Shein – Temu: Ερωτήσεις – απαντήσεις για το τέλος των 3 ευρώ σε μικροδέματα

Από σήμερα 1η Ιουλίου τίθεται σε εφαρμογή ο νέος κανονισμός της ΕΕ που αφορά τις ηλεκτρονικές αγορές (Shein – Temu) έως 150 ευρώ από χώρες εκτός ΕΕ καθώς επιβάλλεται δασμός 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού, καταργώντς το προηγούμενο καθεστώς αφορολόγητου για μικροδέματα μέχρι αυτής της αξίας.

Για κατάργηση μιας παρωχημένης απαλλαγής από τους δασμούς για δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου αξίας μικρότερης των 150 ευρώ, κάνει λόγο η Κομισιόν με αφορμή την εφαρμογή του νέου κανονισμού της ΕΕ που ισχύει από την 1η Ιουλίου.

Οπως επισημαίνεται, το μέτρο αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση δίκαιων όρων για τις επιχειρήσεις της ΕΕ και ασφαλών επιλογών για τους καταναλωτές, ως απάντηση στην έξαρση δισεκατομμυρίων αγαθών χαμηλής αξίας από το ηλεκτρονικό εμπόριο που εισέρχονται στην ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε έναν οδηγό με ερωτήσεις – απαντήσεις με τις οποίες παρέχει διευκρινίσεις ώστε να γνωρίζουν επιχειρήσεις και καταναλωτές πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί το νέο καθεστώς.

Πώς εφαρμόζεται στην πράξη ο προσωρινός δασμός των €3;

Ο δασμός των €3 εφαρμόζεται ανά είδος σε αποστολές με αξία έως €150. Το μέτρο ισχύει για αγαθά που αγοράζονται διαδικτυακά και αποστέλλονται απευθείας στους καταναλωτές.

Το μέτρο θα εφαρμοστεί από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028, όταν και θα τεθεί σε λειτουργία ο Κόμβος Δεδομένων Τελωνείων της ΕΕ (EU Customs Data Hub) για το ηλεκτρονικό εμπόριο, και οι τελωνειακοί δασμοί θα υπολογίζονται βάσει της αξίας, της καταγωγής και της δασμολογικής κατάταξης του αγαθού.

Ο Κανονισμός του Συμβουλίου του Φεβρουαρίου 2026 που καταργεί το ελάχιστο όριο (de minimis), διευκρινίζει ότι εφαρμόζεται ένα απλοποιημένο προσωρινό δασμολόγιο βάσει ενός ενιαίου συγκεκριμένου ποσού τελωνειακού δασμού ανά είδος, ως απάντηση στην τεράστια αύξηση των εργασιών που θα πρέπει να διαχειριστούν οι τελωνειακές αρχές. Ο προσωρινός τελωνειακός δασμός των €3 θα εφαρμόζεται ανά είδος, σύμφωνα με τις τελωνειακές διαδικασίες. Για παράδειγμα: για 5 τεμάχια T-shirts ο δασμός είναι 3 ευρώ, καθώς πρόκειται για ένα διακριτό είδος, ενώ για 1 T-shirt + ένα ρολόι ο δασμός θα είναι 6 ευρώ, επειδή πρόκειται για δύο διακριτά είδη.

Ποιος είναι υπεύθυνος για την πληρωμή του τελωνειακού δασμού των €3;

Στην τελωνειακή ορολογία, το μέρος που πρέπει να πληρώσει τον τελωνειακό δασμό ονομάζεται διασαφιστής και καθίσταται ο οφειλέτης. Η νομοθεσία για την εφαρμογή του τελωνειακού δασμού των €3 ορίζει ρητά ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να είναι ο καταναλωτής.

Η νομική ευθύνη για την ορθή καταβολή του τελωνειακού δασμού των €3 κατά την άφιξη στην ΕΕ βαρύνει τις πλατφόρμες και τους πωλητές, ή τον μεταφορέα ή τον πράκτορα που δηλώνει τα εμπορεύματα στις τελωνειακές αρχές. Συνεπώς, δεν πρόκειται για χρέωση που εισπράττεται από τον αγοραστή κατά την παράδοση.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος στους καταναλωτές;

Οι καταναλωτές που αγοράζουν διαδικτυακά δεν φέρουν νομική ευθύνη για την πληρωμή των δασμών. Ο οφειλέτης είναι στις περισσότερες περιπτώσεις η πλατφόρμα (κάτοχος IOSS) ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση εμπλέκεται στην πώληση και τη μεταφορά των εισαγόμενων αγαθών, ενώ μπορεί να είναι ο μεταφορέας ή οποιοσδήποτε εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος. Αυτοί καθίστανται τελικά υπεύθυνοι. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές θα γλιτώσουν από απρόσμενα κόστη λόγω τελωνειακών δασμών.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος στις επιχειρήσεις;

Οι επιχειρήσεις που πωλούν απευθείας στους καταναλωτές και οι μεταφορείς πρέπει να προσαρμόσουν τα συστήματα και τις διαδικασίες τους για να διαχειριστούν τη νέα είσπραξη δασμών. Από τον Νοέμβριο του 2026 θα πρέπει επίσης να δηλώνουν τα σχετικά αναγνωριστικά προϊόντων στις τελωνειακές διασαφήσεις, ενώ μπορούν να ξεκινήσουν να το κάνουν εθελοντικά από την 1η Ιουλίου 2026.

