ΕΛΛΑΔΑ

Το Ιράν απορρίπτει το αμερικανικό αίτημα να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου – Η Τεχεράνη επισκευάζει πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις

Διακόπηκαν οι έμμεσες διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν σήμερα, Παρασκευή (6/2) στο Ομάν μεταξύ διπλωματών από το Ιράν και τις ΗΠΑ με το κλίμα να χαρακτηρίζεται «θετικό» και τις δύο πλευρές να συμφωνούν προκειμένου να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί έκανε λόγο για ένα «πολύ καλό ξεκίνημα» που διεξήχθη σε «πολύ θετική ατμόσφαιρα».

«Σε πολύ θετικό κλίμα, ανταλλάξαμε τις ιδέες μας και μας παρουσίασαν τις απόψεις της άλλης πλευράς», δήλωσε ο Αραγτσί μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση.

Πρόσθεσε, δε, ότι οι δύο πλευρές «συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις, αλλά ότι οι όροι και το χρονοδιάγραμμα θα αποφασιστούν αργότερα».

«Η διαδικασία που θα ακολουθηθεί θα εξαρτηθεί από τις διαβουλεύσεις μας με τις πρωτεύουσές μας», δήλωσε εκφράζοντας επίσης την ελπίδα η Ουάσινγκτον να απόσχει από «απειλές και πιέσεις» ώστε «οι διαπραγματεύσεις να μπορέσουν να συνεχιστούν».

(Oman Foreign Ministry via AP)

Δήλωσε ακόμη, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA, ότι οι συνομιλίες επικεντρώνονται «αποκλειστικά στο πυρηνικό θέμα. Δεν συζητάμε κανένα άλλο θέμα με τους Αμερικανούς», τόνισε.

Μάλιστα ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο ανέφερε ότι αναμένεται ένας δεύτερος γύρος συνομιλιών τις επόμενες ημέρες.

Το Ιράν απορρίπτει το αμερικανικό αίτημα να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου

Ωστόσο παρά το θετικό κλίμα σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, το οποίο επικαλείται έναν περιφερειακό διπλωμάτη που ενημερώθηκε από την Τεχεράνη, το Ιράν απέρριψε κατά τη διάρκεια των συνομιλιών τις εκκλήσεις των ΗΠΑ να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός του. Ωστόσο όπως δήλωσε ο διπλωμάτης, ήταν πρόθυμο να συζητήσει το «επίπεδο και την καθαρότητα» του εμπλουτισμού ή τη συμμετοχή μίας περιφερειακής κοινοπραξία.

Ο διπλωμάτης πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη πίστευε ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές «φαίνονταν να κατανοούν τη στάση του Ιράν σχετικά με τον εμπλουτισμό… και έδειξαν ευελιξία όσον αφορά τις απαιτήσεις της Τεχεράνης».

Πρόσθεσε ότι οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν δεν συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στη Μουσκάτ.

Στο ίδιο μήκος κύματος και δημοσίευμα της Wall Street Journal, το οποίο αναφέρει ότι η Τεχεράνη παρέμεινε αμετάπειστη στην άρνησή της να τερματίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου. Σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είπε στους Αμερικανούς ομολόγους του ότι η Τεχεράνη δεν θα συμφωνούσε να τερματίσει τον εμπλουτισμό ή να τον μεταφέρει στο εξωτερικό, απορρίπτοντας μια βασική απαίτηση των ΗΠΑ.

Υπενθυμίζεται πως οι διαπραγματεύσεις αυτές είναι οι πρώτες που έγιναν μεταξύ των δύο πλευρών μετά τον βομβαρδισμό τον Ιούνιο από τις ΗΠΑ ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στο πλαίσιο του πολέμου που εξαπέλυσε το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Ο πόλεμος αυτός διέκοψε έναν προηγούμενο κύκλο συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, για τον οποίο είχε μεσολαβήσει και πάλι το Ομάν.

