Δώρα Τζατζάκη: Η Λαρισαία αθλητικής ψυχολόγος πίσω από την ιστορική επιτυχία της Εθνικής ομάδας πόλο μιλά στο onlarissa.gr

Στον απόηχο της ιστορικής επιτυχίας της Εθνικής ομάδας υδατοσφαίρισης ανδρών και με τις εικόνες του πρώτου της μεταλλίου σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα να είναι ακόμη φρέσκες, το onlarissa.gr συζήτησε με τη Λαρισαία – μέλος της ελληνικής αποστολής – που βρέθηκε στο Βελιγράδι.

Ο λόγος για τη Δώρα Τζατζάκη, σύμβουλος αθλητικής ψυχολογίας, η οποία βρέθηκε στην πρωτεύουσα της Σερβίας στο πλαίσιο της συνεργασίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με την Κολυμβητική Ομοσπονδία Ελλάδος.

Και επειδή, όπως ουκ ολίγες φορές έχουν αναφέρει οι ίδιοι οι αθλητές, μία σπουδαία διάκριση αποτελεί πάντοτε προϊόν όχι μόνο των ιδίων, αλλά και όσων εργάζονται για να τους παρέχουν τις καλύτερες δυνατές συνθήκες, η άποψη της διακατέχει εξέχουσα θέση.

Συνέντευξη στον Αντώνη Νιανιά

Κατ’ αρχήν θέλω να μου μιλήσεις για την εμπειρία σου στο Βελιγράδι. Πώς βίωσες αυτή την ιστορική επιτυχία, συνεισφέροντας από το δικό σου μετερίζι;

«Για εμένα ήταν μια πολύτιμη εμπειρία, γιατί πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο. Αυτή τη στιγμή το Πανευρωπαϊκό είναι σχεδόν σαν το Παγκόσμιο, καθώς οι καλύτερες ομάδες της υφηλίου — πλην μερικών εξαιρέσεων (βλ. Αμερική, Καναδάς) — αγωνίζονται στη “Γηραιά Ήπειρο”.

Οπότε για εμένα είναι πολύ ενδεικτικό για το πώς αλληλεπιδρούν, αλλά και για το πώς αντιδρούν οι αθλητές στις πιο απαιτητικές καταστάσεις, αλλά και για το πώς προετοιμάζονται παράλληλα για το Παγκόσμιο ή τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Και φυσικά εκεί βλέπεις ότι δεν έχει μόνο σημασία το πόσο προπονημένος είναι κάποιος, αλλά και το πόσο σημαντικό ρόλο κατέχει η ψυχολογική του κατάσταση: πώς λειτουργεί σαν άνθρωπος, πώς είναι με τους συναθλητές του, πώς “δένει” με την ομάδα. Όλα τα παραπάνω συνέθεσαν μια πολύ σημαντική εμπειρία».

Πώς είναι να καλείσαι να διαχειριστείς την επαγγελματική σου συναναστροφή με σπουδαίες προσωπικότητες του αθλήματος, όπως, φερ’ ειπείν, ο Ντίνος Γενηδουνιάς;

«Υπάρχουν κάποιες μονάδες, κάποιοι μεμονωμένοι αθλητές, που έχουν αγωνιστεί στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα να είναι από την αρχή λίγο πιο ανοιχτοί στην όλη διαδικασία, γιατί στους συλλόγους τους είχαν αθλητικούς ψυχολόγους ως αναπόσπαστο κομμάτι.

Υπάρχουν όμως και αυτοί που έχουν συνηθίσει στην ελληνική πραγματικότητα, με αποτέλεσμα να συγχέουν τον κλάδο με θέματα ψυχικής υγείας, γεγονός που στην αρχή τους κάνει πιο διστακτικούς. Στην πορεία, όμως, ανοίγονται και αυτοί, γιατί καταλαβαίνουν ότι η αθλητική ψυχολογία δεν έχει να κάνει απαραίτητα με αυτό. Θα σου εξηγήσω γιατί…

Όταν η συζήτηση πηγαίνει σε κορυφαίου επιπέδου αθλητές, η βελτίωση και η εξέλιξη δεν σταματούν ποτέ. Εννοείται ότι μεταξύ των top όλοι θα κάνουν την καλύτερη προπόνηση από άποψη φυσικής κατάστασης, τεχνικής και τακτικής, οπότε αυτά τα κομμάτια βρίσκονται ήδη εκεί ως θεμελιώδη συστατικά.

