Χαρακόπουλος: Να επιλυθούν τα προβλήματα των Θεσσαλών βιοκαλλιεργητών

Σύνδεσμος Βιοκαλλιεργητών Θεσσαλίας

Προς:

Λάρισα 22/12/2025

Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Τσιάρα Κώστα Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κέλλα Χρήστο Περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Κουρέτα Δημήτριο Αντιπεριφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Τσέτσιλα Δημήτριο

Αξιότιμοι κύριοι,

Με την παρούσα επιστολή θα θέλαμε να σας θέσουμε υπόψη σοβαρά ζητήματα που αφορούν τη διατήρηση του εθνικού φυτογενετικού πλούτου, τη βιολογική γεωργία και τη δίκαιη μεταχείριση των παραγωγών που επενδύουν στη βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη.

1) Διατήρηση και στήριξη γηγενών ποικιλιών δημητριακών

Οι καλλιεργητές – μέλη του Συνδέσμου μας καλλιεργούν γηγενείς ελληνικές ποικιλίες δημητριακών, οι οποίες απειλούνται από γενετική διάβρωση και εξαφάνιση. Πρόκειται για ποικιλίες που, μετά από πολυετή αγώνα, έχουν εγγραφεί στον Εθνικό και Ευρωπαϊκό Κατάλογο Σιτηρών ως διατηρητέες.

Οι ποικιλίες αυτές είναι:
1. ΣιτάριδίκοκκοDILOFOS–Φ.Ε.Κ.Β’2935/05.07.2021 2. ΣιτάρισκληρόDEVES–Φ.Ε.Κ.Β’2935/05.07.2021
3. ΣιτάριμαλακόOREINO–Φ.Ε.Κ.Β’993/10.03.2021 4. ΣίκαληPHTHIA–Φ.Ε.Κ.Β’4748/08.09.2022
5. ΚριθάριACHILIOS–Φ.Ε.Κ.Β’6283/01.11.2023
6. ΚριθάριPTISANI–Φ.Ε.Κ.Β’3164/24.06.2025

Όπως ρητά αναφέρεται στα σχετικά Φ.Ε.Κ., οι ποικιλίες αυτές πρέπει να καλλιεργούνται εντός συγκεκριμένων γεωγραφικών ορίων, καθώς πρόκειται για τοπικές ποικιλίες και όχι για ποικιλίες γενικής καλλιέργειας σε όλη την Ελλάδα.

Οι συγκεκριμένες ποικιλίες, λόγω της χαμηλής παραγωγικότητάς τους και του αυξημένου κόστους συντήρησης και διατήρησης της γενετικής τους καθαρότητας, θα έπρεπε να δικαιούνται οικονομική ενίσχυση για την αντιστάθμιση του χαμένου εισοδήματος σε σύγκριση με τις σύγχρονες ποικιλίες σιτηρών, καθώς και τη δυνατότητα ένταξής τους σε συγκεκριμένο οικολογικό σχήμα στις δηλώσεις ΟΣΔΕ.

2) Θεσμικό κενό στην πιστοποίηση σπόρων από επίσημους διατηρητές

Μέλος του συλλόγου μας έχει εγκριθεί ως επίσημος διατηρητής και διαθέτει άδεια λειτουργίας σπορόκεντρου με αριθμό μητρώου 5006.
Παρότι ελέγχεται αυστηρά από το ΚΕΠΠΥΕΛ σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, από τη σπορά και την καλλιέργεια έως τη συγκομιδή και τη συσκευασία, και λαμβάνει την προβλεπόμενη έγκριση καθώς και τα απαιτούμενα καρτελάκια, στα οποία αναγράφονται όλα τα αναγκαία στοιχεία (ποικιλία, σπορομερίδα κ.λπ.), τα καρτελάκια αυτά δεν φέρουν τη σφραγίδα του ΚΕΠΠΥΕΛ και, ως εκ τούτου, θεωρούνται μη πιστοποιημένα.

Κατά συνέπεια, οι εν λόγω σπόροι δεν αναγνωρίζονται ως πιστοποιημένοι και δεν δικαιούνται τη χορήγηση της συνδεδεμένης ενίσχυσης. Σύμφωνα με τους ελεγκτές του ΚΕΠΠΥΕΛ, υφίσταται σχετικό νομοθετικό κενό, το οποίο απαιτεί την έκδοση υπουργικής απόφασης. Η υφιστάμενη νομοθεσία καλύπτει αποκλειστικά τις μεγάλες εταιρείες παραγωγής σπόρων και όχι τους επίσημους διατηρητές, παρότι αυτοί διασφαλίζουν με ίδια μέσα τον πολύτιμο Εθνικό φυτογενετικό πλούτο της χώρας. Η κατάσταση αυτή συνιστά σοβαρή αδικία και χρήζει άμεσης θεσμικής διόρθωσης.

3) Διαφάνεια στην καλλιέργεια και αποφυγή εικονικών δηλώσεων

Όλοι οι αγρότες που θα καλλιεργούν αυτές τις ποικιλίες στα συγκεκριμένα γεωγραφικά όρια, όπως έχουν εγκριθεί και αναγράφονται στα ΦΕΚ, θα πρέπει να διαθέτουν τιμολόγια προμήθειας σπόρου από τον επίσημο διατηρητή, με ποσότητες ανάλογες της δηλωθείσας καλλιέργειας. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η διαφάνεια και αποτρέπεται το ενδεχόμενο εικονικών καλλιεργειών.

4) Ισχυρισμός υγείας για προϊόντα δημητριακών υψηλής διατροφικής αξίας

Οι ποικιλίες αυτές, καθώς και τα προϊόντα που προκύπτουν από αυτές μέσω πρωτογενούς μεταποίησης, διαθέτουν αποδεδειγμένα υψηλή διατροφική αξία και ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες (αντιοξειδωτικά). Το γεγονός αυτό τεκμηριώνεται από πλήθος πανεπιστημιακών μελετών, δημοσιευμένων σε διεθνή έγκριτα επιστημονικά περιοδικά, οι οποίες αναδεικνύουν την παγκόσμια μοναδικότητα των συγκεκριμένων ποικιλιών.

Ζητούμε να θεσμοθετηθεί και στα δημητριακά ισχυρισμός υγείας για τις πολυφαινόλες, αντίστοιχος με αυτόν που ισχύει ήδη για το ελαιόλαδο, βάσει συγκεκριμένου ελάχιστου ορίου περιεκτικότητας. Μια τέτοια νομοθετική ρύθμιση θα συμβάλει ουσιαστικά στην ανάδειξη και στην προώθηση προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας, καθώς και στην ορθή ενημέρωση του καταναλωτή σχετικά με τα χαρακτηριστικά των προϊόντων που επιλέγει και τη θρεπτική αξία που προστίθεται στο οικογενειακό τραπέζι.

Παράλληλα, η σχετική νομοθεσία θα πρέπει να απαγορεύει την προσθήκη φυσικών ή χημικών ουσιών στα προϊόντα αυτά με σκοπό την ενίσχυση ή αλλοίωση της διατροφικής τους αξίας, διασφαλίζοντας ότι αυτή προέρχεται αποκλειστικά από την καλλιέργεια και τη φυσική τους σύσταση, με στόχο την πλήρη προστασία του καταναλωτή.

5. 5)  Ένταξη ψευδοδημητριακών σε δράσεις για το αποτύπωμα άνθρακα

   Η κινόα έχει εγκριθεί ως καλλιέργεια στο πλαίσιο δράσεων για το αποτύπωμα άνθρακα. Ο φαγόπυρος, το κεχρί και ο λιναρόσπορος ανήκουν στην ίδια κατηγορία των ψευδοδημητριακών και θα ήταν άδικο να μην συμπεριληφθούν και αυτά ενώ είναι Ελληνικοί σπόροι και ανήκουν στα εξαφανισμένα ανοιξιάτικα γεννήματα των προγόνων μας, τα οποία σήμερα καταβάλλουμε σημαντική προσπάθεια να επαναφέρουμε.

6. 6)  Δίκαιη προσαρμογή συνδεδεμένης ενίσχυσης στα όσπρια βιολογικής γεωργίας
   Τα όσπρια για να πάρουν την συνδεδεμένη ενίσχυση πρέπει να παραδώσουν συγκεκριμένα κιλά ανά στρέμμα, που είναι τα ίδια τόσο για την συμβατική όσο και για τη βιολογική γεωργία.

   Αυτό είναι άδικο και πρέπει να διορθωθεί.
   Ζητάμε μείωση 40% της απαιτούμενης ποσότητας για την βιολογική γεωργία. Ειδικά τα τελευταία χρόνια που έχουμε τεράστια προβλήματα με την άνοδο της θερμοκρασίας, η μείωση αυτή κρίνεται αναγκαία.

7) Χλωρές λιπάνσεις – συνδεδεμένη ενίσχυση

Οι χλωρές λιπάνσεις με κτηνοτροφικά φυτά ( βίκος , μπιζέλι, κουκιά κ.α. ) είναι βασικός πυλώνας στους αγρότες και ειδικά στους βιοκαλλιεργητές για τον εμπλουτισμό της γης με οργανική ύλη και άζωτο από τα αζωτοβακτήρια.

Στην περίοδο της ανθοφορίας καταστρέφεται το φυτό και ενσωματώνεται στην γη όταν μας το επιτρέπουν οι συνθήκες. Στην δήλωση ΟΣΔΕ δηλώνεται στο ανάλογο οικολογικό σχήμα αλλά είμαστε υποχρεωμένοι για να πάρουμε την συνδεδεμένη ενίσχυση να παραδώσουμε σπόρο από το προϊόν που είναι αδύνατον διότι η καλλιέργεια αυτή θυσιάζεται για τις επόμενες.

Ζητάμε να μην είμαστε υποχρεωμένοι να παραδώσουμε προϊόν.

Σας ευχαριστούμε για τον χρόνο και την προσοχή σας και ευελπιστούμε ότι θα δώσετε την απαιτούμενη προσοχή και βαρύτητα στα προβλήματα που αναφέρουμε.

Με εκτίμηση,
Ο Εκπρόσωπος Συνδέσμου Βιοκαλλιεργητών Θεσσαλίας Αντωνόπουλος Γεώργιος