Τσέπες δίχως Τρύπα – Άρθρο του Απόστολου Ζιώγα

Πρέπει να πονάεις.

Ν’αγαπάεις και να πονάεις

γέροντας Πορφύριος

Με έκπληξη που λίαν συντόμως μετατράπηκε σε θλιμμένο προβληματισμό, αναγνώσαμε το άρθρο του Σεβ.Μητροπολίτου Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμου με τίτλο Τρύπιες τσέπες στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, με αφορμή τις πρόσφατες αυξήσεις των αποδοχών στους Μητροπολίτες από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας˙ οι νέες αποδοχές φτάνουν στο ύψος των 4600 ευρώ! Ενώπιον τέτοιου μισθού, είναι λογικό και αναμενόμενο να σκανδαλίζονται όχι μόνο οι πιστοί της Εκκλησίας, μα και οι απλοί, μη θρησκευόμενοι πολίτες: άνθρωποι δηλαδή οι οποίοι δεν είναι « εγκλωβισμένοι στην αυτοδικαίωση των προσωπικών τους αντιλήψεων» , ούτε αποτελούν «στρατευμένα παπαγαλάκια» του διαδικτύου – όπως εμφατικά σημειώνει ο Σεβασμιότατος – μια κι οι περισσότεροι (7 στα 10 νοικοκυριά) δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα οικονομικά εξαιτίας της ακρίβειας και του υψηλού κόστους ζωής.

Εν συνεχεία, ο Σεβασμιότατος υποστηρίζει ότι εισπράττουν « έναν γλίσχρο μισθό» ,  ως εκ τούτου, οικονομικά δεν αξίζει τον κόπο να γίνει κάποιος Αρχιερέας. Αλήθεια, ο γιατρός του ΕΣΥ που λιώνει ( μπορεί και 16 ώρες συνεχόμενες) στο νοσοκομείο και τις εφημερίες, ή, ο νεοδιορισμένος δάσκαλος  που κάθε καλοκαίρι ξενοικιάζει το σπίτι του ώστε να τα φέρει βόλτα και να βρει άλλο σπίτι από Σεπτέμβρη, άραγε αξίζει τον κόπο να κάνουν αυτό που κάνουν με βάση τις μηνιαίες τους αποδοχές; Και το ερώτημα τίθεται αυτόματα καθότι η Εκκλησία οφείλει να διατηρεί συνάφεια με την κοινωνία.

Το να λέμε ότι δεν συνιστά αύξηση η συγκεκριμένη εξαγγελία της κυβέρνησης αλλά ένταξη σε άλλη μισθοδοσία που υφίσταται ήδη για πολλούς ( για ποιους ; ) , νομίζω αποτελεί παιχνίδι με τις λέξεις, το οποίο στα μάτια πολλών δύναται να εκληφθεί κι ως εμπαιγμός. Τώρα όσον αφορά την ουσία του ζητήματος, ήτοι την αιτιολογία αυτής της αύξησης, ο Σεβασμιότατος επικαλείται τους λόγους που χρησιμοποίησε ο ίδιος ο πρωθυπουργός σε συνέντευξή του:

1. Τον υψηλό μισθό του Μουφτή ,και, 2. Τις αυξημένες υποχρεώσεις του κάθε Επισκόπου.

Ο δεύτερος λόγος εξανεμίζεται πριν καν διατυπωθεί, καθώς δεν ευσταθεί ως επαρκή δικαιολογία στην παρούσα χρονική συγκυρία: τι άλλαξε όσον αφορά τα καθήκοντα του Επισκόπου; Ως προς τον πρώτο λόγο, η λογική αδυνατεί να ακολουθήσει την δυναμική του συλλογισμού: επειδή ο μισθός του Μουφτή είναι πιο υψηλός , πρέπει η Πολιτεία , από αξιοπρέπεια, να αυξήσει τον μισθό του Επισκόπου, την στιγμή που ομιλούμε για 3 Μουφτήδες έναντι 82 Επισκόπων;

Και προς επίρρωση των προηγουμένων, χρειάζεται να δηλωθεί πως ο Κύπριος Επίσκοπος παίρνει 10000 ευρώ [ενώ η Εκκλησία εκεί είναι αυτόνομη κι όχι εξαρτημένη από το Κράτος] ή ότι ο Βούλγαρος λαμβάνει 5000 ευρώ; Σε περίοδο κοσμογονικών αλλαγών στο διεθνές στερέωμα εν μέσω γενικευμένης οικονομικής αστάθειας, δεν θα μπορούσε να μειωθεί ο μισθός του Μουφτή ή δεν θα μπορούσαν να ενταχθούν στο νέο μισθολόγιο ο γιατρός κι ο δάσκαλος στη χώρα μας, ούτως ώστε να παίρνουν και αυτοί ανάλογους μισθούς όπως – σημειώνεται στο εν λόγω άρθρο – «παίρνουν εδώ και πολλά χρόνια πολλοί άλλοι» ;