Η Τεχεράνη επισκευάζει πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις

Παράλληλα, σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών εικόνων από τους New York Times, το Ιράν φαίνεται να έχει επισκευάσει σε σχετικά γρήγορο χρονικό διάστημα αρκετές εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων που υπέστησαν ζημιές σε επιθέσεις πέρυσι, αλλά έχει πραγματοποιήσει μόνο περιορισμένες επισκευές σε σημαντικές πυρηνικές εγκαταστάσεις που χτυπήθηκαν από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις σχετικά με τις επισκευές στις οποίες έχει προχωρήσει η Τεχεράνη παρέχουν ενδείξεις για τις στρατιωτικές προτεραιότητες του Ιράν, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκεντρώνουν δυνάμεις κοντά σε αυτό και ο πρόεδρος Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής δράσης. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτεθούν, το Ιράν πιθανότατα θα ανταποδώσει με βαλλιστικούς πυραύλους που θα στοχεύουν το Ισραήλ και τις αμερικανικές εγκαταστάσεις στην περιοχή.

Μάλιστα λίγο μετά το τέλος των συνομιλιών στο Ομάν ο αμερικανικός στρατός δημοσίευσε φωτογραφίες του αεροπλανοφόρου USS Αβραάμ Λίνκολν συνοδευόμενου από δύο πολεμικά πλοία ανεφοδιασμού και δύο σκάφη της Αμερικανικής Ακτοφυλακής που έπλεαν στην Αραβική Θάλασσα, ενώ από αέρος συνέδραμαν αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη. «Ειρήνη μέσω δύναμης!» ανέφερε σε ανάρτησή της στο Χ, η Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών (CENTCOM), την οποία συνοδεύει από φωτογραφικό υλικό.

Εμπειρογνώμονες που παρακολουθούν στενά τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν επιβεβαίωσαν την ανάλυση των NYT η οποία εξέτασε περίπου δύο δωδεκάδες τοποθεσίες που χτυπήθηκαν από το Ισραήλ ή τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης τον περασμένο Ιούνιο. Οι NYT διαπίστωσαν ότι σε περισσότερες από τις μισές από αυτές τις τοποθεσίες γίνονταν κατασκευαστικές εργασίες.

Οι εμπειρογνώμονες προειδοποίησαν ότι η πλήρης έκταση των επισκευών παραμένει ασαφής, δεδομένου ότι οι δορυφορικές εικόνες προσφέρουν μόνο μια επιφανειακή εικόνα των κατασκευών.

Οι εικόνες που εξέτασαν οι NYT δείχνουν ότι ορισμένες επιδιορθώσεις έγιναν αμέσως μετά τις επιθέσεις σε διάφορες εγκαταστάσεις πυραύλων, γεγονός που υποδηλώνει ότι το Ιράν έχει θέσει την παραγωγή πυραύλων ως βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα.

«Η απειλή του Ισραήλ και των αμερικανικών βάσεων και συμμάχων στην περιοχή με πυραυλικές επιθέσεις είναι μία από τις λίγες επιλογές του Ιράν για να αποτρέψει επαναλαμβανόμενες επιθέσεις στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις», έγραψε σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα ο Τζον P. Caves III, ειδικός σύμβουλος του Κέντρου Μελέτης Όπλων Μαζικής Καταστροφής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Άμυνας της Ουάσιγκτον.

Αντίθετα, σύμφωνα με τους ειδικούς, οι εικόνες από τις κατεστραμμένες μεγάλες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν δείχνουν μόνο μερικές επισκευές και προσπάθειες οχύρωσης, οι οποίες επιταχύνθηκαν μόνο τους τελευταίους μήνες. Δυτικοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν βρει λίγα σημάδια ότι το Ιράν έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αποκατάσταση της ικανότητάς του να εμπλουτίζει ουράνιο και να κατασκευάζει πυρηνικές κεφαλές.

Αξιολογήσεις των μυστικών υπηρεσιών έχουν διαπιστώσει ότι το Ιράν έχει ανακατασκευάσει σε μεγάλο βαθμό το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του μετά τις επιθέσεις του Ιουνίου.

