Πιέσεις στα φάρμακα καινοτομίας έφεραν απολύσεις 20% στην πενταετία στην Ελλάδα

Μείωση των καινοτόμων θεραπειών κατά 4% το 2024 έναντι του 2023, αποσύρσεις καινοτόμων θεραπειών για τον καρκίνο και καθυστέρηση εισαγωγής νέων θεραπειών, αλλά και αποεπένδυση των φαρμακευτικών εταιρειών καινοτομίας την τελευταία πενταετία, είναι το αποτέλεσμα του υπέρογκου clawback με το οποίο επιβαρύνονται τα καινοτόμα φάρμακα στη χώρα μας, σύμφωνα με το Pharma Innovation Forum (PIF), τον σύνδεσμο που εκπροσωπεί 30 βιοφαρμακευτικές εταιρείες στη χώρα μας.

Η αποεπένδυση μεταφράζεται σε απολύσεις του 20% του ανθρώπινου δυναμικού των εταιριών την τελευταία πενταετία, παρότι πρόκειται για υψηλού επιπέδου εξειδικευμένο προσωπικό πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, σε περιορισμό της τοπικής λειτουργίας των επιχειρήσεων και της κλινικής έρευνας, αλλά και σε επιβράδυνση της δραστηριότητας των κλινικών μελετών, παρά την ευνοϊκή θεσμική πρόβλεψη για το επενδυτικό clawback.

Επιπλέον δημοσιονομικές μετακυλήσεις επιβαρύνουν περαιτέρω τα καινοτόμα προϊόντα και δημιουργούν πρόσθετο φορτίο περίπου 100 εκατ. ευρώ

Την έντονη ανησυχία του για τη βιωσιμότητα της φαρμακευτικής καινοτομίας στη χώρα και τις επιπτώσεις στη διαθεσιμότητα και την πρόσβαση των ασθενών σε σύγχρονες, καινοτόμες θεραπείες εξέφρασε το PIF, δεδομένου ότι στη χώρα παρατηρείται το υψηλότερο clawback στην ΕΕ, διακοπή παροχής καινοτόμων θεραπειών για τον καρκίνο, ολοένα και μεγαλύτερες καθυστερήσεις στην έλευση νέων θεραπειών, αλλά και αποεπένδυση στην καινοτομία, παράμετροι που συνθέτουν ένα ανησυχητικό περιβάλλον. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης που δημιουργείται, απαιτείται συνυπευθυνότητα και άμεση δράση, επισημαίνει η διοίκηση του Forum.

«Η ελληνική αγορά καινοτόμων φαρμάκων αντιμετωπίζει πλέον ασφυκτική πίεση υπό το βάρος του υψηλότερου clawback στην Ευρωπαϊκή Ένωση», σημειώνει το Δ.Σ. του PIF επισημαίνοντας ότι το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένα περιβάλλον λειτουργίας που καθίσταται ολοένα και λιγότερο προβλέψιμο και προπάντων λιγότερο βιώσιμο.

Υπογραμμίζει δε, ότι η διακοπή παροχής καινοτόμων θεραπειών, κάθε άλλο παρά σύμπτωση μπορεί να θεωρηθεί, όπως επίσης και η αποεπένδυση από διεθνείς φαρμακευτικές εταιρείες σε ζωτικής σημασίας θεραπευτικούς τομείς. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τις ολοένα μεγαλύτερες καθυστερήσεις στην έλευση νέων καινοτόμων φαρμάκων στη χώρα μας, συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία και εγείρει εύλογες ανησυχίες για το μέλλον της πρόσβασης των ασθενών στην καινοτομία.

Σύμφωνα με το PIF, τα διαθέσιμα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης:

• Η ανάπτυξη της φαρμακευτικής αγοράς στο σύνολό της, κινείται με ταχύτερους ρυθμούς έναντι του δημόσιου προϋπολογισμού, ενώ η συμμετοχή του Κράτους παραμένει πάντα σταθερή μέσω του κλειστού προϋπολογισμού, με αποτέλεσμα τη μεταφορά δυσανάλογου χρηματοδοτικού βάρους στη φαρμακοβιομηχανία, μέσω των υποχρεωτικών επιστροφών.
• Παρότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν τις χαμηλότερες τιμές φαρμάκων, το νοσοκομειακό clawback για φάρμακα άνω των 30 ευρώ υπερβαίνει το 75% για το έτος 2024, ενώ για τον ΕΟΠΥΥ φτάνει το 62,7%, με επιπλέον δημοσιονομικές μετακυλήσεις που επιβαρύνουν περαιτέρω τα καινοτόμα προϊόντα και δημιουργούν πρόσθετο φορτίο περίπου 100 εκατ. ευρώ.
• Οι επιπτώσεις αυτής της πραγματικότητας είναι ήδη ορατές. Σύμφωνα με τον δείκτη EFPIA WAIT, η διαθεσιμότητα νέων καινοτόμων θεραπειών μειώθηκε κατά 4% το 2024 σε σύγκριση με το 2023.
• Την τελευταία πενταετία καταγράφεται μέση αποεπένδυση της τάξης του 20% σε ανθρώπινο δυναμικό με απολύσεις εργατικού δυναμικού υψηλού επιπέδου πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, τοπικές λειτουργίες και κλινική έρευνα, ενώ παρατηρείται επιβράδυνση στη δραστηριότητα των κλινικών μελετών, παρά τις θεσμικές προβλέψεις για το επενδυτικό clawback.

Η Πρόεδρος του PIF κα. Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η καινοτομία δεν μπορεί να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον μόνιμης οικονομικής αβεβαιότητας. Όταν το σύστημα χρηματοδότησης καθίσταται μη βιώσιμο, η πρόσβαση των ασθενών σε νέες, καινοτόμες θεραπείες δεν καθυστερεί απλώς – κινδυνεύει! Η Ελλάδα οδεύει να μετατραπεί από χώρα έγκαιρης διάθεσης καινοτόμων φαρμάκων σε χώρα καθυστερημένης ή επιλεκτικής πρόσβασης. Χρειαζόμαστε άμεσα ένα προβλέψιμο πλαίσιο που θα διασφαλίζει ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και τη διαθεσιμότητα της καινοτομίας για τους ασθενείς».

Η διοίκηση του PIF επεσήμανε ότι «η πρόσβαση των ασθενών στη φαρμακευτική καινοτομία αποτελεί ζήτημα ύψιστης σημασίας και κοινής ευθύνης. Η αντιμετώπιση των δομικών προκλήσεων απαιτεί έναν ειλικρινή και τεκμηριωμένο διάλογο μεταξύ πολιτείας, φαρμακευτικής βιομηχανίας και όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε η Ελλάδα να παραμείνει ένας αξιόπιστος και ανταγωνιστικός εταίρος στην καινοτομία και οι ασθενείς να έχουν έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση στην κατάλληλη θεραπεία, τη στιγμή που τη χρειάζονται. Ας μην κρυβόμαστε άλλο, απαιτούνται πρόσθετοι πόροι στο σύστημα, και αυτό είναι ευθύνη του Κράτους. Η φαρμακευτική βιομηχανία έχει υπερεξαντληθεί και έχει αποδείξει εμπράκτως όλα αυτά τα χρόνια την ηθική της στάση στο πρόβλημα και την συναίσθηση της ευθύνης της. Πρέπει και το Κράτος να συναισθανθεί την δική του ευθύνη, και να δράσει αναλόγως».