηκαν για πλημμελήματα με εξαγοράσιμες ποινές.

Ο επιζών Γιάννης Οικονομίδης σχολίασε: «Το θέμα είναι αν έχει αλλάξει κάτι. Όταν τα εγκλήματα είναι κρατικά, αφορούν όλους τους πολίτες».

Η παρέμβαση της Εισαγγελίας οδήγησε στην άσκηση έφεσης επί του συνόλου της απόφασης. Στη δευτεροβάθμια δίκη, η εισαγγελική πρόταση ζήτησε την ενοχή περισσότερων προσώπων και αυστηρότερες ποινές.

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων επέβαλε στους δέκα καταδικασθέντες συνολικές ποινές που έφταναν τα 340 χρόνια.

Στη φυλακή οδηγήθηκαν ο τότε αρχηγός της Πυροσβεστικής Σωτήρης Τερζούδης, ο τότε υπαρχηγός Βασίλης Ματθαιόπουλος, ο τότε επικεφαλής του Κέντρου Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής Ιωάννης Φωστιέρης και ο τότε γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Ιωάννης Καπάκης, με εκτιτέα ποινή πέντε ετών.

Στους υπόλοιπους έξι επιβλήθηκαν εξαγοράσιμες ποινές, ενώ το δικαστήριο δεν αναγνώρισε κανένα ελαφρυντικό. Οι καταδικασθέντες κρίθηκαν αμετάκλητα ένοχοι και από τον Άρειο Πάγο.

Ο Άρης Χερουβείμ σημειώνει ότι ο αγώνας δεν έχει τελειώσει: «Ήμουν κάθε μέρα στο δικαστήριο. Στις 16 Σεπτεμβρίου έχουμε επαναφορά στο Εφετείο για να κριθεί εκ νέου ο πρότερος σύννομος βίος των φυλακισθέντων. Πώς να περιμένεις δικαίωση όταν από το κατηγορητήριο έχουν παραλειφθεί η Αστυνομία, το Λιμενικό, το ΕΚΑΒ, το Δασαρχείο και πολιτικά πρόσωπα;».

Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε σε ρύθμιση με την οποία παραιτείται από την άσκηση έφεσης κατά δικαστικών αποφάσεων που επιδικάζουν αποζημιώσεις σε συγγενείς θυμάτων της τραγωδίας.

Την ίδια ώρα, ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018 στην Ανατολική Αττική προσέφυγε στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, ζητώντας πλήρη διερεύνηση νέων κρίσιμων στοιχείων σχετικά με τον ομαδικό τάφο στο κοιμητήριο Νέας Μάκρης και τη διαχείριση των θυμάτων της τραγωδίας.

Οκτώ χρόνια μετά, οι πληγές παραμένουν ανοιχτές. Η μνήμη όσων χάθηκαν εξακολουθεί να είναι ζωντανή, ενώ για τους επιζώντες και τις οικογένειες των θυμάτων ο αγώνας για δικαίωση συνεχίζεται.

Ρεπορτάζ: Κατερίνα Φάκα, Ιοκάστη Αλειφεροπούλου, Ηλίας Κούκος, Στέλλα Χριστοδουλίδου

ertnews.gr