«Στείρα είναι κι’ αυτή και δεν πιάνει;»: Πότε εξέπεμψε τελικά για πρώτη φορά τηλεόραση στη Λάρισα; (φωτο)

Την περασμένη Δευτέρα, την Καθαρά, ήταν η επέτειος για τα 60 χρόνια της Ελληνικής Τηλεόρασης. Συγκεκριμένα, ήταν 6.30 το απόγευμα της 23^ης Φεβρουαρίου του 1966 όταν η τηλεόραση εξέπεμπε για πρώτη φορά στην Αθήνα από ένα θάλαμο του ΟΤΕ στην οδό Πατησίων με πρώτη παρουσιάστρια την Ελένη Κυπραίου. Κόσμος είχε μαζευτεί έξω από καταστήματα, όρθιοι στέκονταν να παρακολουθήσουν το μεγάλο γεγονός· στον Τύπο αναφέρεται ότι τότε στην Αθήνα πρέπει να υπήρχαν γύρω στις 1000 τηλεοράσεις.

Και στη Λάρισα, πότε;

Της Εύης Μποτσαροπούλου

Αρχικά δεν φαντάστηκα ότι θα ήταν τόσο δύσκολο να βρεθεί η απάντηση. Κάποιοι μεγαλύτεροι σίγουρα θα θυμόταν… Θυμόταν βέβαια, αλλά τι ακριβώς; Τη δική του προσωπική ανάμνηση ο καθένας και μάλιστα συγκεχυμένη, να παραπαίει ανάμεσα σε πραγματικότητα και φαντασία. Άλλος έναν αγώνα, άλλος την προσσελήνωση. Φαντάζομαι ότι κάπως έτσι θα απαντάμε και μεις στους ερευνητές του μέλλοντος για το πότε κυκλοφόρησε για πρώτη φορά κινητό τηλέφωνο στη Λάρισα…

Είπα να αφήσω τους ανθρώπους και να ψάξω τα γραπτά. Στην βιβλιοθήκη. Θεώρησα ότι ένα τόσο μεγάλο γεγονός θα αναφερόταν στον τοπικό Τύπο της εποχής. Αν όχι στις 23, στις 24 Φεβρουαρίου του 1966 οι εφημερίδες θα βγαίνανε με αυτό σε πρωτοσέλιδο. Τελικά όχι. Η μοναδική αναφορά έγινε από την εφημερίδα «Θεσσαλικά Νέα» στις 24-2-1966 στην τελευταία σελίδα σε ένα μικροσκοπικό άρθρο. 37 λέξεις με τον τίτλο. Αυτό.

Η λύση βρέθηκε μέσα από τα αρχεία της ψηφιακής βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων. Η έρευνα περιορίστηκε στα τρία πρώτα χρόνια, από τις 23 Φεβρουαρίου του 1966 μέχρι τις 23 Φεβρουαρίου του 1969.

«ΣΥΜΠΟΛΙΤΗΣ μας εκάλεσε προχθές τους φίλους του να παρακολουθήσουν αναμετάδοσιν των Ολυμπιακών αγώνων από την τηλεόρασι, στο σπίτι του. Κατά κακή τύχη όμως η συσκευή παρουσίασε κάποια βλάβη επάνω στην κρίσιμη ώρα. Ο οικοδεσπότης και οι φίλοι του έπεσαν με τα μούτρα επάνω από το τετράγωνο κουτί προσπαθώντας να επιδιορθώσουν την βλάβη για να μη χάσουν το θέαμα. Μόνον η υπέργηρος μητέρα του οικοδεσπότου έμενε αμέτοχη, καθισμένη σε μία πολυθρόνα. Παρακολουθούσε κι’ αυτή την αγωνία των άλλων και σε μία στιγμή ρώτησε να πληροφορηθή τι συνέβαινε. — Δεν πιάνει γιαγιά, η τηλεόρασις, της εξήγησε ένας εκ των προσκεκλημένων. Και η γερόντισσα: — …Στείρα είναι κι’ αυτή και δεν πιάνει;»

Το παραπάνω είναι δημοσίευμα της «Ελευθερίας» στις 16 Οκτωβρίου του 1968. Δυόμισι σχεδόν χρόνια μετά την Αθήνα…

Το timeline στον Λαρισαϊκό Τύπο…

Η πρώτη καταχώρηση έγινε στην «Ελευθερία» στις 19-3-1966. Ήταν μια διαφήμιση.

Το πρώτο επί της ουσίας δημοσίευμα το συναντάμε στην ίδια εφημερίδα στις 4-6-1966, στο οποίο αναφέρεται ότι «ζούμε με την ελπίδα ότι κάποια μέρα θα έλθη και εις την Λάρισα τηλεόρασι, όσο βλέπουμε τις βιτρίνες των καταστημάτων πωλήσεων ηλεκτρικών συσκευών να πλουτίζονται με συσκευές τηλεοράσεως και κεραίες να έχουν εγκατασταθεί εις τις στέγες μερικών καταστημάτων». Ακόμη μιλάμε για ελπίδα…

Η επόμενη καταγραφή στον Τύπο είναι στις 21-11-1967 και αφορά μια ανακοίνωση του Τελωνείου.

Ολόκληρο το 1966 και 1967 γίνονται σποραδικές αναφορές στις παγκόσμιες τεχνολογικές εξελίξεις επί του θέματος, για το πώς η τηλεόραση αρχίζει να ενσωματώνεται στην επιστήμη, στην ιατρική, στην κοινωνική ζωή και στο Χόλυγουντ. Θα αναφερθώ σε μερικά χαρακτηριστικά που δείχνουν την τεράστια διαφορά· το τι συμβαίνει στον κόσμο και τι στη Λάρισα…

• Τον Οκτώβριο του ΄66 επισκέπτεται τον τότε Πρόεδρο της Κυβέρνησης κ. Στεφανόπουλο ο πρωθυπουργός της Γιουγκοσλαβίας τον οποίο συνοδεύουν εκπρόσωποι Τύπου από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Η Γιουγκοσλαβία είχε αποκτήσει τηλεόραση αρκετά νωρίτερα από μας.
• 000.000 μαθητές και φοιτητές θα παρακολουθήσουν το νέο ακαδημαϊκό έτος μαθήματα και μορφωτικά προγράμματα μέσω τηλεόρασης και θα δημιουργηθούν 126 μορφωτικοί σταθμοί. Στην Αμερική γινόταν αυτά και στη Λάρισα γραφόταν τον Νοέμβριο του ΄66.
• Τον ίδιο μήνα επισκέφτηκε την Αθήνα ο πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών κ Σαραούτε για να μιλήσει για τα δορυφορικά τηλέφωνα και πως θα συνδεθούν με τους τηλεοπτικούς τεχνητούς δορυφόρους.
• Τον Νοέμβριο του ΄66 επίσης, έγινε έρευνα στην Ιαπωνία για τις τάσεις των καταναλωτικών αγαθών που έδειξε ότι το 94,1% των οικογενειών διέθεταν τηλεόραση.
• Στις 20 Ιανουαρίου του ΄67 γραφόταν ότι η τηλεόραση θα συμβάλει στη γενική εκπαίδευση, συμπέρασμα το οποίο προέκυψε από διάσκεψη στη Ρώμη με πρωτοβουλία του Συμβουλίου της Ευρώπης σε συνεργασία με την Ιταλική Ραδιοτηλεόραση.
• Τον Μάιο του ΄67 αναφέρεται ότι μέχρι το 1971 εκπαιδευτικά προγράμματα τηλεόρασης θα συνδεθούν με 1300 σχολεία στην Αγγλία και ότι θα δημιουργηθούν επί τούτου 8 κανάλια.
• Τον Ιούλιο του 1967 τηλεοράσεις μπήκαν για πρώτη φορά στα Μπόινγκ.
• Στις 3 Σεπτεμβρίου 1967 γιορτάστηκε για πρώτη φορά η επέτειος της συντριβής των κομουνιστικών δυνάμεων στο Βίτσι και στο Γράμμο το 1949. Στη Λάρισα στο στάδιο θα γινόταν μεγάλες στρατιωτικές επιδείξεις με τη συμμετοχή του Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης, Λάρισας, Τρικάλων και Καρδίτσας, οι οποίες θα κινηματογραφούνταν από συνεργείου της Εθνικής Τηλεόρασης για να παιχτούν σε ειδική εκπομπή.
• Το ίδιο μήνα κυκλοφόρησαν τα πρώτα αυτοκίνητα με τηλεόραση, ψυγείο, μπαρ και καφετιέρα. Στην Αμερική. Η Chrysler.