Έχουν δημοσιευθεί κατευθυντήριες γραμμές από την Επιτροπή, και οι επιχειρήσεις μπορούν να επικοινωνούν με τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών για περαιτέρω διευκρινίσεις.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος στις τελωνειακές αρχές;

Για τις τελωνειακές αρχές, η διαδικασία δήλωσης απαιτεί την είσπραξη του δασμού στο σημείο όπου τα τελωνεία έχουν εκτελωνίσει τα εμπορεύματα, και τα υφιστάμενα συστήματα είναι ήδη προετοιμασμένα για αυτό.

Στο μέλλον, ο Κόμβος Δεδομένων Τελωνείων της ΕΕ θα συγκεντρώσει τις λειτουργίες και θα διευκολύνει τη διαδικασία, αλλά η αρχή παραμένει ενιαία σε όλα τα κράτη μέλη: από τη στιγμή που τα εμπορεύματα εκτελωνίζονται σε μια χώρα, μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα στις υπόλοιπες χωρίς πρόσθετους ελέγχους.

Πώς θα εισπράττονται τα €3;

Η είσπραξη του δασμού θα ακολουθεί τις τρέχουσες διαδικασίες. Ο Κανονισμός του Συμβουλίου του Φεβρουαρίου 2026 που καταργεί το ελάχιστο όριο διευκρινίζει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα υφιστάμενα ψηφιακά εργαλεία σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο για τη διαχείριση των πρακτικών συνεπειών που προκύπτουν από την κατάργηση της απαλλαγής βάσει ορίου.

Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει ότι υπάρχουν πρακτικές λύσεις από την 1η ημέρα εφαρμογής του προσωρινού τελωνειακού δασμού των €3.

Μετά την 1η Ιουλίου 2028, ο τελωνειακός δασμός θα είναι υψηλότερος ή χαμηλότερος από €3;

Το κοινό δασμολόγιο θα εφαρμοστεί μετά τη λήξη του προσωρινού μέτρου των €3 την 1η Ιουλίου 2028. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό του τελωνειακού δασμού θα υπολογίζεται με βάση την αξία, την καταγωγή και τη δασμολογική κατάταξη του αγαθού. Ανάλογα με το αγαθό, αυτό μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο από €3. Στόχος είναι να αντιμετωπίζονται τα προϊόντα που σήμερα χαρακτηρίζονται ως χαμηλής αξίας όπως όλα τα άλλα αγαθά που εισάγονται στην ΕΕ, διασφαλίζοντας τον θεμιτό ανταγωνισμό στην Ενιαία Αγορά και ίσους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ.

Πού πηγαίνουν τα νέα τελωνειακά έσοδα;

Τα έσοδα που παράγονται από τους τελωνειακούς δασμούς συνεχίζουν να διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη χρηματοδότηση των πολιτικών προτεραιοτήτων και των στρατηγικών στόχων της ΕΕ. Το 75% των εσόδων θα εισρέει στον προϋπολογισμό της ΕΕ και το 25% θα παρακρατείται από τα κράτη μέλη για την ενίσχυση των εθνικών προτεραιοτήτων. Και στις δύο περιπτώσεις, αυτό ωφελεί τελικά τους πολίτες.

Είναι αυτό το ίδιο με το τέλος διεκπεραίωσης;

Και τα δύο μέτρα αποτελούν μέρος των προσπαθειών για τη μεταρρύθμιση και τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης της ΕΕ σε ένα μεταβαλλόμενο τοπίο παγκόσμιου εμπορίου, ιδίως όσον αφορά τα εισαγόμενα αγαθά ηλεκτρονικού εμπορίου, αλλά πρόκειται για ξεχωριστά μέτρα.

Συνδέονται λόγω του στόχου τους να προσφέρουν καλύτερη συμμόρφωση των προϊόντων, ασφάλεια των πολιτών και να διασφαλίσουν ίσους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα τις επιλογές για τους καταναλωτές. Ωστόσο, είναι εντελώς διαφορετικά ως προς τη φύση τους.

Οι τελωνειακοί δασμοί αφορούν τα ίδια τα εμπορεύματα· εφαρμόζονται σε όλα τα εισαγόμενα αγαθά ανεξαρτήτως επιχειρηματικού μοντέλου και γενικά διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο των αγαθών.

