Ευρωπαϊκό παζλ ανταγωνιστικότητας με παλιές εκκρεμότητες

Το σημερινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, υπό κανονικές συνθήκες, θα ήταν σχεδόν αποκλειστικά αφιερωμένο στην οικονομία και την ανταγωνιστικότητα, ως συνέχεια της άτυπης συνάντησης ηγετών στις 12 Φεβρουαρίου για το ίδιο θέμα. Αντί γι’ αυτό, η ατζέντα έχει επιβαρυνθεί από την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, αλλά και από την εκκρεμότητα της χρηματοδότησης της Ουκρανίας, με αποτέλεσμα η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα να μοιράζεται τον πολιτικό χρόνο με τα επείγοντα ζητήματα ασφάλειας και γεωπολιτικής.

Ανταπόκριση – Βρυξέλλες

Η σημερινή σύνοδος αναμένεται να υιοθετήσει συγκεκριμένα μέτρα και να δώσει πολιτική εντολή στην Κομισιόν για την εφαρμογή τους.

Η νέα ατζέντα «One Europe, One Market», που προτείνει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιχειρεί να λειτουργήσει ως οδικός χάρτης για την επόμενη φάση της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης, με στόχο να μετατρέψει τις συζητήσεις της τελευταίας διετίας σε συνεκτικό πακέτο μεταρρυθμίσεων. 

Στο πλαίσιο αυτό, η Πρόεδρος της Επιτροπής αναμένεται να παρουσιάσει ένα Roadmap and Action Plan με μέτρα για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, την άρση εμποδίων στην ενιαία αγορά – ιδίως στις υπηρεσίες και την ψηφιακή οικονομία – και την απλούστευση του ρυθμιστικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις.

Η ατζέντα «Μία Ευρώπη-Μία Αγορά» πατάει πάνω στην έκθεση Λέτα για την ενιαία αγορά, στην έκθεση Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα και στην «πυξίδα ανταγωνιστικότητας» (competitiveness compass) της Επιτροπής, και φιλοδοξεί να απαντήσει στην κριτική ότι, μέχρι σήμερα, οι ηγέτες έχουν υιοθετήσει τη ρητορική της ανταγωνιστικότητας χωρίς να αναλαμβάνουν το πολιτικό κόστος των βαθύτερων μεταρρυθμίσεων. 

Αναλυτές και think tanks επισημαίνουν πως η εφαρμογή των προτάσεων Ντράγκι σε πλήρη κλίμακα θα απαιτούσε επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ετησίως σε υποδομές, τεχνολογία και άμυνα, κάτι που καθιστά τη συζήτηση για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό (MFF 2028‑2034) κρίσιμη παράμετρο του σημερινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Ενέργεια, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αναμένεται να καλύψει η ενεργειακή διάσταση της ανταγωνιστικότητας, καθώς οι ηγέτες θα εξετάσουν την επίδραση της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και στις τιμές ενέργειας. Στην πρόσκληση του Αντόνιο Κόστα και στην επίσημη ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η «ανταγωνιστικότητα και η ενιαία αγορά» συνδέονται ρητά με την ενεργειακή ασφάλεια, με στόχο να επιταχυνθούν οι επενδύσεις σε δίκτυα, διασυνδέσεις και καθαρές τεχνολογίες, στο πλαίσιο μιας πιο ολοκληρωμένης Ενεργειακής Ένωσης μετά το 2030.

Παράλληλα, οι ηγέτες θα συζητήσουν για την «όχι πάντα δίκαιη» διεθνή ανταγωνιστική πίεση, όπως την περιέγραψε ο Κόστα, από τις ΗΠΑ και την Κίνα, με έμφαση στα ζητήματα κρατικών ενισχύσεων, πρόσβασης σε κρίσιμες πρώτες ύλες και εξαρτήσεων σε στρατηγικούς τομείς όπως οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και τα μικροτσίπ. Ήδη από την άτυπη συνάντηση ηγετών για την ανταγωνιστικότητα, έχει αναδειχτεί η ανάγκη να συνδυαστεί η «πράσινη μετάβαση» με μια πιο επιθετική βιομηχανική πολιτική, ώστε η Ευρώπη να μην μετατραπεί σε καθαρό εισαγωγέα στρατηγικών τεχνολογιών.

Κεφαλαιαγορές, απλούστευση, πολιτικό κόστος

Πίσω από τις νέες διατυπώσεις, επανέρχονται ορισμένες χρόνιες εκκρεμότητες που εδώ και χρόνια θεωρούνται προϋπόθεση για μια πραγματικά ανταγωνιστική Ευρώπη, όπως η ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων, η απλούστευση της νομοθεσίας και η άρση εμποδίων στην ενιαία αγορά υπηρεσιών. Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη σημερινή Σύνοδο υπογραμμίζει ότι τα θέματα αυτά έχουν επισήμως τεθεί στο τραπέζι σε επανειλημμένες Συνόδους, αλλά μέχρι σήμερα η πρόοδος είναι αποσπασματική, γεγονός που τροφοδοτεί την κριτική περί «μεγάλης απόστασης» ανάμεσα στις ανακοινώσεις και στα αποτελέσματα.

Κεντρικό διακύβευμα της σημερινής συζήτησης είναι αν οι ηγέτες θα συμφωνήσουν σε σαφή χρονοδιαγράμματα και σε μια πιο συνεκτική χρηματοδοτική στρατηγική, ώστε να υλοποιηθούν οι εισηγήσεις Ντράγκι και Λέτα και να μην μείνουν ως ακόμη δύο «μεγάλες εκθέσεις» που αναφέρονται σε ομιλίες αλλά δεν μεταφράζονται σε πολιτικές.

Με πληροφορίες από ertnews.gr