Λάρισα: Στο μάτι της καταιγίδας η φέτα – Καταρρέει η παραγωγή γάλακτος

Η Λάρισα βρίσκεται στην καρδιά μιας βαθιάς κρίσης που απειλεί όχι μόνο την τοπική κτηνοτροφία αλλά και το ίδιο το μέλλον της φέτας, του πιο εμβληματικού ελληνικού εξαγώγιμου τυριού. Πέρα από τον διαρκή εμπορικό πόλεμο γύρω από την «πατρίδα» της φέτας, ένας πολύ πιο άμεσος και δυνητικά καταστροφικός κίνδυνος αναδύεται: Οι σοβαρές ελλείψεις σε αιγοπρόβειο γάλα, εξαιτίας της μαζικής θανάτωσης κοπαδιών για την αντιμετώπιση της ευλογιάς και, πιο πρόσφατα, του αφθώδους πυρετού.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Στο πεντάμηνο Οκτωβρίου 2025 – Φεβρουαρίου 2026, περίοδο κατά την οποία καταγράφηκε έξαρση της ευλογιάς, η συνολική παραδοθείσα ποσότητα πρόβειου γάλακτος σε εθνικό επίπεδο μειώθηκε κατά 11.500 τόνους, δηλαδή κατά 4,6% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς. Παρότι η ποσοστιαία μείωση φαίνεται σχετικά περιορισμένη, η πραγματική ένταση του προβλήματος αποκαλύπτεται σε τοπικό επίπεδο — και ιδιαίτερα στη Λάρισα.

Στον νομό Λάρισας, η μείωση της παραγωγής ήταν της τάξης του 12%, με 4.600 λιγότερους τόνους πρόβειου γάλακτος να παραδίδονται. Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί στο 40% της συνολικής εθνικής απώλειας, γεγονός που καθιστά την περιοχή τον βασικό πυρήνα της κρίσης. Παράλληλα, ο αριθμός των παραγωγών μειώθηκε κατά 15%, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την παραγωγή αλλά και τη βιωσιμότητα του ίδιου του επαγγέλματος.

Η Λάρισα δεν είναι η μόνη περιοχή που πλήττεται, αλλά αποτελεί την πιο χαρακτηριστική περίπτωση. Σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως η Ξάνθη, η Ημαθία, η Μαγνησία και οι Σέρρες, καταγράφονται επίσης σημαντικές μειώσεις τόσο στην παραγωγή όσο και στον αριθμό των παραγωγών, με την Ξάνθη να εμφανίζει ακραία πτώση έως και 70,7%. Ωστόσο, η συγκέντρωση απωλειών στη Θεσσαλία και ειδικά στη Λάρισα ενισχύει τον συστημικό χαρακτήρα της κρίσης για τον κλάδο της φέτας.

Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι οι επιπτώσεις του αφθώδους πυρετού —ιδίως σε περιοχές όπως η Λέσβος— δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στα διαθέσιμα δεδομένα. Παράλληλα, επιχειρηματίες του κλάδου επισημαίνουν ότι τα προβλήματα βιοασφάλειας παραμένουν, ενώ η εφαρμογή των μέτρων δεν είναι πάντα επαρκής.

Η μαζική θανάτωση κοπαδιών οδηγεί πολλούς κτηνοτρόφους εκτός επαγγέλματος, καθώς η πλήρης αποκατάσταση μιας εκτροφής απαιτεί περίπου τρία χρόνια. Η τάση εγκατάλειψης αποτυπώνεται και στα συνολικά στοιχεία: από 40.519 παραγωγούς το 2022, ο αριθμός μειώθηκε σε 38.821 το 2024 και σε 37.951 το 2025, δηλαδή πτώση 6,5% ή 2.568 λιγότεροι παραγωγοί μέσα σε τρία χρόνια. Αντίστοιχα, οι πληγείσες εκτροφές φτάνουν τις 2.652.

Η Λάρισα, ως βασικός κόμβος της ελληνικής προβατοτροφίας, δεν αντιμετωπίζει απλώς μια συγκυριακή δυσκολία αλλά μια δομική απειλή που επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής της φέτας — από τον στάβλο μέχρι τις διεθνείς αγορές.