Έχουμε φτάσει ήδη στο 1968 και ακόμη η τηλεόραση δεν έχει κάνει την εμφάνισή της στη Λάρισα…

Η πρώτη ουσιαστική αναφορά γίνεται στις 17 Ιανουαρίου 1968 στην «Ελευθερία» όπου αναφέρεται ότι στις 21 Μαρτίου θα γίνει διαγωνισμός της ΕΙΡ για εγκατάσταση εθνικού δικτύου τηλεόρασης και προμήθειας απαραίτητου εξοπλισμού 20.000.000 δολαρίων. Η διακήρυξη περιλάμβανε  17 πομπούς τηλεόρασης (10 στην ηπειρωτική και 7 σε νησιά), 37 ραδιοφώνου, 2 βραχέων που θα τους εγκαθιστούσαν στη Βόρεια Ελλάδα.

Λίγες μέρες αργότερα, στις 26 Ιανουαρίου 1968, ανακοινώνεται στην «Ελευθερία» διεθνής διαγωνισμός για εγκατάσταση δικτύου τηλεόρασης 17 πομπών σε όλη την Ελλάδα.

Την επόμενη μέρα 27 Ιανουαρίου 1968 υπάρχει στην «Ελευθερία» άρθρο που λέει ότι αναμένεται κατακόρυφη άνοδος στις πωλήσεις τηλεοράσεων μετά τον διεθνή διαγωνισμό… «η νηπιακή ελληνική τηλεόραση περνά στην εφηβεία». Ο εκπρόσωπος της Τελεφούνκεν λέει ότι εισήχθησαν στη χώρα 50.000 τηλεοράσεις. Η ελληνική αγορά έχει δυνατότητα απορρόφησης 2.000.000 – 3.500.000 δεκτών αλλά ότι δεν αναμένεται η ίδρυση ελληνικών εργοστασίων εάν οι πωλήσεις δεν ξεπεράσουν τις 500.000.

Στις 3 Μαΐου 1968 στην «Ελευθερία» γράφεται ότι η Ελλάδα μέσα σε 8 μήνες θα αποκτήσει τηλεοπτικό δίκτυο και ότι η ελληνική τηλεόραση θα είναι εφάμιλλη των ευρωπαϊκών. Χαρακτηρίζει δε την προηγουμένη μεγάλη ημέρα, καθώς έφτασαν 10 αντιπρόσωποι ξένων οίκων με προσφορές για την ΕΙΡ σχετικά με το διαγωνισμό προμηθειών και εγκατάστασης μηχανημάτων σύγχρονων τηλεοπτικών δικτύων. Επίσης αναφέρεται ότι θα δημιουργηθούν 7 κανάλια, ενώ μέχρι τότε υπήρχαν μόνο δυο.

Στις 10 Μαΐου 1968 στην «Ελευθερία»  γράφεται ότι 50 Λαρισαίοι ήταν κολλημένοι σε βιτρίνα καταστήματος στην Κούμα με Ρούσβελτ για να δουν τον ποδοσφαιρικό αγώνα της Εθνικής Αγγλίας και Ισπανίας στη Μαδρίτη. Σε μια κρίσιμη φάση έπεσε μαύρη σκιά και «η γαλαρία άρχισε να φωνάζει: μην το κόβεις χασάπη».

