Βερδικούσια: Μαθητές έγιναν «δείκτες» σε ένα πρωτότυπο ηλιακό ρολόι

Μια ξεχωριστή και άκρως δημιουργική πρωτοβουλία έλαβε χώρα στην ορεινή Βερδικούσια Λάρισας. Οι μαθητές άφησαν για λίγο τα θρανία και τα βιβλία, για να «συνεργαστούν» με το πιο λαμπρό αστέρι του γαλαξία, τον Ήλιο, δημιουργώντας κάτι πραγματικά μοναδικό: ένα αναλημματικό ηλιακό ρολόι, όπου γνώμονας για τη μέτρηση του χρόνου είναι το ίδιο το ανθρώπινο σώμα.

Στα πλαίσια της λειτουργίας του Ομίλου, με κέφι, ομαδικό πνεύμα και πολλή φαντασία, τα παιδιά μετέτρεψαν την αυλή του σχολείου τους σε ένα ζωντανό εργαστήριο επιστήμης και τέχνης. Στήριγμά τους στην προσπάθεια αυτή, ο υπεύθυνος εκπ/κός  του Ομίλου Κώστας Γκόλτσιος (ΠΕ03) και οι συνεργάτες εκπαιδευτικοί: Ρουπακιάς Χρήστος (ΠΕ04.2) που απάντησε στο ερώτημα των παιδιών πώς παράγεται αυτό το φώς που λαμβάνουμε απ τον Ήλιο και η Κοντογιάννη Σταυρούλα (ΠΕ02) που συνέδεσε την Μυθολογία και τις αντιλήψεις των ανθρώπων τότε για τον Ήλιο με το σήμερα.

Η ιδέα: Όταν τα Μαθηματικά βγαίνουν από το βιβλίο

Η ιδέα γεννήθηκε μέσα από το μάθημα των μαθηματικών και συγκεκριμένα κατά τη διδασκαλία των γεωμετρικών σχημάτων και της κατασκευής της έλλειψης. Οι μαθητές ανακάλυψαν πώς οι αφηρημένες μαθηματικές έννοιες και οι εξισώσεις μπορούν να βρουν άμεση εφαρμογή στην καθημερινή ζωή και τη φύση.

Αντί να περιοριστούν στο χαρτί ή στον πίνακα της τάξης, αποφάσισαν να σχεδιάσουν μια τεράστια έλλειψη στην αυλή του σχολείου. Σε αυτό το ιδιαίτερο γεωμετρικό σχήμα, δεν χρησιμοποιήθηκε μια σταθερή, μεταλλική ή ξύλινη ράβδος (γνώμονας) για να δείχνει την ώρα. Στο ρολόι της Βερδικούσιας, ο χρόνος αποκτά νόημα μόνο όταν ένας άνθρωπος στέκεται στο κέντρο του.

Από τη θεωρία στην πράξη: Πώς κατασκευάστηκε

Η κατασκευή ενός τέτοιου ρολογιού (που επιστημονικά ονομάζεται αναλημματικό) απαιτεί μεγάλη μαθηματική ακρίβεια, καθώς η θέση του ανθρώπου-γνώμονα πρέπει να αλλάζει ανάλογα με την εποχή του χρόνου, λόγω της μεταβολής της θέσης του Ήλιου.

Η κατασκευή της έλλειψης: Χρησιμοποιώντας τη γνωστή «μέθοδο του σχοινιού» (τον τρόπο του κηπουρού) και ορίζοντας τις δύο εστίες, οι μαθητές χάραξαν με ακρίβεια τη μεγάλη έλλειψη πάνω στο έδαφος, όπου τοποθετήθηκαν οι ενδείξεις των ωρών.

Η κεντρική κλίμακα (Μήνες): Στο εσωτερικό της έλλειψης, πάνω στον μικρό άξονα, σχεδιάστηκε μια ειδική γραμμή (γραμμή των ηλιακών κλίσεων), χωρισμένη στους 12 μήνες του έτους. Ο μαθητής στέκεται κάθε φορά στο σημείο του τρέχοντος μήνα.

Ο συγχρονισμός με τον ήλιο: Μελετώντας το γεωγραφικό πλάτος της Βερδικούσας, τα παιδιά υπολόγισαν και σημάδεψαν τα σημεία όπου έπεφτε η σκιά του σώματός τους ανά ώρα, «κλειδώνοντας» τον χρόνο στο έδαφος.

Η διακόσμηση: Επιστρατεύοντας το καλλιτεχνικό τους ταλέντο, οι μαθητές ζωγράφισαν την κατασκευή με έντονα χρώματα, μετατρέποντας το σχολικό προαύλιο σε ένα πανέμορφο, διαδραστικό στολίδι.

Τα οφέλη της δράσης

Η βιωματική αυτή δράση πρόσφερε στα παιδιά μια σπάνια εκπαιδευτική εμπειρία:

Βιωματική Μάθηση: Δύσκολες έννοιες των Μαθηματικών και της Αστρονομίας έγιναν απόλυτα κατανοητές, αφού οι μαθητές τις βίωσαν με το ίδιο τους το σώμα.

Συνεργασία και ομαδικότητα: Τα παιδιά μοιράστηκαν ρόλους, έκαναν γεωμετρικές μετρήσεις, ζωγράφισαν μαζί και έμαθαν να λειτουργούν ως ομάδα.

Παιχνίδι και γνώση: Το ρολόι μετατράπηκε σε αγαπημένο παιχνίδι των διαλειμμάτων, καθώς όλοι τρέχουν να «γίνουν γνώμονες» για να επιβεβαιώσουν αν οι δείκτες της τάξης συμφωνούν με το ρολόι του Ήλιου.

Ένα Ζωντανό Στολίδι της αυλής.

Το ηλιακό ρολόι δεν είναι πλέον απλά ένα σχολικό έργο, αλλά ένα σημείο αναφοράς για την κοινότητα  Θυμίζει σε όλους –μαθητές, κατοίκους και επισκέπτες– ότι η γνώση δεν περιορίζεται στους τέσσερις τοίχους μιας αίθουσας.

Βρίσκεται εκεί έξω, κρυμμένη στις καμπύλες της Γεωμετρίας και κάτω από το φως του ήλιου, και περιμένει την επόμενη γενιά να σταθεί όρθια και να την ανακαλύψει. Ο διευθυντής του σχολείου κ. Κατσούρας Χρήστος εκφράζει τα θερμά του συγχαρητήρια στους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς τους γι αυτήν την πρότυπη μαθηματική και περιβαλλοντική πρωτοβουλία.

Δείτε φωτογραφίες: