«Αν είχε η πόλη άλλους έναν δύο σαν αυτόν, θα ήταν διαφορετική ως πόλη»: Για ποιόν Λαρισαίο ειπώθηκε αυτή η φράση

Από τον Βαγγέλη Ρηγόπουλο / rigo18@otenet.gr / Φωτοθήκη Λάρισας

Για όσους τον γνώρισαν, ο Δημήτριος Αθ. Παλιούρας ήταν ένας ασυμβίβαστος, αεικίνητος και πολυσχιδής άνθρωπος, με μόνιμο στόχο να δημιουργεί υπέρ της πόλης. Αν και τυπικά δεν είχε καταγωγή από τη Λάρισα. Ίσως και να στριφογύριζε στο κρεβάτι τα βράδια, «γεννώντας» ιδέες για το καλό της πόλης. Για τις οποίες αμέσως προσπαθούσε να κάνει κοινωνούς και άλλους. Αλλεπάλληλες οι επισκέψεις και τα τηλεφωνήματά του στην «Ε», για να περιγράψει τις σκέψεις του, ακόμη και σε «δύσκολες» ώρες. Δε δίσταζε να συγκρουστεί με τοπικούς ιθύνοντες και «ταρακουνούσε» συνειδήσεις. Με «όχημα» τον ιστορικό Σύλλογο «Αριστεύς», δημιουργούσε… Διεκδικούσε, όμως, και τα δίκαια των πρωτοβουλιών του Συλλόγου, συγκρουόμενος και με τη Δημοτική Αρχή, αν χρειαζόταν…

Μια τέτοια σύγκρουση περιγράφουμε σήμερα, με αιτία την ανέγερση της προτομής του εκτελεσθέντα στο Αντιαεροπορικό ήρωα Γιάννη Πατέρα και της αναθηματικής πλάκας με τα ονόματα όλων των εκτελεσθέντων. Τον Νοέμβριο του 1969 εγκαινιάστηκε η σύνθεση στη μετέπειτα πλατεία Πατέρα [1], στη συμβολή των σημερινών οδών 23ης Οκτωβρίου (Γεωργίου Β’ τότε) και Υψηλάντου. Όμως, λίγους μήνες νωρίτερα [2] ασχολήθηκε το Δημοτικό Συμβούλιο με θέμα την πατρότητα της ιδέας ανέγερσης του μνημείου. Μια ιδέα αδιαμφισβήτητα του Μ.Ε.Σ. «Αριστεύς» και του Δημ. Παλιούρα. Είχε προηγηθεί δημοσίευση επιστολής του «Αριστεύς» σε τοπική εφημερίδα. Με αυτήν ο Σύλλογος ζητούσε να αναγραφεί στην πλάκα του μνημείου ότι η ανέγερση ήταν δική του πρωτοβουλία και η δαπάνη του Δήμου Λαρίσης. Η επιστολή θεωρήθηκε πρόκληση από το Δημοτικό Συμβούλιο Λαρίσης και ο δήμαρχος Θάνος Μεσσήνης κατακεραύνωσε στην τοποθέτησή του το έγγραφο του «Αριστεύς». Πρότεινε δε, να απορριφθεί ως απαράδεκτο. Το Συμβούλιο ενέκρινε ομοφώνως την πρόταση του δημάρχου.

Τα εγκαίνια έγιναν στις 16 Νοεμβρίου 1969 [3] με κάθε επισημότητα. Ομιλητής ήταν ο δήμαρχος Θάνος Μεσσήνης, ο οποίος έκανε και την αποκάλυψη του μνημείου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Σύλλογος «Αριστεύς» πήγε στο μνημείο και κατέθεσε στεφάνι την επόμενη ημέρα από την επίσημη τελετή αποκάλυψης του μνημείου. Άγνωστο τι επακολούθησε, αλλά σήμερα στο μνημείο υπάρχει επικολλημένη πλάκα, η οποία αναγράφει «Ανηγέρθη πρωτοβουλία Μ.Ε.Σ. «Αριστεύς», δαπάνη Δήμου Λαρίσης 1969» και τα αρχικά Δ (ημήτριος) Α (θανασίου) Π (αλιούρας). Δηλαδή αυτό που ζητούσε ο Σύλλογος. Η επιγραφή βρίσκεται στο πίσω και κάτω μέρος της προτομής του Ι. Πατέρα.

Ο Δημ. Παλιούρας, ο άνθρωπος ο οποίος είχε γεμίσει την πόλη με προτομές και αγάλματα, την περιδιάβαινε συνεχώς. Έβλεπε τα γλυπτά να παραμένουν βρόμικα για καιρό και εξανίστατο. Γι’ αυτό έλεγε σε κοντινούς του ανθρώπους: «Όταν πεθάνω, αν τυχόν θελήσει η πόλη να μου κάνει προτομή, δε θέλω! Επειδή θα γεμίζει… κουτσουλιές και κανείς δε θα τις καθαρίζει!». Όταν πέθανε στις 18 Ιουνίου 1992, κάποιοι είπαν: «Αν είχε η Λάρισα άλλους 1-2 Παλιούρες, θα ήταν διαφορετική ως πόλη».
———————————–
[1]. Σύμφωνα με μαρτυρία του κ. Νικ. Παπαθεοδώρου ονομαζόταν (ατύπως) πλατεία Πέντε Δρόμων. Επειδή συμβάλλουν σε αυτή πέντε δρόμοι. Κάτι ανάλογο με την περιοχή Έξι Δρόμοι, όπως λέγεται και σήμερα, στη συνοικία Αγίου Αθανασίου. Η πλατεία Πέντε Δρόμων ονομαζόταν έτσι και μεταπολεμικά κι αργότερα πήρε την ονομασία πλατεία Ταμείου, επειδή απέναντι, επί της οδού 23ης Οκτωβρίου, περίπου γωνία με την οδό Καλλιάρχου, εγκαταστάθηκε το Β’ Δημόσιο Ταμείο. Όλες αυτές οι ονομασίες δεν ήταν με αποφάσεις Δημοτικών Συμβουλίων, όπως και των Έξι Δρόμων. Μόνο η ονομασία πλατεία Γιάννη Πατέρα είναι επίσημη, από το Δημοτικό Συμβούλιο.
[2]. Εφημερίδα «Ελευθερία», 20 Ιουνίου 1969.
[3]. Εφημερίδα «Ελευθερία», 18 Νοεμβρίου 1969.