Λάρισα: Η άγνωστη ιστορία της οδού Βενιζέλου και η πινακίδα που άργησε να μπει… οκτώ χρόνια!

Από τον Βαγγέλη Ρηγόπουλο / rigo18@otenet.gr / Φωτοθήκη Λάρισας

Μάρτιος ήταν ο μήνας κατά τον οποίο τίμησε η Λάρισα τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο. Μάλιστα, τρεις φορές. Αλλά με… δόσεις. Το 1946 και το 1952. Όπως η ονοματοθεσία της σημερινής οδού Ελευθερίου Βενιζέλου. Αν και το Δημοτικό Συμβούλιο πήρε την απόφαση το 1946, η αποκάλυψη της πλάκας έγινε το 1952! Άγνωστοι οι λόγοι. Ίσως να συνετέλεσε κι ο εμφύλιος. Ο Μάρτιος του 1946 συνδυάστηκε με δύο αλληλοσυμπληρούμενα γεγονότα, για την απόδοση τιμών στον μεγάλο ηγέτη. Το πρώτο ήταν το επίσημο μνημόσυνο, το οποίο έγινε την Κυριακή 17 Μαρτίου 1946 και το δεύτερο η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 18 Μαρτίου 1946 να μετονομασθεί η οδός 1ης Μεραρχίας (Μακεδονίας) σε λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου, στη μνήμη του εθνάρχη. Η αποκάλυψη της πλάκας της οδού, στη γωνία των οδών Βενιζέλου και Ολύμπου, έγινε το 1952. Σήμερα, η πλάκα αυτή, δυστυχώς, δε διασώζεται… (Όπως και άλλες).

Το μνημόσυνο «τιμής και ευγνωμοσύνης προς τον μέγαν πολιτικόν ηγέτην και εθνάρχην Ελευθέριον Βενιζέλον» έγινε στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου, όπου ο λαρισαϊκός λαός προσήλθε ευλαβής προσκυνητής. Το ρεπορτάζ της «Ε» στις 19 Μαρτίου 1946 αναφέρει: «Εις το μέσον του ναού είχε στηθή κενοτάφιον με την εικόνα του αειμνήστου Μεγάλου Έλληνος, φιλοτεχνηθέν υπό του γλύπτου κ. Μ. Γεντέκου. Έξωθι του ναού είχον παραταχθή τμήματα στρατού και προσκόπων και η στρατιωτική μουσική. Η προσέλευσις του κόσμου ήτο πυκνή. Την 11ην π.μ. ακριβώς και μετά την άφιξιν των επισήμων εψάλη επιμνημόσυνος δέησις χοροστατούντος του Πανοσιολογιότατου Πρωτοσυγκέλου κ. Αρσ. Μαυροπούλου. Ακολούθως ωμίλησε διά μακρόν, προ του κενοταφίου, ο δήμαρχος κ. Αντ. Σιτράς, ο οποίος αφού ανέφερε την βιογραφίαν του Ελευθ. Βενιζέλου, εξήρε την δράσιν του και ετόνισεν ότι ούτος υπήρξεν η μεγαλυτέρα φυσιογνωμία του αιώνος, ολοκλήρου της Ευρώπης.
Η συγκίνησις των παρισταμένων ήταν ζωηροτάτη καθ’ όλην τη διάρκεια της ομιλίας του κ. Σιτρά.

Ακολούθως, ωμίλησεν ο πολιτευτής κ. Ι. Τριπουλάς, ιατρός, όστις απέτισε φόρον τιμής και ευγνωμοσύνης προς τον μέγα άνδρα. Εις το μνημόσυνον προσήλθον ο νομάρχης κ. Μ. Βασολάκης, ο διοικητής της Μεραρχίας στρατηγός κ. Γ. Καρπενησιώτης, ο επιτελάρχης της Α.Σ.Δ.Θ.Δ.Μ. κ. Λαγός, οι αρχηγοί των ξένων αποστολών των παρατηρητών διά τας εκλογάς κ. κ. Κίντερ. Χέιζερ και Ντελανέ, οι πρόεδροι και τα Διοικητικά Συμβούλια των σωματείων και πλήθος κόσμου».
Την επόμενη, ημέρα Δευτέρα [1], το Δημοτικό Συμβούλιο Λάρισας, μετά από πρόταση του δημάρχου Αντ. Σιτρά, ενέκρινε την μετονομασία της οδού 1ης Μεραρχίας (Μακεδονίας) σε οδό Ελευθ. Βενιζέλου. Όπως αναφερόταν στην απόφαση, θα καταβαλλόταν προσπάθεια, κατά τον εντοιχισμό της πλάκας, να παρίσταται και ο γιος του Ελευθ. Βενιζέλου, ο Σοφοκλής [2].

