Γιατί ο Μητσοτάκης κυβερνά ακόμη και κανείς δεν μπορεί να τον ρίξει

Υπάρχει κάτι παράδοξο στην ελληνική πολιτική σκηνή των τελευταίων ετών. Μοιάζει με θεατρικό όπου ο πρωταγωνιστής παίζει χωρίς σοβαρό αντίπαλο, όχι επειδή είναι αλάνθαστος, αλλά επειδή οι υπόλοιποι θίασοι τσακώνονται για το ποιος θα κρατά το φως και ποιος θα γράψει το πρόγραμμα. Έτσι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνεχίζει να στέκεται στο κέντρο της σκηνής, με τα φώτα πάνω του, ακόμη κι όταν το σκηνικό τρίζει.

Η Νέα Δημοκρατία κυβερνά χρόνια τώρα, κουβαλώντας όχι μόνον τη φυσιολογική φθορά της εξουσίας, αλλά και μια σειρά από βαριά πολιτικά τραύματα. Σε άλλη χώρα, σε άλλη συγκυρία, αυτά θα αρκούσαν για να αλλάξει το έργο. Στην Ελλάδα όμως, η αντιπολίτευση λειτούργησε συχνά σαν ευγενικός χορηγός της πρωθυπουργικής αντοχής. Όχι από πρόθεση, αλλά από αδυναμία.

Το ΠΑΣΟΚ, με μια εμμονική αναζήτηση ταυτότητας, έμοιαζε να κοιτάζει διαρκώς τον καθρέφτη του παρελθόντος του, φοβούμενο να βγει στον δρόμο του παρόντος. Ο ΣΥΡΙΖΑ, αντί να μετατρέψει την ήττα σε ανασύνταξη, προτίμησε την εσωτερική πολυφωνία χωρίς μαέστρο, με αλλαγές ηγεσίας που έδιναν την αίσθηση πρόχειρων μπαλωμάτων και όχι νέας αρχής. Πιο αριστερά, ο λόγος έγινε συχνά κραυγή, αρκετή για να συσπειρώσει τους ήδη πεπεισμένους, ανεπαρκής για να πείσει εκείνους που ζητούν κυβερνητική προοπτική και όχι ιδεολογική καθαρότητα.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, ο Μητσοτάκης κινήθηκε σαν έμπειρος παίκτης σκάκι. Κατέλαβε τον κεντρώο χώρο χωρίς να δώσει μάχη, μάζεψε στελέχη από το παλιό ΠΑΣΟΚ όχι ως λάφυρα, αλλά ως εργαλεία κανονικότητας και παρουσίασε μια εικόνα σταθερότητας που, σε περιόδους ανασφάλειας, λειτουργεί σχεδόν υπνωτικά. Δεν χρειάστηκε να υποσχεθεί θαύματα. Αρκέστηκε στο να μοιάζει πιο προβλέψιμος, πιο «κανονικός» από τους άλλους!

Έτσι εξηγείται το πολιτικό παράδοξο. Παρά τα σκάνδαλα, παρά τη φθορά, παρά την αισθητή απόσταση από το εκλογικό ποσοστό του 2023, ο πρωθυπουργός παραμένει πρώτος στις μετρήσεις καταλληλότητας και η Νέα Δημοκρατία προηγείται στις δημοσκοπήσεις, παρότι απέχει παρασάγγας από το 41% της τελευταίας βουλευτικής κάλπης. Όχι γιατί η κοινωνία είναι ενθουσιασμένη, αλλά γιατί δεν βλέπει καθαρά ποιος άλλος μπορεί να κρατήσει το τιμόνι χωρίς να αρχίσει να μαλώνει με το πλήρωμα πριν βγει από το λιμάνι.

Η ευθύνη γι’ αυτή την κατάσταση δεν βαραίνει μόνο τον κυβερνήτη, αλλά εξίσου εκείνους που, αντί να χτίσουν μια πειστική εναλλακτική, προτίμησαν να επενδύσουν στην κατάρρευση του αντιπάλου. Μόνο που η πολιτική δεν λειτουργεί με ευχές. Λειτουργεί με σχέδιο, αφήγημα και πρόσωπα που εμπνέουν εμπιστοσύνη. Γιατί όπως έλεγε ο Αμερικανός ιστορικός Γουλίλ Ντυράν, «το πολιτικό σύστημα θριαμβεύει επειδή είναι μια ενωμένη μειοψηφία που ενεργεί εναντίον μιας διαιρεμένης πλειοψηφίας».

Όσο αυτά απουσιάζουν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συνεχίζει να κυβερνά, όχι απαραίτητα επειδή κερδίζει, αλλά επειδή οι άλλοι επιμένουν να χάνουν. Και αυτό, όσο κι αν βολεύει προσωρινά τον ίδιο, είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο για τη δημοκρατία μας. Μέχρι να μπουν στην πολιτική αρένα νέοι – και αστάθμητοι – παίκτες…

Απόστολος Ράιδος