Δελφοί: Υστέρηση της Ευρώπης στην καινοτομία – Τι γίνεται στην Ελλάδα

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η Ευρώπη κατείχε τα δύο τρίτα των φαρμακευτικών εφευρέσεων σε σχέση με τις ΗΠΑ. Σήμερα, η εικόνα έχει αντιστραφεί πλήρως, με την Αμερική να βρίσκεται επτά φορές πιο πάνω από την Ευρώπη, ενώ η Κίνα και η Ινδία έχουν ενισχύσει θεαματικά τη θέση τους.

Το πρόβλημα έλλειψης της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, απέδωσε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης μιλώντας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, στην ιδεολογική και πολιτική κατεύθυνση της Ευρώπης – στην «αριστερολαγνεία», όπως την χαρακτήρισε – εκτιμώντας ότι «αν συνεχίσουμε έτσι θα πεινάσουμε».

Παράλληλα, πρόσθεσε ότι η εφαρμογή του Urban Management Directive από 1/1/27 θα οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των φαρμάκων, τουλάχιστον κατά 100%, ενώ  θα αναγκάσει την Ε.Ε. να στραφεί σε εισαγωγές από άλλες περιοχές, χαρακτηρίζοντας την πρόβλεψη αυτή «παραλογισμό».

Όσο για τη νέα τιμολογιακή πολιτική στις ΗΠΑ, σημείωσε ότι το βασικό ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα ήταν οι υψηλές τιμές. Όπως είπε, αν οι τιμές εξισωθούν με εκείνες της Ευρώπης, το πλεονέκτημα αυτό θα χαθεί, δημιουργώντας έτσι ευκαιρίες για την Ευρώπη να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της και να έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας σε σχέση με το παρελθόν.

Σε ότι αφορά τη χώρα μας, ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ότι η Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα γενναιόδωρη στην πρόσβαση στα φάρμακα σε σύγκριση με άλλες χώρες και σημείωσε ότι την επόμενη εβδομάδα θα τεθούν σε εφαρμογή τα πρώτα φίλτρα SPC στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

Αν λειτουργήσουν αποτελεσματικά, δήλωσε «βέβαιος ότι θα υιοθετηθούν και από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Έχουμε ήδη 100% ηλεκτρονική συνταγογράφηση και έχουμε ενσωματώσει στην ΗΔΥΚΑ όλες τις αντενδείξεις που οι ίδιες οι εταιρείες έχουν καταχωρήσει για τις άδειες κυκλοφορίας των φαρμακευτικών τους προϊόντων».

«Με υπέρμετρες επιστροφές clawback στο 75% στα νοσοκομειακά φάρμακα και στο 62% στον ΕΟΠΥΥ, δημιουργείται το αποτέλεσμα μόνο 1 στα 5 φάρμακα να έχουν τελικά πλήρη αποζημίωση στην Ελλάδα»

Όσο για το clawback, δήλωσε ότι δεν πρόκειται να καταργηθεί, αντίθετα «θα υπάρχει, όσο υπάρχει η ηλιακή ενέργεια».

Σε επόμενο πάνελ, ο κ. Γεωργιάδης επανέλαβε ότι οι ασθενείς έχουν πρόσβαση σε όσα φάρμακα μέσω Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης και ΙΦΕΤ, ενώ με το υπό συζήτηση Ταμείο Καινοτομίας, δίνεται η δυνατότητα να επιλέγεται από τις εταιρείες η υποβολή φακέλου και η εισαγωγή των φαρμάκων στη θετική λίστα, με χαμηλό clawback, αντί του ΙΦΕΤ, το οποίο θα πάψει να είναι τόσο ελκυστικό. Γιατί όσο μεγαλύτερο είναι το clawback, τόσο περισσότερο επιλέγεται η οδός του ΙΦΕΤ.

Ανέφερε επίσης ότι η φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα είναι λίγο πιο πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η βιομηχανία

Στο αρχικό πάνελ για την πολιτική φαρμάκου την ερχόμενη 10ετία, ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ και Γενικός Διευθυντής της Novo Nordisk Ελλάς Ολύμπιος Παπαδημητρίου, σχολιάζοντας τον διεθνή ανταγωνισμό στη φαρμακευτική βιομηχανία, δήλωσε ότι «η Ευρώπη βρίσκεται σε μειονεκτική θέση. Η αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας φαίνεται να ολοκληρώνεται, όμως δεν περιλαμβάνει παρεμβάσεις που να αλλάζουν ουσιαστικά τις ισορροπίες υπέρ της έναντι των ΗΠΑ ή της Κίνας». Όπως σημείωσε, «στην Κίνα επενδύθηκαν 109 δισ. σε έρευνα και ανάπτυξη φαρμάκων, έναντι 52 δισ. στην Ευρώπη και 71 δισ. στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα η Κίνα να περνά για πρώτη φορά στην πρώτη θέση. Πρόκειται για μια αγορά που, καθώς βελτιώνεται το βιοτικό επίπεδο, μπορεί να απορροφήσει αποτελεσματικά τα προϊόντα που η ίδια παράγει».

Η καινοτομία

Εστιάζοντας στην καινοτομία σε επόμενο πάνελ, η πρόεδρος του Pharma Innovation Forum και Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της AbbVie Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, αναφέρθηκε στα πολλαπλά μέτωπα που πρέπει να αντιμετωπιστούν στην υγεία, όπως η πρόσβαση, η χρηματοδότηση, τα προβλήματα και τις λύσεις που μπορούν να δοθούν, επισημαίνοντας ότι οι καινοτόμες θεραπείες όχι μόνο αυξάνουν το προσδόκιμο επιβίωσης και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών, αλλά με έγκαιρη παρέμβαση μπορούνε να αλλάξουν και την πορεία της νόσου.