Οπότε εμείς ερχόμαστε για να προσθέσουμε το παραπάνω πλεονέκτημα, να βελτιώσουμε και το ψυχολογικό κομμάτι, το οποίο σε αυτούς είναι ήδη ενισχυμένο, αλλά θέλουμε να δώσουμε την έξτρα ώθηση ώστε να κάνουν την ελάχιστη διαφορά, που εν τέλει κρίνει ποιος θα βγει πρώτος, δεύτερος ή τρίτος. Διότι σε αυτές τις ομάδες βλέπεις ότι όλα κρίνονται στη λεπτομέρεια».

Πώς εξέλαβες την ψυχολογία της ομάδας έπειτα από τον χαμένο ημιτελικό με αντίπαλο την Ουγγαρία;

«Η αλήθεια είναι ότι αυτοί οι αθλητές έχουν βρει τους μηχανισμούς για να κάνουν το comeback πριν από έναν σημαντικό αγώνα (σ.σ. εν προκειμένω, του μεταλλίου). Επίσης, επειδή είναι παιδιά που πραγματικά έχουν δουλέψει πολύ σκληρά, βλέπουν ότι δεν υστερούν σε τίποτα σε σχέση με τις άλλες ομάδες.

Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, τους πνίγει το παράπονο ότι φτάνουν στην πηγή και δεν πίνουν το νερό. Πραγματικά αισθάνονται – και είναι – μεταξύ των καλύτερων. Και επειδή κάθε φορά χάνουν το χρυσό στις λεπτομέρειες, εννοείται προσπαθούν και αυτοί να σκεφτούν τι μπορεί να πήγε λάθος. Αλλά όταν έρχεται αυτή η ώρα, κατορθώνουν και “κλειδώνουν”, λέγοντας ότι θα πάνε και θα παλέψουν για τον επόμενο αγώνα».

Στο κλείσιμο της συζήτησης μας, θα ήθελα να μου μιλήσεις για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το αθλητικό στερέωμα της Λάρισας σε συνάρτηση με το κομμάτι της αθλητικής ψυχολογίας.

«Εγώ προσωπικά δουλεύω μεμονωμένα με αθλητές, είτε σε ατομικά είτε σε ομαδικά αθλήματα. Η αλήθεια είναι ότι η πλειοψηφία που αναγνωρίζει την αξία αυτού του πεδίου βρίσκεται περισσότερο στα ατομικά αθλήματα.

Είναι λίγοι έως ελάχιστοι οι αθλητές που απευθύνονται σε κάποιον αθλητικό ψυχολόγο επειδή το θέλουν οι ίδιοι, ακούγοντας δηλαδή ότι οι μεγάλοι αθλητές στο εξωτερικό συνεργάζονται πλέον με τέτοιους επαγγελματίες. Οπότε οι ίδιοι από μόνοι τους αποφασίζουν να δουλέψουν μαζί μας, γιατί κατά τα άλλα, στα ομαδικά αθλήματα, είμαστε ακόμη πολύ πίσω.

Το κακό είναι, δυστυχώς, ότι οι περισσότεροι προπονητές και γονείς στις αναπτυξιακές ηλικίες, ιδιαίτερα σε συλλογικό επίπεδο, καλούν τον αθλητικό ψυχολόγο όταν ήδη τα πράγματα έχουν πάει πάρα πολύ άσχημα. Εντάξει, μπορεί να βοηθήσει σε τέτοιες καταστάσεις, αλλά όταν φτάνει κανείς σε αυτό το σημείο, είναι πλέον πολύ αργή η εξέλιξη κάποιου, διότι δεν υπάρχει πρόληψη.

Με άλλα λόγια, δεν μπορείς να λες ότι προπονείς το σώμα σου και εξασκείσαι στην τεχνική και την τακτική σε υψηλό επίπεδο, αλλά την ψυχολογία τη θυμάσαι μόνο όταν έρχονται οι ήττες. Όταν λοιπόν έρχονται οι άσχημες μέρες, το να δουλέψεις το κομμάτι της ψυχολογίας γίνεται ακόμη πιο δύσκολο».