Στις 9 Ιουνίου  1968 στην «Ελευθερία»  γράφεται ότι ιδρύεται στη Λάρισα σταθμός τηλεόρασης. Οι τρεις πρώτοι από τους 17 σταθμούς θα γίνουν σε Λάρισα, Αθήνα και Κόρινθο, ενώ οι υπόλοιποι σε άλλες πόλεις μετά από ένα χρόνο. Η Λάρισα επιλέχτηκε πρώτη στη σειρά γιατί την επισκέφτηκαν τεχνικοί διαφόρων εταιριών τηλεόρασης και γιατί προσφέρεται λόγω μορφολογίας του εδάφους. Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι υπάρχουν στην πόλη τεχνικοί και ότι σε καμία άλλη πόλη εκτός από Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη δεν έχουν πωληθεί και εγκατασταθεί τόσες τηλεοράσεις όσες στη Λάρισα.

Μπορούμε με ασφάλεια να συμπεράνουμε ότι το πρώτο εξάμηνο του 1968 η τηλεόραση έχει έρθει στη Λάρισα!

Το κατάστημα του Παγίτσα…

Το πρώτο κατάστημα του Τάκη Παγίτσα στην Παπαναστασίου είχε ποδήλατα και μηχανάκια. Εκεί αρχίζει και πουλά και τηλεοράσεις, κάπου το 1968. Το 1971 ακολουθώντας το ρεύμα της, αφήνει τα μηχανάκια και ανοίγει κατάστημα με ηλεκτρικά είδη και πολλές τηλεοράσεις πάλι επί της Παπαναστασίου, τη Βασιλίσσης Σοφίας όπως λεγόταν τότε, στο ύψος που σήμερα είναι το ταχυδρομείο.

Πολλοί Λαρισαίοι αγόρασαν τις πρώτες τους τηλεοράσεις από εκεί. Στην αρχή ήταν ολόκληρα έπιπλα. Οι ίδιοι τις κουβαλούσαν, τις ανέβαζαν σε ορόφους, είχε δεν είχε ασανσέρ, αυτοί βάζαν την κεραία, κάναν τη σύνδεση. Τα κάνανε όλα. Και κάθε φορά που υπήρχε βλάβη, καιγόταν η λυχνία ή χανόταν το σήμα και έβγαιναν τα χιόνια οι πελάτες αυτούς παίρνανε τηλέφωνο. Αυτά μου τα διηγείται ο νευρολόγος Γιάννης Παγίτσας, το μαγαζί ήταν του πατέρα του. «Και η μάνα μου εκεί ήταν καθημερινά» μου λέει. Ο ίδιος θυμάται την προσσελήνωση. Είχαν τηλεόραση στο σπίτι και μαζεύτηκαν σχεδόν 50 άτομα για να τη δουν. Το ίδιο γινόταν και κάθε φορά που αναμεταδιδόταν κάποιος σημαντικός αγώνας.

Για τον Γιάννη Παγίτσα η πιο χαρακτηριστική εικόνα είναι να μαζεύεται κόσμος έξω από το μαγαζί και να παρακολουθεί. «Συνήθως αγώνες. Πολλές φορές έκλεινε ο δρόμος. Ο πατέρας μου είχε βγάλει μεγάφωνα έξω οπότε όσοι μαζεύονταν άκουγαν κιόλας… Καμιά φορά μπορεί να χανόταν το σήμα όταν το μαγαζί ήταν κλειστό και παίρνανε τηλέφωνο τον πατέρα να πάει να ανοίξει και να το φτιάξει! Και όταν πηγαίναμε σε κάποια περιοχή να εγκαταστήσουμε κάποια τηλεόραση, πάλι μαζευόταν κόσμος, η γειτονιά ολόκληρη»

Η μητέρα του μας έδωσε πολλές πληροφορίες. Και φωτογραφίες. Οι τηλεοράσεις στην αρχή κόστιζαν από 6.000 δρχ., η Ουράνια, και έφταναν τις 8.000 και τις 10.000 δρχ.