«Η έμφαση που έχει δοθεί στην ανακατασκευή του προγράμματος πυραύλων έρχεται σε αντίθεση με το πυρηνικό πρόγραμμα», δήλωσε ο Σαμ Λερ, ερευνητής συνεργάτης στο James Martin Center for Nonproliferation Studies στο Monterey της Καλιφόρνια. Κατά τον Λερ, η εγκατάσταση δοκιμών πυραύλων στη Σαχρούντ φαίνεται να έχει ανακατασκευαστεί ιδιαίτερα γρήγορα και ότι πιστεύεται ότι έχει τεθεί ξανά σε λειτουργία μέσα σε λίγους μήνες μετά τις επιθέσεις. Όταν έπεσε χιόνι τον περασμένο μήνα, σημείωσε, οι δρόμοι στην εγκατάσταση καθαρίστηκαν γρήγορα και το χιόνι έλιωσε από τις στέγες, υποδηλώνοντας ότι η εγκατάσταση είναι ενεργή.

«Η Σαχρούντ είναι το μεγαλύτερο και νεότερο εργοστάσιο παραγωγής πυραύλων στερεού καυσίμου. Είναι λοιπόν λογικό να έχει τραβήξει όλη την προσοχή», ανέφερε ακόμα.

Εκτός λειτουργίας οι τρεις βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν

Σύμφωνα με τη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο οι επιθέσεις «υποβάθμισαν σημαντικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν». Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι, παρά τις ορατές εργασίες, οι τρεις κύριες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν στο Ισφαχάν, στη Νατάνζ και στο Φορντό φαίνεται να είναι εκτός λειτουργίας.

Από τον Δεκέμβριο, το Ιράν έχει κατασκευάσει στέγες σε δύο από τις εγκαταστάσεις, γεγονός που καθιστά δύσκολο να προσδιοριστεί εάν πραγματοποιείται οποιαδήποτε ανακατασκευή στο εσωτερικό των κτηρίων. Οι ειδικοί ισχυρίζονται ότι αυτό μπορεί να σημαίνει ότι προσπαθεί να ανακτήσει περιουσιακά στοιχεία χωρίς να παρατηρείται από ψηλά. Μεγάλο μέρος των άλλων ζημιών που προκλήθηκαν τον Ιούνιο παραμένουν ορατές.

Στο πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ, περίπου 220 χιλιόμετρά νότια της Τεχεράνης, το οποίο θεωρείται το κύριο κέντρο εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν, οι ζημιές που ήταν ορατές στις αρχές Δεκεμβρίου έχουν έκτοτε καλυφθεί από μια λευκή στέγη. Το κατεστραμμένο κτήριο έχει αναγνωριστεί ως πιλοτική μονάδα εμπλουτισμού καυσίμου από το Ινστιτούτο Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας, μια ιδιωτική ομάδα στην Ουάσιγκτον που παρακολουθεί την πυρηνική διάδοση. Στο πυρηνικό συγκρότημα της Ισφαχάν, οι επιθέσεις κατέστρεψαν πολλά κτήρια στην επιφάνεια, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων μετατροπής ουρανίου. Μια εικόνα που τραβήχτηκε τον Δεκέμβριο δείχνει κατεστραμμένα κτήρια που φαίνεται να έχουν καλυφθεί από στέγη.

Λιγότερο από ένα μίλι μακριά από τις εγκαταστάσεις της Ισφαχάν, έχουν εγκατασταθεί νέα φράγματα σε μία από τις εισόδους ενός κοντινού συγκροτήματος τούνελ στο βουνό, το οποίο, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, θα μπορούσε να φιλοξενεί μια μυστική εγκατάσταση εμπλουτισμού. Και σε μια νέα υπόγεια εγκατάσταση, λιγότερο από δύο μίλια μακριά από το Νατάνζ, γνωστή ως Pickaxe Mountain, οι είσοδοι των τούνελ έχουν ενισχυθεί τους τελευταίους μήνες.

