Σούπερ μάρκετ: Αντέχουν το πλαφόν, ανησυχούν για τη διάρκεια του μέτρου

Η ένταση στη Μέση Ανατολή και ο φόβος νέου κύματος ακρίβειας στην ενέργεια και στις μεταφορές οδήγησαν την κυβέρνηση στην επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα αλλά και σε βασικά τρόφιμα που διατίθενται στα σούπερ μάρκετ και άλλα σημεία λιανικής πώλησης. Πρόκειται για ένα μέτρο που εφαρμόζεται ξανά μετά την άρση του τον Ιούνιο του 2025 και στόχο έχει να αποτρέψει φαινόμενα αισχροκέρδειας σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

«Όταν ζούμε έκτακτες και ανώμαλες γεωπολιτικές καταστάσεις, ένα έκτακτο μέτρο είναι φυσιολογικό ώστε να αποτραπούν φαινόμενα εκμετάλλευσης της συγκυρίας»

Όπως εξήγησε ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, μιλώντας στον Οικονομικό Ταχυδρόμο στο meganews, το μέτρο θεωρείται «λογικό» σε συνθήκες έκτακτης κρίσης, ωστόσο η διάρκεια εφαρμογής του είναι κρίσιμη για τη λειτουργία της αγοράς.

«Όταν ζούμε έκτακτες και ανώμαλες γεωπολιτικές καταστάσεις, ένα έκτακτο μέτρο είναι φυσιολογικό ώστε να αποτραπούν φαινόμενα εκμετάλλευσης της συγκυρίας», σημείωσε. Ωστόσο προειδοποίησε ότι αν μια τέτοια παρέμβαση διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να δημιουργήσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και τελικά να λειτουργήσει εις βάρος του καταναλωτή.

Τα σούπερ μάρκετ και πώς λειτουργεί το πλαφόν

Το μέτρο δεν ορίζει συγκεκριμένο ποσοστό κέρδους για όλα τα προϊόντα. Αντίθετα, «παγώνει» το μικτό περιθώριο κέρδους στο επίπεδο που είχε κάθε επιχείρηση το 2025. Αυτό σημαίνει ότι κάθε κρίκος της εφοδιαστικής αλυσίδας , παραγωγοί, βιομηχανίες, εισαγωγείς, διανομείς και λιανεμπόριο δεν μπορεί να αυξήσει το περιθώριο κέρδους αυτό που είχε πέρυσι.

Για παράδειγμα, αν μια επιχείρηση πωλούσε ένα προϊόν με μικτό περιθώριο 30% το 2025, δεν μπορεί να το αυξήσει στο 30,1%,αν μια άλλη επιχείρηση λειτουργούσε με περιθώριο 5%, ούτε αυτή μπορεί να το αυξήσει. Ουσιαστικά, το μέτρο «παγώνει» το επίπεδο κερδοφορίας για περίπου 61 κατηγορίες βασικών προϊόντων σε όλη την αγορά.

ο μέτρο δεν αφορά μόνο τα σούπερ μάρκετ αλλά το σύνολο της αγοράς τροφίμων, από την παραγωγή μέχρι το λιανεμπόριο

Ποιοι ευνοούνται και ποιοι εγκλωβίζονται

Ο κ. Πεταλάς επισήμανε ότι η συγκεκριμένη μεθοδολογία δημιουργεί και μια ιδιότυπη ανισορροπία. Όσες επιχειρήσεις είχαν ήδη υψηλότερα περιθώρια κέρδους το 2025 βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση, ενώ όσοι λειτουργούσαν με μικρότερα περιθώρια ή έκαναν περισσότερες προσφορές βρίσκονται ουσιαστικά «εγκλωβισμένοι» σε χαμηλότερη κερδοφορία. Παρόλα αυτά, επειδή το μέτρο ανακοινώθηκε για τρίμηνη διάρκεια ,έως τις 30 Ιουνίου 2026 , ο ίδιος εκτιμά ότι η αγορά μπορεί να το απορροφήσει χωρίς μεγάλες επιπτώσεις.

Η εφοδιαστική αλυσίδα έχει ήδη προετοιμαστεί για την πασχαλινή περίοδο, η οποία αποτελεί μια από τις περιόδους υψηλότερης κατανάλωσης μέσα στο έτο

Ο κ. Πεταλάς υπογράμμισε ότι το μέτρο δεν αφορά μόνο τα σούπερ μάρκετ αλλά το σύνολο της αγοράς τροφίμων, από την παραγωγή μέχρι το λιανεμπόριο.
«Τα νωπά προϊόντα έχουν ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: οι τιμές τους μεταβάλλονται σχεδόν καθημερινά ανάλογα με τη διαθεσιμότητα και τη σεζόν. Ωστόσο, επειδή το μέτρο αφορά το περιθώριο και όχι την τελική τιμή, μπορεί θεωρητικά να εφαρμοστεί και σε αυτές τις κατηγορίες».

Επάρκεια προϊόντων για το Πάσχα στα σούπερ μάρκετ

Σύμφωνα με τον κλάδο των σούπερ μάρκετ, δεν υπάρχουν προς το παρόν προβλήματα επάρκειας προϊόντων. Η εφοδιαστική αλυσίδα έχει ήδη προετοιμαστεί για την πασχαλινή περίοδο, η οποία αποτελεί μια από τις περιόδους υψηλότερης κατανάλωσης μέσα στο έτος. Μάλιστα, όπως τονίστηκε, οι τελευταίες δύο εβδομάδες γεωπολιτικής έντασης δεν έχουν προκαλέσει ακόμη ανατιμήσεις στην αγορά τροφίμων. Αντίθετα, τα σούπερ μάρκετ προχωρούν σε εκτεταμένες προσφορές και προωθητικές ενέργειες ενόψει Πάσχα, κάτι που κρατά τις τιμές σε φυσιολογικά επίπεδα.

Η μεγαλύτερη ανησυχία που απασχολεί τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ αφορά την πορεία της ενέργειας

Ο παράγοντας ενέργεια

Η μεγαλύτερη ανησυχία όπως ανέφερε και ο κύριος Πεταλάς αφορά την πορεία της ενέργειας. Αν οι τιμές πετρελαίου και μεταφορών παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο διάστημα, το κόστος παραγωγής θα αυξηθεί σε όλη την αλυσίδα: από αγρότες και κτηνοτρόφους μέχρι τη βιομηχανία τροφίμων.

Σε αυτή την περίπτωση, το αυξημένο κόστος θα περάσει σταδιακά και στα ράφια. Ωστόσο ο κ. Πεταλάς εκτίμησε ότι το ενδεχόμενο αυτό δεν είναι το πιθανότερο σενάριο, καθώς «κανέναν από τους βασικούς γεωπολιτικούς παίκτες δεν συμφέρει να παραμείνουν οι τιμές ενέργειας σε τόσο υψηλά επίπεδα».

Το βασικό ερώτημα πλέον για την αγορά δεν είναι αν το πλαφόν θα εφαρμοστεί, αλλά για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνει σε ισχύ. Η εμπειρία της προηγούμενης περιόδου δείχνει ότι τέτοια μέτρα που θεσπίζονται ως προσωρινά μπορούν να παραταθούν για χρόνια.