Φαρμακοβιομηχανία στην Ευρώπη: Στρατηγική αυτονομία, επενδύσεις και ο ρόλος της Ελλάδας στο νέο υγειονομικό τοπίο

Γράφει ο Βασίλης Παρετζόγλου, Group Director – Corporate Development, DEMO ABEE

Οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική που αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο του φαρμάκου όχι μόνο για τη δημόσια υγεία, αλλά και για τη συνολική σταθερότητα της Ένωσης.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Ιούλιο του 2025 τη νέα στρατηγική για τα ιατρικά αντίμετρα (Medical Countermeasures – MCM), στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής για την Ετοιμότητα έναντι κρίσεων  (Preparedness Union Strategy). Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που στοχεύει στη βελτίωση της ετοιμότητας και της ταχύτητας αντίδρασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις, διασφαλίζοντας ότι κρίσιμα μέσα, όπως εμβόλια, θεραπείες, διαγνωστικά εργαλεία και προστατευτικός εξοπλισμός, θα είναι άμεσα διαθέσιμα όταν χρειαστεί.

Πρωτοβουλίες όπως το EU FAB, που στοχεύει στην αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας εμβολίων εντός της ΕΕ, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της στρατηγικής κατεύθυνσης.

Μέσα σε αυτό το δυναμικό περιβάλλον, η φαρμακευτική βιομηχανία αναδεικνύεται ως ένας από τους πιο στρατηγικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Η συμβολή της εκτείνεται πολύ πέρα από την παραγωγή, ενισχύοντας τις εξαγωγές, προωθώντας την καινοτομία και προσελκύοντας σημαντικά επενδυτικά κεφάλαια, όπως επιβεβαιώνεται και από πρόσφατες μελέτες.

Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική μεταποίηση, ο φαρμακευτικός κλάδος διατηρεί ισχυρή παρουσία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι ελληνικές μονάδες παραγωγής καλύπτουν πάνω από το 10% των off-patent φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό σε σχέση με το μέγεθος της χώρας. Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις που έχουν υλοποιηθεί ξεπερνούν τα €1,8 δισ., επιβεβαιώνοντας τη δυναμική και την αναπτυξιακή προοπτική του κλάδου.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την πορεία έχουν διαδραματίσει και τα κίνητρα που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια, όπως το επενδυτικό clawback και τα συναφή χρηματοδοτικά εργαλεία. Οι παρεμβάσεις αυτές δεν περιορίζονται στην ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας, αλλά συμβάλλουν στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, στην προσέλκυση νέων επενδύσεων και στη διεύρυνση της διεθνούς παρουσίας των ελληνικών επιχειρήσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η DEMO ξεχωρίζει ως βασικός πυλώνας ανάπτυξης, υλοποιώντας ένα εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα που εστιάζει σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η παραγωγή φαρμάκων και δραστικών πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας, η ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών για ενέσιμες μορφές και η ενίσχυση της παραγωγής βιοφαρμακευτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των μονοκλωνικών αντισωμάτων, αποτελούν βασικούς άξονες αυτής της προσπάθειας. Μέσα από αυτές τις επενδύσεις, ενισχύεται ουσιαστικά η ευρωπαϊκή αυτάρκεια και η ασφάλεια εφοδιασμού σε κρίσιμα φάρμακα.

Και, τελικά, αν κάτι έγινε ξεκάθαρο τα τελευταία χρόνια, είναι ότι η αυτάρκεια στα φάρμακα δεν είναι πολυτέλεια αλλά είναι στρατηγική αναγκαιότητα.