Πράγματι, έχει δίκιο ο Σεβασμιότατος σε αυτό που τονίζει, ότι δηλαδή το ελληνικό κράτος έχει δημεύσει το 96% της εκκλησιαστικής περιουσίας˙ ωστόσο, χρήζει απαραίτητης διευκρίνισης ως προς την μισθοδοσία του κλήρου εν είδει ανταλλάγματος. Ο νόμος 469 του 1968 εξομοίωσε μισθολογικά τον κληρικό με τον δημόσιο υπάλληλο. Οι αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος μισθοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό από 1/1/1980. Μάλιστα, επί Σημίτη, δηλαδή μετά την 28/1/2004, οι μισθοί των ιερέων καταβάλλονται με επιβάρυνση μόνο του κρατικού προϋπολογισμού.

Στο κλείσιμο του άρθρου, ο Σεβασμιότατος -με παρρησία όντως- ομολογεί ότι οι τσέπες του είναι τρύπιες (!) : αυτό πώς ερμηνεύεται στα μάτια ενός αναγνώστη; Οι τρύπιες τσέπες δείχνουν μη φιλαργυρία, ότι το χρήμα δεν είναι αυτοσκοπός, ότι το χρήμα φεύγει, δεν μαζεύεται για πλουτισμό,  φανερώνουν άνθρωπο που δεν κυνηγά το υλικό κέρδος: για παράδειγμα, ο Μητροπολίτης Κυθήρων δήλωσε ότι διαθέτει την αύξηση του μισθού του για την δημιουργία κατοικιών για εκπαιδευτικούς και γιατρούς. Επομένως, το ερώτημα δεν είναι γιατί η πολιτική εξουσία προέβη σε αυτή την αύξηση, όλοι το ξέρουμε, έρχονται εκλογές, εύλογο το συμπέρασμα.

Το αληθινό ερώτημα είναι γιατί η Εκκλησία αποδέχεται αυτή την αύξηση, όπως πολύ εύστοχα το θέτει ο σκηνοθέτης Άκυς Μητσούλης σε άρθρο του στο διαδίκτυο [με τίτλο Αθέοι], για να επισημάνει αφοπλιστικά: «Τον Χριστό… αν θυμάμαι καλά…στη Φάτνη τον βρίσκω κάθε Χριστούγεννα…όχι σε πεντάστερο…»! Με άλλα λόγια, η Εκκλησία νοούμενη ως σώμα Χριστού, μονάχα πάσχουσα και ρακένδυτη εκπληρώνει την αποστολή της, κι όχι ως συντεχνία μιας θεσμικής ανεπάρκειας της οποίας η στάση φαντάζει άκρως αντιχριστιανική. Άλλωστε, η αγία ευαισθησία είναι η μόνη ικανή να αναγνωρίζει πως ο άνθρωπος αληθεύει μόνον όταν δέχεται στο σώμα του τα τραύματα του κόσμου. Άρα, και οι Επίσκοποι της μόνο ως πρότυπα μεγαλοσύνης δύναται να λειτουργούν, εφαρμόζοντας δηλαδή μια ποιότητα ζωής διαφορετικής από την ποσότητα της έκτασης. Ο Θανάσης Παπαθανασίου στο βιβλίο του

Η Εκκλησία γίνεται όταν ανοίγεται μιλάει για έναν ασκητισμό της μεταστροφής. Μήπως, άραγε, έφτασε ο καιρός για ένα νέο άνοιγμα στην ευαγγελική απλότητα του Χριστού; Πάντως, ένας από τους σημαντικότερους καθηγητές της Ορθόδοξης Δογματικής, ο αείμνηστος Χρυσόστομος Σταμούλης – αγαπητός φίλος και καθηγητής μου στη Θεολογική του ΑΠΘ- συνεχώς έλεγε και έγραφε με πόνο: «νιώθεις καμιά φορά πως η Εκκλησία σήμερα δεν αναπνέει και δεν θέλει να αναπνέει». Ευελπιστώ για το αντίθετο, κι ας γεμίζει ο κόσμος μας με τσέπες δίχως τρύπα.

Ζιώγας Απόστολος – βιολόγος