Η δυνατότητα αυτή δεν μπαίνει στη λογική μιας χρονιάς, αλλά σίγουρα χρειάζεται αξιολόγηση. Γιατί προβλέπεται αύξηση του καρκίνου κατά 30% τα επόμενα χρόνια, ακόμη και σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και υπάρχουν ασθενείς που χρήζουν θεραπείας.

Τα 50 εκατ. ευρώ που προβλέπονται για το Ταμείο Καινοτομίας δεν είναι η λύση, ούτε η απάντηση του χρηματοδοτικού κενού και πρότεινε: αξιολόγηση και επιβράβευση της καινοτομίας και όχι επιβολή clawback της τάξης του 70-75%, ανεύρεση των χρηματοδοτικών εργαλείων και καθιέρωση πλαφόν στο clawback με συμφωνίες επιμερισμού του ρίσκου.

Ζήτησε επίσης αξιολόγηση της έρευνας που πραγματοποιείται με κλινικές μελέτες, καθώς και του φορέα που τις χρηματοδοτεί.

Υπογράμμισε ότι με πρώιμη διάγνωση, ο ασθενής θα έχει καλύτερη έκβαση, γεγονός που σημαίνει ότι το κόστος θα αυξηθεί και στα νοσοκομεία και στον ΕΟΠΥΥ. Βασική επιδίωξη δεν είναι τα 300 εκατ., είπε η κ. Μπαρμπετάκη, αλλά στην αξιολόγηση και επιβράβευση, γιατί «όποιο φάρμακο το αποδεικνύει, δεν χρειάζεται χρήματα, αλλά άλλη αντιμετώπιση.

Από την πλευρά της Ipsen, η διευθύνουσα σύμβουλος Κάλι Σάρμαν, στάθηκε στις ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες, στις παθήσεις που δεν έχουν θεραπεία, όπως το 95% των σπανίων παθήσεων, στην επίδραση των καινοτόμων φαρμάκων στην καθημερινή ζωή των ασθενών, αλλά και στην απασχολησιμότητα και την παραγωγικότητα, καθώς και στη διασφάλιση της πρόσβασης των ασθενών στην καινοτομία. Σημείωσε ότι αποτελούν θεραπείες υψηλού ρίσκου και κόστους

Όσο για τις κλινικές μελέτες, υπογράμμισε ότι δεν δημιουργούν μόνο δεδομένα αλλά και επιστημονική εμπειρία.

Έλεγχος σοβαρών ασθενειών στο 80%

Από την Amgen o επικεφαλής της ελληνικής θυγατρικής Γιώργος Ορθόπουλος εστίασε στις καινοτόμες θεραπείες που αλλάζουν την πορεία της νόσου, όπως στην θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια για την οποία δεν υπάρχουν εγκεκριμένες θεραπείες και οι ασθενείς χρειάζονται πολλαπλές επεμβάσεις, καθώς και στα σύνδρομα IGG4 στην ανοσολογία, που μέχρι πριν 10 χρόνια δεν είχαν κάν αναγνωριστεί ως ξεχωριστές ασθένειες.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι γιατροί προσπαθούν με μη εγκεκριμένες θεραπείες να ελέγξουν τα συμπτώματα και όχι τη νόσο.

Σήμερα όμως ο έλεγχος της νόσου επιτυγχάνεται στις δύο παραπάνω περιπτώσεις, με θεραπείες που έχουν 80% ανταπόκριση. Όμως με υπέρμετρες επιστροφές clawback στο 75% στα νοσοκομειακά φάρμακα και στο 62% στον ΕΟΠΥΥ, δημιουργείται το αποτέλεσμα μόνο 1 στα 5 φάρμακα να έχουν τελικά πλήρη αποζημίωση στην Ελλάδα.

ΣΔΙΤ για την παχυσαρκία

Καταλήγοντας, ο ταμίας του PIF, αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής της Pharmaserve – Lilly Σπύρος Φιλιώτης, με αφορμή την ένταξη των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω», επεσήμανε ότι πρόκειται για νόσο πολυπαραγοντική, με μεγάλη συννοσηρότητα με καρδιαγγειακά, διαβήτη, αυτοάνοσα, καρκίνο και πολλές άλλες επιπτώσεις. Μάλιστα, η νόσος αφορά τεράστιο μέρος του πληθυσμού, το ένα τρίτο, σε όλες τις ηλικίες και όλα τα κοινωνικά στρώματα. Και το γεγονός αυτό, αποτελεί ένα τρομακτικό τεστ για το σύστημα υγείας πώς να μπορέσει να αντιμετωπίσει ένα τέτοιο νόσημα.

Το χαρακτήρισε όμως μια ευκαιρία για συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.

Καθώς για τους εργοδότες τα οφέλη είναι πολλαπλά, πρότεινε συνεργασία των ιδιωτών εργοδοτών, των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών και του κράτους για συνεργασία ώστε να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της νόσου, όχι κοιτώντας το βραχυπρόθεσμο κόστος, αλλά ως μακροχρόνια επένδυση στην υγεία του πληθυσμού, για την αποφυγή του καρκίνου, αυτοάνοσων νοσημάτων, καρδιαγγειών και διαβήτη.