Δεν είναι σκάνδαλο, είναι ο τρόπος που κυβερνήθηκε η χώρα

Η δεύτερη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αιφνιδίασε κανέναν που έχει παρακολουθήσει έστω και στοιχειωδώς πώς λειτουργεί η πολιτική ζωή στη χώρα τα τελευταία πενήντα χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα που εκπέμπεται προς τα έξω είναι διαφορετική. Δηλώσεις έκπληξης, αποστάσεις και η γνωστή προσπάθεια να παρουσιαστεί η υπόθεση ως κάτι ξένο προς τον πυρήνα του συστήματος.

Οι συνομιλίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας δεν δείχνουν κάτι πρωτόγνωρο. Δείχνουν μια καθημερινότητα. Παρεμβάσεις για επιδοτήσεις, αιτήματα «να τακτοποιηθεί μια υπόθεση», μια οικειότητα ανάμεσα σε πολιτικούς και μηχανισμούς που διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα. Δεν πρόκειται για μεμονωμένες κινήσεις που ξέφυγαν. Πρόκειται για έναν τρόπο λειτουργίας που θεωρήθηκε για χρόνια σχεδόν φυσιολογικός.

Η μεταπολίτευση οικοδόμησε ένα μοντέλο στο οποίο η πολιτική επιβίωση συνδέθηκε άμεσα με τη δυνατότητα παροχής εξυπηρετήσεων. Όχι γενικά και αόριστα, αλλά πολύ συγκεκριμένα. Μια επιδότηση, μια διευκόλυνση, μια παρέμβαση σε έναν οργανισμό. Όλα αυτά μεταφράζονταν σε ψήφους. Και οι ψήφοι σε εξουσία.

Όταν σήμερα εμφανίζεται το πολιτικό σύστημα να πέφτει από τα σύννεφα, η εικόνα αυτή δύσκολα πείθει. Για να ζητήσει κάποιος μια παράνομη επιδότηση, πρέπει να πιστεύει ότι υπάρχει τρόπος να την πάρει. Και για να υπάρχει αυτός ο τρόπος, κάποιος πρέπει να είναι διαθέσιμος να τον ανοίξει. Αυτή η σχέση δεν δημιουργήθηκε τώρα. Καλλιεργήθηκε, δοκιμάστηκε και λειτούργησε επί δεκαετίες.

Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας απλώς φέρνει στο προσκήνιο με πιο καθαρούς όρους αυτό που μέχρι τώρα κινούνταν στο ημίφως. Το ότι εμπλέκονται πολιτικά πρόσωπα δεν είναι η εξαίρεση, αλλά η φυσική κατάληξη ενός συστήματος που έμαθε να ανταλλάσσει επιρροή με στήριξη, εξουσία με χρήμα.

Το κρίσιμο δεν είναι αν θα υπάρξουν ευθύνες σε επίπεδο προσώπων. Αυτό είναι το αυτονόητο κι επιβεβλημένο. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει πρόθεση να αλλάξει η λογική που γεννά τέτοιες υποθέσεις. Γιατί όσο παραμένει ζωντανή η αντίληψη ότι ο πολίτης μπορεί να κερδίσει κάτι «μέσω γνωριμιών» και ο πολιτικός να κεφαλαιοποιήσει αυτή τη συναλλαγή, οι ίδιες ιστορίες θα επαναλαμβάνονται.

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν έφερε κάτι καινούργιο. Ανέδειξε, με πιο καθαρή εικόνα, αυτό που για χρόνια πολλοί έβλεπαν και λίγοι παραδέχονταν.

Απόστολος Ράιδος