Ένας εκ των εκτελεσθέντων των φωτογραφιών της Καισαριανής πέρασε 2 χρόνια στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Λάρισας – Εκεί όπου υπήρχαν χίλιοι τρόποι να πεθάνεις

Τις τελευταίες ημέρες έχουν δει το φως της δημοσιότητας φωτογραφίες από την εκτέλεση 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 από τους Γερμανούς κατακτητές με το ΚΚΕ να έχει ταυτοποιήσει δύο εξ αυτών. Θρασύβουλος Καλαφατάκης και Δημήτρης Παπαδόπουλος απεικονίζονται σε μία σκληρή φωτογραφία λίγο πριν τουφεκιστούν από τους Ναζί.

Ο ένας εκ των δύο, κι αναφερόμαστε στον Θρασύβουλο Καλαφατάκη, έχει μία στενή σύνδεση με την Λάρισα μιας και από τον Αύγουστο του 1941 μέχρι και την μεταγωγή του στις φυλακές Αβέρωφ στην Αθήνα το 1943, ήταν κρατούμενος στο ιταλικό στρατόπεδο συγκέντρωσης της Λάρισας, ένα στρατόπεδο όπου στην εποχή της Γερμανο-ιταλικής κατοχής κρατούνταν σ’ αυτό αιχμάλωτοι, πολιτικοί κρατούμενοι, κατάδικοι, υπόδικοι, εξόριστοι, όμηροι, αριστεροί, αντάρτες και ύποπτοι.

Στη Λάρισα το σημαντικότερο στρατόπεδο των Ιταλών – Ένα από τα μεγαλύτερα στην Ελλάδα

Περίπου 4,5 χιλιόμετρα έξω από την Λάρισα υπήρχε το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στην ιταλική ζώνη κατοχής στην Ελλάδα. Βρισκόταν στους πρώην στρατώνες του αντιαεροπορικού πυροβολικού, οι οποίοι βρίσκονταν στην περιοχή του αεροδρομίου και δημιουργήθηκε με απόφαση των Ιταλών όταν έφτασαν στη Λάρισα τον Ιούνιο του 1941.

Ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης από το οποίο υπολογίζεται πως πέρασαν πάνω από τριάντα χιλιάδες κρατούμενοι από όλη την Θεσσαλία και όχι μόνο. Αρχικά ένα κολαστήριο των Ιταλών που έπρατταν τα χειρότερα βασανιστήρια και έπειτα των Γερμανών.

Θεωρούνταν, μετά το στρατόπεδο του Χαϊδαρίου και του «Π.Μελάς» , το μεγαλύτερο στην Ελλάδα κατά την διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου.

Οι πρώτοι έγκλειστοι

Οι πρώτοι έγκλειστοι του στρατοπέδου ήταν Κρήτες της 5^ης Μεραρχίας στους οποίους, μετά την συνθηκολόγηση της Ελλάδας τον Απρίλιο του 1941, δεν επετράπη από τους Γερμανούς να επιστρέψουν στην Κρήτη και να πάρουν μέρος στην Μάχη της Κρήτης που ακολούθησε, αλλά παρέμειναν εγκλωβισμένοι στην Αθήνα. Οι στρατιώτες αυτοί τον Ιούλιο του 1941, ύστερα από μια επιχείρηση των Ιταλών, συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στην Λάρισα, όπου στην πλειοψηφία τους εξοντώθηκαν από τα φρικτά βασανιστήρια, τον υποσιτισμό, την ελονοσία και τις στερήσεις.

Την πλήρωνε άμαχος πληθυσμός – Λαρισαίοι αγρότες εκτελούνταν ως αντίποινα

Άνθρωποι όλων των ηλικιών, από γέρους ως μικρά παιδιά, και ανεξαρτήτως επαγγέλματος φυλακίζονταν ως όμηροι από τον ιταλικό στρατό ως αντίποινα στη διαμάχη τους με αντάρτες. Φυλακίζονταν και εκτελούνταν κατά κόρον αθώοι άνθρωποι, άμαχος πληθυσμός, όχι επειδή διέπραξαν κάποιο έγκλημα αλλά για παραδειγματισμό.

Την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1943 ο κύριος πληθυσμός των έγκλειστων στο στρατόπεδο της Λάρισας προέρχονταν κυρίως από τον αγροτικό τομέα του Θεσσαλικού κάμπου.

Υπήρχαν χίλιοι τρόποι να πεθάνεις στο στρατόπεδο της Λάρισας

Οι άθλιες συνθήκες κράτησης του στρατοπέδου και η παντελής έλλειψη ιατροφαρμακευτικής βοήθειας οδηγούσε τους κρατούμενους ταχεία προς τον θάνατο. Η πείνα ακόμη και η δίψα θέριζαν το στρατόπεδο και πολλοί από τους αθώους αυτούς κρατούμενους έχαναν την ζωή τους από ασιτία. Οι απάνθρωπες τιμωρίες και τα βασανιστήρια πάνω στους αδύναμους κρατούμενους ήταν καθημερινό φαινόμενο.

Πολλοί, μαστιζόμενοι από τον λιμό και τις ασθένειες κυρίως τον χειμώνα του 1942 που έπληξε όλη την χώρα, πέθαναν καθώς οι Ιταλοί δεν έλαβαν καμία μέριμνα για την προστασία τους. Ταυτόχρονα οι μαζικές εκτελέσεις ξεκινούσαν σε διάφορες περιοχές της Λάρισας όπως στον δρόμο Αγιάς – Λάρισας όπου εκτελέστηκαν 100 κρατούμενοι αλλά και στη Νίκαια Λάρισας με την εκτέλεση 16 ομήρων.

Χρήστος Μπούρας