Το προτεινόμενο τέλος διεκπεραίωσης αποσκοπεί στην αποζημίωση των τελωνειακών αρχών για το αυξανόμενο κόστος διασφάλισης της θέσης των εν λόγω εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία, μέσω του ελέγχου των παρεχόμενων δεδομένων, της διενέργειας ανάλυσης κινδύνου και της πραγματοποίησης ελέγχων εγγράφων και φυσικών ελέγχων όταν απαιτείται. Θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ το αργότερο έως τον Νοέμβριο του 2026.

Τι γίνεται με τις τακτικές αποφυγής, πώς θα τις καταπολεμήσουμε;

Μια ρήτρα κατά της κατάχρησης (anti-abuse clause) έχει εισαχθεί στο παράγωγο δίκαιο για την εφαρμογή του προσωρινού τελωνειακού δασμού των €3. Η ρήτρα κατά της κατάχρησης επιτρέπει στις τελωνειακές αρχές να εφαρμόζουν αποτελεσματικά την έννοια της εξ αποστάσεως πώλησης.

Αυτό σημαίνει ότι εάν τα αγαθά πωληθούν πολλές φορές πριν εισέλθουν στην ΕΕ, και μία από αυτές τις πωλήσεις είναι «εξ αποστάσεως πώληση» (όπως μια διαδικτυακή πώληση σε πελάτη της ΕΕ), τότε το τελωνείο θα εστιάσει μόνο σε αυτήν την τελική εξ αποστάσεως πώληση κατά την εφαρμογή των τελωνειακών κανόνων.

Εάν οι τελωνειακές αρχές καταλήξουν στο συμπέρασμα, μετά από έλεγχο της τελωνειακής διασάφησης, ότι τα αγαθά πωλήθηκαν στο πλαίσιο εξ αποστάσεως πώλησης, εφαρμόζουν τους κανόνες που διέπουν τη σχετική διαδικασία σαν τα αγαθά να είχαν πωληθεί σε εξ αποστάσεως πώληση. Η ρήτρα θα επιτρέψει στις τελωνειακές αρχές να αγνοούν σχήματα που αποσκοπούν στην απόκρυψη της πώλησης σε καταναλωτή μέσω τεχνητής τροποποίησης συμβάσεων, ομαδοποίησης αγαθών ή παραγγελιών, με απώτερο στόχο τη διαφυγή από τον προσωρινό δασμό.

Πώς θα ταιριάξει ο τελωνειακός δασμός με τα εθνικά τέλη διεκπεραίωσης που έχουν εισαγάγει ορισμένα κράτη μέλη;

Η ιδέα ενός ενωσιακού τέλους διεκπεραίωσης για αγαθά που εισάγονται στην ΕΕ απευθείας στους καταναλωτές εισήχθη τον Φεβρουάριο του 2025 στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια ολοκληρωμένη εργαλειοθήκη της ΕΕ για ασφαλές και βιώσιμο ηλεκτρονικό εμπόριο, προκειμένου να ενισχυθούν περαιτέρω τα προτεινόμενα μέτρα τελωνειακής μεταρρύθμισης με πρόσθετη υποστήριξη προς τις τελωνειακές αρχές.

Έκτοτε, αρκετά κράτη μέλη διερεύνησαν τη δυνατότητα εισαγωγής ενός εθνικού τέλους εκτελωνισμού, και ορισμένα το έχουν εισαγάγει, με διαφορετικά σχέδια και σκεπτικά.

Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να εισαγάγουν ένα εθνικό τέλος διεκπεραίωσης πριν τεθεί σε λειτουργία η ενωσιακή λύση, υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω τέλος συμμορφώνεται με το Άρθρο 52 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα (UCC) και είναι συμβατό με το γενικότερο νομοθετικό πλαίσιο του UCC.

Φόροι ή επιβαρύνσεις μπορούν να επιβληθούν στους οικονομικούς φορείς μόνο κατ’ εξαίρεση, και μόνο όταν αντιστοιχούν σε συγκεκριμένη υπηρεσία που πράγματι παρέχεται από τη διοίκηση.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διακόψουν την εφαρμογή των εθνικών τους τελών διεκπεραίωσης μόλις αρχίσει να εφαρμόζεται το ενωσιακό τέλος διεκπεραίωσης, το αργότερο τον Νοέμβριο του τρέχοντος έτους. Αυτό θα αποτρέψει στρεβλώσεις στην Ενιαία Αγορά ή τη διοχέτευση των εισαγωγών στα κράτη μέλη με το χαμηλότερο τέλος (το λεγόμενο “border-shopping”).

Από την 1η Ιουλίου, ο τελωνειακός δασμός των €3 θα εφαρμόζεται επιπλέον οποιουδήποτε εθνικού τέλους διεκπεραίωσης.