«Πνίγεται» στα χορτάρια το Κάστρο των Παλαιών στον Βόλο – Εικόνες εγκατάλειψης σε ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μνημεία της Μαγνησίας

Σοκαριστική εικόνα εγκατάλειψης παρουσιάζει ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους του Βόλου. Το Κάστρο των Παλαιών, στη δυτική είσοδο της πόλης, μοιάζει σήμερα να έχει κυριολεκτικά «πνιγεί» μέσα στα χορτάρια.

Σε μια έκταση περίπου 60 στρεμμάτων, εκεί όπου βρίσκονται ίχνη ιστορίας χιλιάδων ετών, η πραγματικότητα που αντικρίζουν επισκέπτες και κάτοικοι είναι απογοητευτική. Τα χόρτα έχουν κατακλύσει σχεδόν ολόκληρη την περιοχή, φτάνοντας σε τέτοιο ύψος που καλύπτουν την ορατότητα του ίδιου του μνημείου και των αρχαιολογικών καταλοίπων.

Ακόμη και ο χώρος υποδοχής επισκεπτών και τουριστών έχει κυριολεκτικά «θαφτεί» κάτω από την άγρια βλάστηση, δημιουργώντας μια αποκρουστική εικόνα εγκατάλειψης που σε καμία περίπτωση δεν συνάδει με τη σπουδαιότητα του μνημείου.

Το μοναδικό στοιχείο που υποδηλώνει ότι πρόκειται για αρχαιολογικό χώρο είναι μια απλή πινακίδα, η οποία ενημερώνει ότι το σημείο αποτελεί προστατευόμενο χώρο αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.

Κάτοικοι και επαγγελματίες της περιοχής μιλούν αποκλειστικά στο THE NEWSPAPER.GR, εκφράζοντας την απορία αλλά και την αγανάκτησή τους. Όπως τονίζουν, αναρωτιούνται γιατί η τοπική αρχαιολογική υπηρεσία δεν έχει δείξει το απαραίτητο ενδιαφέρον για τη συντήρηση, τον καθαρισμό και τον καλλωπισμό του χώρου, ώστε να είναι προσβάσιμος και αντάξιος της ιστορικής του αξίας.

«Πρόκειται για έναν χώρο που θα μπορούσε να αποτελεί σημείο αναφοράς για την ιστορία του Βόλου και πόλο έλξης επισκεπτών. Αντί γι’ αυτό, η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα είναι ντροπιαστική», αναφέρουν χαρακτηριστικά

Το Κάστρο των Παλαιών – Ένας τόπος με ιστορία χιλιάδων ετών

Ο οχυρωματικός περίβολος του κάστρου έχει τετράπλευρο σχήμα και ενισχύεται στα ευθύγραμμα τμήματα από τετράπλευρους πύργους, ενώ στις δύο νότιες γωνίες υπήρχαν κυκλικοί πύργοι. Τα τείχη διατηρούνταν σε μεγάλο βαθμό μέχρι το 1889, όταν κατεδαφίστηκε σημαντικό τμήμα τους.

Σήμερα σώζονται κυρίως η ανατολική και η δυτική πλευρά, με ύψος που φτάνει έως και τα 7 μέτρα, ενώ μεγάλα τμήματα έχουν αποκαλυφθεί μέσα από σωστικές ανασκαφές.

Οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν φέρει στο φως σημαντικά ευρήματα, όπως:

• ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής με ψηφιδωτά δάπεδα,
• κατάλοιπα δύο λουτρικών συγκροτημάτων,
• εκτεταμένα νεκροταφεία,
• καθώς και διάφορα οικιστικά κτίσματα.

Σύμφωνα με τις μελέτες, ο τειχισμένος οικισμός ιδρύθηκε την εποχή του Ιουστινιανού και πιθανότατα φιλοξένησε κατοίκους που μετακινήθηκαν από τη γειτονική Δημητριάδα, εξαιτίας του φόβου επιδρομών κατά τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους.

Από τη μυκηναϊκή Ιωλκό έως τα βυζαντινά χρόνια

Ο λόφος των Παλαιών αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής, καθώς παρουσιάζει συνεχή κατοίκηση από την προϊστορία έως και τον 18ο αιώνα.

Οι ανασκαφές έφεραν στο φως τα ερείπια ενός ακμαίου μυκηναϊκού οικισμού, που ιδρύθηκε στα τέλη του 15ου αιώνα π.Χ. και κατοικήθηκε μέχρι το τέλος της μυκηναϊκής περιόδου. Πολλοί ερευνητές ταυτίζουν τον οικισμό με τη μυκηναϊκή Ιωλκό, πατρίδα του Ιάσονα και των Αργοναυτών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η εύρεση πινακίδων γραμμικής Β’, στοιχείο που υποδηλώνει ότι ο οικισμός λειτουργούσε ως διοικητικό και εμπορικό κέντρο της περιοχής.

Η κατοίκηση συνεχίστηκε κατά:

• τη γεωμετρική περίοδο,
• την αρχαϊκή και κλασική εποχή,
• τους ελληνιστικούς χρόνους, όταν ο οικισμός εντάχθηκε στη Δημητριάδα,
• καθώς και κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.
• Το παλαιοχριστιανικό και βυζαντινό κάστρο

Κατά την παλαιοχριστιανική και βυζαντινή περίοδο ο λόφος φιλοξένησε έναν ακμαίο τειχισμένο οικισμό, γνωστό ως «Κάστρο Παλαιών».

Σημαντικά ευρήματα της περιοχής περιλαμβάνουν:

• παλαιοχριστιανικό κτίριο με ψηφιδωτά δάπεδα,
• μεσοβυζαντινό ναό του 8ου–9ου αιώνα,
• λουτρικά συγκροτήματα του 4ου έως 6ου αιώνα.

Στο τοπογραφικό σχέδιο της πόλης του 1882 αποτυπώνονται σημαντικά κτίρια της εποχής, όπως το οθωμανικό τζαμί, που κατέρρευσε μετά τους σεισμούς του 1955, το διοικητήριο της φρουράς, καθώς και ένα μικρό λουτρό που εξυπηρετούσε τις ανάγκες των στρατιωτών.

Σήμερα σώζεται πλήρως μόνο ένα οθωμανικό λουτρό με τέσσερις θολωτούς χώρους, ενώ σε ερειπιώδη κατάσταση διατηρείται και η πυριτιδαποθήκη κοντά στη βόρεια πύλη του κάστρου.

Ένα μνημείο που ζητά φροντίδα

Παρά την τεράστια ιστορική και αρχαιολογική σημασία του χώρου, η σημερινή εικόνα του Κάστρου των Παλαιών προκαλεί προβληματισμό.

Κάτοικοι της περιοχής τονίζουν ότι με στοιχειώδεις παρεμβάσεις καθαρισμού, συντήρησης και ανάδειξης, ο χώρος θα μπορούσε να αποτελέσει έναν σημαντικό πολιτιστικό πόλο για τον Βόλο και ολόκληρη τη Μαγνησία.

Αντί γι’ αυτό, σήμερα το μνημείο παραμένει σχεδόν αόρατο μέσα στα χόρτα, θυμίζοντας περισσότερο έναν εγκαταλελειμμένο χώρο παρά έναν αρχαιολογικό θησαυρό που αφηγείται ιστορία χιλιάδων ετών.

ΔΕΙΤΕ ΕΙΚΟΝΕΣ:

Πηγή: thenewspaper.gr