Λιγότερες οι ογκολογικές θεραπείες από αυτές που χρειάζονται πραγματικά

Η ογκολογική περίθαλψη στη χώρα υπολείπεται σε σχέση με την αντίστοιχη περίθαλψη που παρέχεται στα προηγμένα συστήματα υγείας, αφενός με τις καθυστερήσεις και την αδυναμία πρόσβασης των ασθενών σε όλες τις ειδικότητες λόγω γεωγραφικής ιδιομορφίας και αφετέρου γιατί οι αναλογίες προηγμένων θεραπειών σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό είναι λιγότερες των αναγκαίων.

Πολύ περισσότερο, όταν οι ασθενείς με καρκίνο σχεδόν διπλασιάστηκαν καθώς καταγράφηκαν το 2025 πάνω από 21.000 ΑΜΚΑ ογκολογικών περιστατικών, έναντι 12.000 ΑΜΚΑ ογκολογικών ασθενών το 2024.

Μάλιστα η υπολειπόμενη περίθαλψη μπορεί να φανεί και από το γεγονός ότι μόνο για τα ογκολογικά φάρμακα η φαρμακευτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 10% μεταξύ των ετών 2024 – 2025 και δεν αυξήθηκε καθόλου (0%) μεταξύ των ετών 2023-2024, κινήθηκε δηλαδή κάτω από τον μέσο ρυθμό αύξησης της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης που κινείται με ρυθμό λίγο πάνω από 11% κατ΄ έτος.

Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από στοιχεία που παρατέθηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου που πραγματοποιείται στην Αθήνα και ολοκληρώνεται σήμερα.

Με βάση τις ανακοινώσεις της πορείας της φαρμακευτικής δαπάνης για τα ογκολογικά φάρμακα, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης χαιρετίζοντας το συνέδριο, δήλωσε πως αναζητά πλαίσιο για την έναρξη παραγωγής καινοτόμων θεραπειών στις δημόσιες δομές γιατί μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το κόστος αυτών των θεραπειών στο εύρος των ασθενών που θα χρειαστούμε τα επόμενα χρόνια.

Για κάθε ευρώ που διατίθεται στην πρόληψη, το όφελος που επιστρέφει στο σύστημα υγείας είναι 12πλάσιο

Εξήγγηλε επίσης, τη μετεξέλιξη του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών σε εφαρμογή (app) για κινητό τηλέφωνο, την συμμετοχή της ΕΛΛΟΚ στην κατάρτιση του Εθνικού Σχεδίου δράσης για τον καρκίνο σε συνεργασία με το ΕΚΠΑ και μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων 2026-2030, καθώς και την έναρξη διαπραγματεύσεων του ΕΟΠΥΥ με τις εταιρείες για την αποζημίωση των βιοδεικτών. Παράλληλα ανέφερε ότι το κέντρο ανοσοθεραπείας στο νοσοκομείο Παπανικολάου θα παραδοθεί μέχρι το Πάσχα, το ακτινοθεραπευτικό κέντρο στο νοσοκομείο Σωτηρία θα παραδοθεί μέχρι τις 30 Ιουνίου και θα είναι το μεγαλύτερο ακτινοθεραπευτικό κέντρο με τα πιο σύγχρονα μηχανήματα στην Ελλάδα, ενώ η πρώτη ογκολογική κλινική της κεντρικής Ελλάδος στη Λαμία θα εγκαινιαστεί και αυτή μετά το Πάσχα.

Από την πλευρά ασθενών και ειδικών στα συστήματα υγείας, τονίσθηκε η ανάγκη για διαφάνεια και αποδοτικότητα του συστήματος υγείας.

«Πόρτα» στις υπηρεσίες υγείας

Στις καθυστερήσεις πρόσβασης των ογκολογικών ασθενών στις υπηρεσίες υγείας αναφέρθηκε ο Διευθυντής του Ογκολογικού τμήματος του 417 ΝΙΜΤΣ και μέλος της ΕΟΠΕ Ογκολόγος Παθολόγος Νίκος Τσουκαλάς, επισημαίνοντας ότι πρέπει να αναπτυχθεί ένα μονοπάτι για τον ασθενή στο σύστημα υγείας μέσα από τα ογκολογικά συμβούλια, την εκπαίδευση και την κουλτούρα συνεργασίας, γιατί μέχρι και ένα χρόνο πριν παρουσιάζονται συμπτώματα που χωρίς τη σωστή αντιμετώπιση οι ασθενείς θα φτάσουν τελικά στον ειδικό με μεταστατικό καρκίνο πνεύμονα ή ουροδόχου κύστεως.

«Οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες δεν επιτρέπουν πρόσβαση σε όλες τις ειδικότητες», είπε ο κ. Τσουκαλάς και τόνισε ότι χρειάζεται το «μονοπάτι», ώστε «να βοηθούμε τον ασθενή και να μην τον μεταφέρουμε από ειδικότητα σε ειδικότητα και καθυστερεί η σωστή διάγνωση, παρέχοντας έτσι αποτέλεσμα και βελτίωση δαπανών στο σύστημα υγείας. Η αξία της ζωής είναι ανεκτίμητη και ο κάθε ασθενής είναι αναντικατάστατος»

Λιγότερες προηγμένες θεραπείες

Στις ελλείψεις προηγμένων θεραπειών αναφέρθηκε ο Συντονιστής Διευθυντής της Αιματολογικής Κλινικής Λεμφωμάτων και της Μονάδας Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών του Ευαγγελισμού, αιματολόγος Γιάννης Μπαλταδάκης, λέγοντας πως μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών γίνονται στη χώρα εδώ και δεκαετίες και κυτταρικές θεραπείες τα τελευταία 6 χρόνια. Όμως αν κοιτάξουμε τις αναλογίες μεταμοσχεύσεων και κυτταρικών θεραπειών σε σχέση με το γενικό πληθυσμό, η Ελλάδα υπολείπεται σε σχέση με προηγμένα συστήματα υγείας.

«Υπάρχει ακάλυπτη ανάγκη, που το σύστημα υγείας πρέπει να ικανοποιήσει και μάλιστα έγκαιρα, ώστε οι αποδέκτες ασθενείς να προλαβαίνουν να έχουν το όφελος από αυτές τις πραγματικά σημαντικές θεραπείες».

Στην αύξηση του φόρτου εργασίας των ογκολόγων αναφέρθηκε ο κ. Μπαλταδάκης με αφορμή την εισαγωγή του νέου συστήματος κοστολόγησης με DRG, επισημαίνοντας ότι αφενός οι γιατροί πρέπει να βοηθηθούν κάπως και αφετέρου, ζήτησε ενημέρωση για την πορεία των κλινικών, δεδομένου ότι καταγράφονται όλες οι ιατρικές πράξεις για την αποζημίωση του συστήματος.

Οι ασθενείς πληρώνουν

Στην ανάγκη για πρόσβαση, συνέπεια και λογοδοσία στο σύστημα υγείας αναφέρθηκε η πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Μέμη Τσεκούρα, η οποία τονισε πως οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες και η απουσία συντονισμού των υπηρεσιών υγείας αναγκάζει τους ασθενείς να συντονίζουν μόνοι τους την αντιμετώπιση της ασθένειάς τους, ενώ η έλλειψη διασύνδεσης της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και των διαγνωστικών οδηγεί σε σπατάλη πόρων για τους πολίτες και για το σύστημα υγείας.

«Οι περισσότεροι ασθενείς κινούνται χωρίς να γνωρίζουν τα δικαιώματα και το πραγματικό κόστος, και υποβάλλονται σε υπέρμετρες χρεώσεις και υψηλές ιδιωτικές πληρωμές για φάρμακο, διαγνωστικές και συμπληρωματικές υπηρεσίες», και ζήτησε «χαρτογραφημένες διαδικασίες και συστηματική αξιολόγηση υπηρεσιών που να περιορίζουν την ιδιωτική δαπάνη», ενώ εστίασε στην ενημέρωση των ασθενών για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του.

Τα νέα νοσήλια

Σε ότι αφορά τα δεδομένα των DRG, απάντηση έδωσε ο πρόεδρος του Κέντρου Τεκμηρίωσης και Κοστολόγησης Νοσοκομειακών Υπηρεσιών (ΚΕΤΕΚΝΥ) Παντελής Μεσσαρόπουλος, λέγοντας πως σύντομα τα σχετικά στοιχεία θα είναι διαθέσιμα στους διοικητές, οι οποίοι θα πρέπει κάθε μήνα να συζητούν με τους συντονιστές διευθυντές την πορεία των κλινικών. Παραδέχθηκε τον υπερβάλλοντα φόρτο εργασίας ιδίως για τους ογκολόγους και τους αιματολόγους, και πρόσθεσε ότι το ΚΕΤΕΚΝΥ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με 6 εταιρείες για εισαγωγή συστημάτων ΑΙ που θα διευκολύνουν, όμως δεν υπάρχει ακόμη κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα

Αναφερόμενος στο νέο σύστημα ο κ. Μεσσαρόπουλος υπογράμμισε ότι εδώ και ένα χρόνο τα νοσοκομεία αποζημιώνονται βάσει παραγόμενου έργου μόνο μέσω των DRG και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές τους μειώθηκαν από 1,2 δις ευρώ σε 550 εκατ. ευρώ, χωρίς κανένα νοσοκομείο να κλείσει. Αντίθετα αυξήθηκε η παραγωγικότητα, ενώ συνεχίζεται η εκπαίδευση, ώστε τα νοσήλια να αποτυπώνουν την πραγματική εικόνα του ασθενή, να υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία και να μπορέσει με τη βοήθεια του ΟΔΙΠΥ να βελτιωθεί η ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών.