Όσο μου διηγούνταν αυτές τις ιστορίες στο μυαλό μου έπαιζε το πρώτο επεισόδιο από «Τα καλύτερα μας χρόνια». Έτσι ξεκινά, τον Ιούλιο του 1969, με την άφιξη της τηλεόρασης στο σπίτι των Αντωνόπουλων, παραμονή της προσγείωσης των αστροναυτών στο Φεγγάρι. Ο  Απόλλων 11 αναστάτωσε τόσο την οικογένεια όσο και όλη τη γειτονιά. Και κυρίως τη γιαγιά Ερμιόνη που κοιτούσε με καχυποψία «το κουτί του Σατανά»…

Η ιστορία…

Ήταν 26 Ιανουαρίου του 1926 όταν ο Σκωτσέζος εφευρέτης, Τζον Λόγκι Μπερτ (1888 – 1946) παρουσίασε σε μια σουίτα του Σόχο σε μερικά μέλη του Βασιλικού Ινστιτούτου μια ολοκαίνουργια εφεύρεση: Την πρώτη συσκευή τηλεόρασης με το όνομα Televisor. «Με πρωτόγονα μέσα και προλαβαίνοντας πολλούς άλλους επιστήμονες, τεκμηρίωσε ότι ήταν εφικτό αυτό που θεωρούνταν τότε αδύνατον», σημείωναν οι TIMES την άλλη μέρα. Ο Σκωτσέζος μηχανικός έμεινε ο πρώτος στην ιστορία που κατόρθωσε να αναμεταδώσει εικόνες από ένα σημείο σε άλλο, όπως κάνει η σημερινή τηλεόραση, της οποίας θεωρείται ο εφευρέτης. Κάπως έτσι έγινε δυνατή τεχνικά η μετάδοση τηλεοπτικής εικόνας στο Λονδίνο. Η Televisor εξελίχθηκε από τον ίδιο το επόμενο διάστημα. Θα χρειαζόντουσαν άλλα τρία χρόνια για να γίνει το 1929 η πρώτη πειραματική εκπομπή του BBC. Το σύστημα του ίδιου βεβαίως δεν θα παραμείνει ως έχει. Θα αντικατασταθεί από άλλο τεχνολογικά πιο αναπτυγμένο. Κι, όμως, θα περάσουν δυο δεκαετίες μέχρι οι τηλεοράσεις να βρεθούν στα σαλόνια. (πηγή: TheToK)

Η συζήτηση για την ίδρυση τηλεόρασης στην Ελλάδα ξεκινά επισήμως τον Νοέμβριο του 1951. Οι εφημερίδες δημοσίευαν τότε την είδηση πως η αμερικανική RCA είχε στείλει αντιπροσωπεία στην Ελλάδα για να μελετήσει την εγκατάσταση ενός τηλεοπτικού σταθμού. Ιδιωτικού, φυσικά. Ο σταθμός αναγγέλθηκε ξανά, ως κρατικός αυτή τη φορά, «εντός του 1953» και ξανά «εντός του 1958». Παραλίγο να ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο του 1960, όταν τηλεοπτικές συσκευές στις πλατείες της Θεσσαλονίκης μετέδιδαν το σήμα ενός τηλεοπτικού σταθμού της ΔΕΗ, που εξέπεμπε από τον χώρο της ΔΕΘ, με την Αλίκη Βουγιουκλάκη να δίνει την πρώτη τηλεοπτική της συνέντευξη. Ματαιώθηκε και εξαγγέλθηκε ξανά. Τέσσερις διεθνείς διαγωνισμοί για την εγκατάσταση τηλεόρασης έγιναν μέσα σε δέκα χρόνια και το αποτέλεσμά τους εγκαταλείφθηκε. Για να φθάσουμε στον Φεβρουάριο του 1966, δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια από την πρώτη αναγγελία, για να ακουστεί το πρώτο τηλεοπτικό καλησπέρα, από την Ελένη Κυπραίου. (πηγή: Τα Νέα)