Από τον Daniel στον Erminio: Πώς οι αριθμοί άλλαξαν τη διαχείριση των κακοκαιριών στη Θεσσαλία

Σημαντική μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα καταγράφεται στη Θεσσαλία, με την εμπειρία των καταστροφών του 2023 να οδηγεί σε μια νέα προσέγγιση που βασίζεται στην πρόβλεψη, τα δεδομένα και την έγκαιρη παρέμβαση.

Σύμφωνα με συγκριτικά στοιχεία που παρουσίασε η Περιφέρεια Θεσσαλίας, τα πρόσφατα φαινόμενα, όπως ο Erminio, αν και παρουσίασαν ένταση αντίστοιχη με προηγούμενες κακοκαιρίες όπως ο Daniel, ο Ιανός και ο Byron, δεν οδήγησαν σε ανάλογης κλίμακας επιπτώσεις. Η διαφοροποίηση αποδίδεται όχι μόνο στα αντιπλημμυρικά έργα που έχουν υλοποιηθεί, αλλά και στην ενσωμάτωση των επιστημονικών προβλέψεων και των μετρήσεων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Οι μετρήσεις στάθμης υδάτων, οι χρονοσειρές παροχών και τα δεδομένα βροχόπτωσης έχουν πλέον αποκτήσει κεντρικό ρόλο στην επιχειρησιακή λειτουργία της Πολιτικής Προστασίας. Ενδεικτικά, στην περίπτωση του ποταμού Ενιπέα, η παροχή έφτασε τα 1.619 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, ενώ η στάθμη καταγράφηκε αυξημένη κατά 35% σε σχέση με την κακοκαιρία Byron, χωρίς ωστόσο να προκληθούν εκτεταμένες καταστροφές.

Κατά τη διάρκεια του φαινομένου Erminio, οι πλημμυρικές ζώνες περιορίστηκαν σε λίγα σημεία της ευρείας κοίτης του Πηνειού. Παρά την ενεργοποίηση του συστήματος 112 και την κήρυξη κόκκινου συναγερμού, δεν καταγράφηκε γενικευμένη αίσθηση απειλής, όπως σε προηγούμενες περιπτώσεις.

Καθοριστικό ρόλο στη διαφοροποίηση αυτή διαδραμάτισαν οι παρεμβάσεις σε αναχώματα, οι καθαρισμοί υδάτινων διαδρομών και η λειτουργία βροχομετρικών σταθμών, οι οποίοι συνέβαλαν τόσο στην πρακτική διαχείριση των υδάτων όσο και στη βελτίωση της ετοιμότητας του μηχανισμού.

Παράλληλα, η δυνατότητα πρόγνωσης της εξέλιξης ενός φαινομένου έως και 8 με 12 ώρες πριν από την εκδήλωσή του έχει αλλάξει τον τρόπο αντίληψης του κινδύνου από τις τοπικές αρχές και τους πολίτες. Σε μια περιοχή που βίωσε αιφνίδιες και εκτεταμένες καταστροφές, η έγκαιρη ενημέρωση και προετοιμασία αποκτούν πλέον κρίσιμη σημασία.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα των συστημάτων πρόβλεψης εξαρτάται από την ένταξή τους σε μια συνολική στρατηγική πρόληψης. Η διαχείριση φυσικών κινδύνων συνδέεται άμεσα με τις επιλογές και τις προτεραιότητες της διοίκησης, καθώς και με την ικανότητα αξιοποίησης της επιστημονικής γνώσης σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Η Θεσσαλία, έχοντας βιώσει έντονα τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, φαίνεται να περνά σε μια νέα φάση, όπου η παρακολούθηση, η σύγκριση δεδομένων και ο προληπτικός σχεδιασμός αποτελούν βασικά εργαλεία για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της περιοχής.

Α.Ρ.