Προανήγγηλε μάλιστα την επέκταση της κωδικοποίησης των ιατρικών πράξεων και νέων νοσηλίων στα ψυχιατρικά περιστατικά και στην ανακουφιστική φροντίδα, ενώ για τη νοσηλεία κατ΄ οίκον του Αγ. Σάββα και του νοσοκομείου Μεταξά, επεσήμανε ότι αποζημιώνεται σαν να ήταν στο νοσοκομείο, για να στηριχθεί η προσπάθεια, γιατί στο σπίτι, ακόμη κι αν κοστίζει το ίδιο, υπάρχει καλύτερη παροχή υπηρεσιών.

Προμήθειες

Από την πλευρά της ΕΚΑΠΥ, ο Πρόεδρος της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) Άρης Αποστόλου έκανε λόγο για βελτίωση του χρόνου είσπραξης των υποχρεωτικών επιστροφών rebate  και clawback σε 2 μήνες, αλλά και σε εξοικονόμηση πόρων στα υλικά κατά 10% και στο φάρμακο περισσότερο, τονίζοντας ότι με τις συμβάσεις δεν υπάρχει πιθανότητα έλλειψης, ενώ περιορίζονται τα ληξιπρόθεσμα.

Πρόσθεσε ότι η πρόσβαση των νοσοκομείων είναι οριζόντια και όλοι παραγγέλνουν την ώρα που το χρειάζονται όταν η δημόσια σύμβαση είναι ενεργή, καταργώντας χρονοβόρες διαδικασίες. Με την ολοκλήρωση των μητρώων για υλικά και προμηθευτές, σταδιακά, από τα μέσα του έτους, θα υπάρχει όλη η εικόνα τι αγοράζει κάθε νοσοκομείο και το εύρος τιμών, θα υπάρχουν συγκρίσιμα δεδομένα και η ζήτηση για τις κατηγορίες υλικών που χρειάζεται για να λειτουργήσει το κάθε νοσοκομείο.

Αποδοτικότητα στον ΕΟΠΥΥ

Στον ελεγκτικό μηχανισμό του ΕΟΠΥΥ αναφέρθηκε ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Διεθνών Ασφαλιστικών Σχέσεων Νίκος Κικίλιας επισημαίνοντας ότι είναι απαραίτητος για τη βιωσιμότητα του συστήματος. Υπογράμμισε ότι η καθοδήγηση στο μονοπάτι τους ασθενούς πρέπει να γίνεται από επαγγελματία υγείας.

Ο έλεγχος απαιτείται για να μην καταναλώνουμε περισσότερες υπηρεσίες υγείας, γιατί έχει διαπιστωθεί ότι από κακές πρακτικές συμβεβλημένων παρόχων, μια καινοτόμα θεραπεία να αντιστοιχεί στο ίδιο ποσό. «Ο έλεγχος πρέπει να φέρει τα χρήματα που δεν περιλαμβάνονται στο πακέτο παροχών», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «σε σύντομο απολογισμό, βλέπουμε από πρόστιμα όντως να έχουμε επάρκεια πόρων».

Ανέφερε όμως, ότι ετοιμάζονται δείκτες ελέγχου, που θα λειτουργούν περισσότερο αποτρεπτικά, παρά παραβατικά.

Καταστροφικές δαπάνες

Στο σημείο αυτό, ο κ. Κικίλιας υπογράμμισε τις καταστροφικές δαπάνες στις οποίες υποβάλλονται οι ασθενείς, τονίζοντας ότι πρέπει να βελτιωθεί η θέση της χώρας στην Ευρώπη, και συμφωνώντας με τον π. πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Ακτινοθεραπείας Γιώργο Πισσάκα, επεσήμανε ότι για την ακτινοθεραπεία «θα πρέπει να προστατεύσουμε τους ασθενείς από καταχρηστικές χρεώσεις. Μακάρι να μπορούσαμε να τις αποτρέψουμε σε πραγματικό χρόνο».

Νέο μοντέλο περίθαλψης

Στο νέο μοντέλο περίθαλψης που προτείνουν ο ΟΟΣΑ και η Ε.Ε. αναφέρθηκε ο καθηγητής Οικονομικών της Υγείας Ακαδημαϊκός Συντονιστής του MBA Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας του ΕΚΠΑ Γιάννης Υφαντόπουλος επισημαίνοντας ότι για να είναι διαφανές και βιώσιμο χρειάζεται να χαρακτηρίζεται από πέντε παραμέτρους: αποδοτικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα.

Στην κατεύθυνση αυτή πρέπει να ενσωματώνεται η φωνή των ασθενών και οι δείκτες ποιότητας ζωής των ασθενών να αναφέρονται σε ένα σύστημα με τον ασθενή ενταγμένο κοινωνικά.

Οι καινοτομίες πρέπει να μετρώνται με τη χρησιμότητα του κόστους, ενώ οι εξοικονομήσεις πρέπει να συνδέονται με το μάνατζμεντ, ώστε να αξιοποιούνται οι εξοικονομούμενοι πόροι κατά το μέγιστο δυνατό.

Επισημαίνοντας την αξία της ψηφιοποίησης του συστήματος, υπογράμμισε την αξία της πρόληψης, λέγοντας πως για κάθε ευρώ που διατίθεται στην πρόληψη, το όφελος που επιστρέφει στο σύστημα υγείας είναι 12πλάσιο.