Ο Τζόζεφ Ρότζερς, ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών με έδρα την Ουάσινγκτον, ο οποίος παρακολουθεί το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ανέφερε ότι μέχρι πρόσφατα, μεγάλο μέρος της δραστηριότητας που παρατηρήθηκε γύρω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις φαινόταν να αποσκοπεί κυρίως στην εκτίμηση των ζημιών και στη σταθεροποίηση, όπως η απομάκρυνση των συντριμμιών και η πλήρωση των κρατήρων.

«Δεν έχουμε δει καμία εντατική προσπάθεια αποκατάστασης για την απομάκρυνση εξοπλισμού από αυτές τις εγκαταστάσεις», είπε, προσθέτοντας ότι η καταστολή της ιρανικής κυβέρνησης εναντίον υπόπτων κατασκόπων μετά τις επιθέσεις του Ιουνίου είχε επίσης διαταράξει το πυρηνικό της πρόγραμμα. Ωστόσο, ο Ρότζερς προειδοποίησε ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου — το καύσιμο που είναι πιο κοντά στο να μετατραπεί σε υλικό κατάλληλο για την κατασκευή βομβών. Πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ και του Ισραήλ υποδηλώνουν ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο που ήταν θαμμένο στις τρεις εγκαταστάσεις που χτυπήθηκαν τον Ιούνιο παραμένει στη θέση του, προφανώς θαμμένο και ανέπαφο.

Το Ινστιτούτο Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας ανέφερε σε έκθεση την περασμένη εβδομάδα ότι είχε εντοπίσει αύξηση της δραστηριότητας στο πυρηνικό συγκρότημα της Ισφαχάν τις τελευταίες ημέρες, με πιο πρόσφατη την κάλυψη των εισόδων των τούνελ με φρέσκο χώμα.

Ο Ντέιβιντ Άλμπραϊτ, πρόεδρος του Ινστιτούτου, δήλωσε ότι η συσσώρευση χώματος ήταν πιθανώς «προετοιμασία για μια επίθεση, πράγμα που υποδηλώνει ότι υπάρχει κάτι πολύτιμο εκεί μέσα», πιθανώς εμπλουτισμένο ουράνιο.

Ο Άλμπραϊτ δήλωσε ότι δεν είναι σαφές τι κάνει το Ιράν. «Ωστόσο, αυξάνονται οι υποψίες ότι ανασυγκροτούν ένα πρόγραμμα με σκοπό την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Δεν πιστεύουμε ότι είναι επείγον ή επικείμενο με κανένα τρόπο», προσέθεσε.

Μια άλλη σημαντική εξέλιξη είναι ορατή στο στρατιωτικό συγκρότημα Παρτσίν, νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, όπου το Ιράν έχει δοκιμάσει εκρηκτικά υψηλής ισχύος που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πυροκροτητές για πυρηνικές κεφαλές. Εικόνες από τους τελευταίους μήνες δείχνουν ότι ένας μεγάλος κυλινδρικός θάλαμος μήκους περίπου 45 μέτρων φαίνεται να έχει κατασκευαστεί πρόσφατα στις εγκαταστάσεις.

Η εγκατάσταση δεν δέχτηκε επίθεση τον Ιούνιο, αλλά είχε στοχοποιηθεί από το Ισραήλ το 2024. Έχει επίσης οχυρωθεί με αμυντικά συστήματα όπως αντιαεροπορικά πυροβόλα, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Ινστιτούτου Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας.

«Αν και ο προορισμός της νέας εγκατάστασης δεν μπόρεσε να προσδιοριστεί από τις εικόνες, η νέα κατασκευή υποδηλώνει τη στρατηγική της σημασία», ανέφερε η έκθεση σχετικά με τον νέο θάλαμο.

Πηγές: Reuters, Wall Street Journal, New York Times



ertnews.gr

Ακολουθήστε το onlarissa.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Ελάτε στην ομάδα μας στο viber για να ενημερώνεστε πρώτοι για τις σημαντικότερες ειδήσεις