Τελικά, τα αποκαλυπτήρια της πλάκας της «Λεωφόρου Ελευθερίου Βενιζέλου» έγιναν μετά από οκτώ χρόνια! Κι αυτά συνδυάστηκαν με κάτι πιο σημαντικό. Τα εγκαίνια της έναρξης των έργων επαναφοράς του Πηνειού στην παλιά του κοίτη, δηλαδή στη σημερινή. Την Κυριακή 9 Μαρτίου 1952 ο βασικός λόγος της παρουσίας κυβερνητικών στη Λάρισα ήταν τα εγκαίνια των έργων επαναφοράς της κοίτης του Πηνειού μέσα από την πόλη. Ο πόθος όλων των Λαρισαίων, μετά την κατασκευή -προπολεμικά- της νέας κοίτης του Πηνειού εκτός του πολεοδομικού ιστού της πόλης, ήταν η επαναφορά της. Γι’ αυτό ήταν προγραμματισμένο να παραστεί και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σοφοκλής Βενιζέλος. Λόγω της ασθενείας του πρωθυπουργού, Ν. Πλαστήρα, ο Σοφ. Βενιζέλος παρέμεινε στην Αθήνα. Μάλιστα, ύστερα από δύο ημέρες, την Τρίτη 11 Μαρτίου 1952, με απόφαση του Πλαστήρα και την υπογραφή του σχετικού Βασιλικού Διατάγματος, ανέλαβε αναπληρωτής πρωθυπουργός της χώρας.

Η πλάκα με το όνομα της οδού είχε εντοιχιστεί στο φαρμακείο Αναστ. Βάη, στη γωνία Βενιζέλου και Ολύμπου. Πρώτος μίλησε στην τελετή ο δήμαρχος Δημ. Καραθάνος κι ακολούθησε ο τέως υπουργός Ιωάννης (Τζον) Γκλαβάνης εκ μέρους του αρχηγού του κόμματος των Φιλελευθέρων Σοφοκλή Βενιζέλου. Ο ομιλητής ανέφερε ότι από αυτήν την οδό ξεκίνησε η πορεία για την αιματοβαμμένη Μακεδονία και ότι στη Λάρισα ο Ελευθ. Βενιζέλος συνέλαβε το γνωστό Αγροτικό Ζήτημα και απέδωσε τη γη στους αγρότες. Ο Ιωάννης Γκλαβάνης αποκάλυψε και την πλάκα με το όνομα του Ελευθ. Βενιζέλου.
——————————-
[1]. Εφημερίδα «Ελευθερία», 20 Μαρτίου 1946.
[2]. Ο Σοφοκλής Βενιζέλος ήταν δευτερότοκος γιος του Ελευθερίου Βενιζέλου. Στην κυβέρνηση Πλαστήρα (1951 – 1952) μετείχε ως αντιπρόεδρος και υπουργός Εξωτερικών, και αναπλήρωσε τον Πλαστήρα μετά την ασθένειά του (11 Μαρτίου 1952). Κατά την περίοδο αυτήν, ο Σοφοκλής Βενιζέλος διαπραγματεύτηκε την ένταξη της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ (εισδοχή στις 20 Σεπτεμβρίου 1951, επικύρωση από τη Βουλή των Ελλήνων στις 18 Φεβρουαρίου 1952), αποδέχθηκε τη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο της Κορέας μετά από πρόσκληση του ΟΗΕ, και έδωσε το δικαίωμα τού εκλέγειν και εκλέγεσθαι και στις γυναίκες (Νόμος 2159/1952). Βικιπαίδεια.