Από την τελετή θεμελίωσης του 1960 στο σήμερα: Πώς χάθηκε η 1η Στρατιά και τι σημαίνει η άφιξη της Γενικής Επιθεώρησης Στρατού

Από τον Βαγγέλη Ρηγόπουλο / rigo18@otenet.gr / Φωτοθήκη Λάρισας

Θύμησες, γι’ αυτό που χάθηκε και το άλλο, το οποίο ήρθε… Η 1η Στρατιά «έφυγε» κι έχουμε πλέον Γενική Επιθεώρηση Στρατού (ΓΕΠΣ). Στο ίδιο κτίριο, το οποίο θεμελιώθηκε τον Φεβρουάριο του 1960 [1]. Ανέκαθεν δέσποζε στη δυσανάλογα απέραντη έκταση, την οποία καταλαμβάνει το «Στρατόπεδο Νικ. Πλαστήρα». Ήταν Κυριακή 14 Φεβρουαρίου, όταν έγινε η θεμελίωση του διοικητηρίου της 1ης Στρατιάς, στο τότε στρατόπεδο «Κ. Σαρίμβεη». «Τον θεμέλιον λίθον κατέθεσεν ο αφιχθείς την πρωίαν της Κυριακής, εις την πόλιν μας, υφυπουργός Εθνικής Αμύνης κ. Γ. Θεμελής».

Η τελετή άρχισε με αγιασμό από τον στρατιωτικό ιερέα της 1ης Μεραρχίας λοχαγό Τζαβλά και στη συνέχεια μίλησε ο διοικητής της 1ης Στρατιάς αντιστράτηγος Κ. Καλλικούρδης. Ο στρατηγός είπε και τα εξής: «Εις την πόλιν της Λαρίσης η Στρατιά έχει εγκατασταθή από του έτους 1954, ότε και συνεκροτήθη. Από της εποχής εκείνης η εγκατάστασις ήτο πρόχειρος και εξακολουθεί να είναι τοιαύτη. Η θεμελίωσις του νέου οριστικού κτιρίου της Στρατιάς, η οποία πραγματοποιείται σήμερον, μεταβάλλει εις πραγματικότητα όνειρα και επιδίωξιν όλων εκείνων, οι οποίοι υπηρέτησαν εις το Στρατηγείον αυτό. Ως εκ τούτου, δε νομίζω, ότι θα είμαι υπερβολικός εάν είπω, ότι την στιγμήν αυτήν αισθήματα απολύτου ικανοποιήσεως και χαράς συνέχουν όλους ημάς τους στρατιωτικούς, αλλά και τον λαόν της θεσσαλικής πρωτευούσης, γενικώτερον. Το κτίριον, το οποίον θα θεμελιωθή μετ’ ολίγον, θα αποτελή διά την Στρατιάν Στρατηγείον ανάλογον προς την θέσιν που ευρίσκεται, εις την εθνικήν και διασυμμαχικής ιεραρχίαν, διά δε την πόλιν της Λαρίσης, ομού με την εκκλησίαν και την πισίναν, άτινα εδημιούργησεν η φιλεργία και η φιλοκαλλία, παλαιοτέρων συναδέλφων, θα αποτελέση εν από τα ωραιότερα στολίδιά της πόλεως. Προσωπικώς, αισθάνομαι όλως ιδιαιτέραν ικανοποίησιν, διότι εις εμέ έλαχεν ο κλήρος να προΐσταμαι της Στρατιάς, κατά την στιγμήν της εκπληρώσεως του πόθου της […]». Στη συνέχεια ο υφυπουργός Γ. Θεμελής κατέθεσε τον θεμέλιο λίθο κι ακολούθως μίλησε ο δήμαρχος Δημ. Χατζηγιάννης, ο οποίος τόνισε: «Κύριε υπουργέ, ήτο αξία η πόλις της Λαρίσης να τύχη αυτού του αριστουργήματος, το οποίον ενώ προικίζει την ηγεσίαν του στρατού με ένα απαράμιλλον δι’ αυτήν μέγαρον, κοσμεί και την πόλιν αυτήν με το μέγαρο αυτό. Είμεθα βαθύτατα ευγνώμονες και προς υμάς και προς την κυβέρνησιν και ευχόμεθα, όπως πάντοτε τοιαύτα έργα εγκαινιάζετε. Ως δήμαρχος της πόλεως δηλώ, ότι ο Δήμος αναλαμβάνει με ιδικάς του δαπάνας και ιδική του φροντίδα, να δημιουργήσει ένα ωραιότατον πάρκον εις τον ευρύ χώρον τον κείμενον προ του ανεγειρομένου μεγάρου».

Ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Γ. Θεμελής στην αντιφώνησή του σημείωσε τα εξής: «Ευχαριστώ ιδιαιτέρως και πάλιν εκ μέρους της κυβερνήσεως, διότι ως πρώτος πολίτης της πόλεως Λαρίσης ανεγνωρίσατε την μεγάλην χειρονομίαν του προέδρου της κυβερνήσεως και υπουργού Εθνικής Αμύνης [2], όστις προσωπικώς ηθέλησε και ενέκρινε την οριστικήν εγκατάστασιν της διοικήσεως της 1ης Στρατιάς εις την πόλιν της Λαρίσης. Είναι γνωστόν το ενδιαφέρον του κ. προέδρου της κυβερνήσεως διά την πόλιν της Λαρίσης και γενικώτερον διά την Θεσσαλίαν. Το ενδιαφέρον αυτό αποδεικνύεται από την πληθύν των έργων τα οποία εκτελούνται και τα οποία είναι προγραμματισμένα, διά την περιοχήν αυτήν της χώρας. Είμαι βέβαιος ότι ο λαός της Λαρίσης, του οποίου τα αισθήματα προς τον στρατόν υπήρξαν ανέκαθεν εξαιρετικά, από της πρώτης εγκαταστάσεως εδώ στρατιωτικών μονάδων, δηλαδή από των τελευταίων ετών του παρελθόντος αιώνος, θα επεκτείνη την συμπάθειάν του και προς τον στρατόν και προς την Βαιλικήν Αεροπορίαν, η οποία επίσης προσφέρει διά της παρουσίας της εδώ, μεγάλην υπηρεσίαν και τιμήν, διά την πόλιν της Λαρίσης».

Στην τελετή ήταν παρόντες, εκτός των πολιτικών αρχών, και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, αντιστράτηγος Φροντιστής, ο υπαρχηγός Τζανετής, ο αρχηγός ΓΕΣ, αντιστράτηγος Καρδαμάκης, ο υπαρχηγός Δασκαλόπουλος, ο επιτελάρχης του 28ου ΑΤΑ ταξίαρχος Ντίρος, ο αρχηγός της εν Ελλάδι αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής Βάντερ Χάιν κι ο διοικητής της 1ης Μεραρχίας ταξίαρχος Σούλης.

Η πρώτη αναφορά περί Στρατιάς στην «Ε» έγινε στις 23 Μαρτίου 1952, όταν στη σχετική είδηση αναφέρονταν και τα εξής: «Ο υπουργός Εθνικής Αμύνης ναύαρχος κ. Σακελλαρίου συνειργάσθη σήμερον με τον διοικητήν της νεοϊδρυθείσης Στρατιάς αντιστράτηγον κ. Τσιγκούνην, σχετικώς με την συγκρότησιν αυτής. Ωσαύτως, ο αρχηγός ΓΕΣ αντιστράτηγος κ. Τσακαλώτος έσχε επανειλημμένας συνεργασίας με τον κ. Τσιγκούνην, επί του ιδίου θέματος, προκειμένου να οργανωθή η διάρθρωσις και η συγκρότησις της νέας Στρατιάς, η οποία θα εδρεύη εις Λάρισαν. Τα νέα καθήκοντα του αρχηγού Στρατιάς ο κ. Τσιγκούνης θα αναλάβη από της 27ης Μαρτίου […] Εις την ιδρυομένην Στρατιάν θα υπάγονται όλαι αι κατά ξηράν δυνάμεις, θα εξαρτάται δε αυτή από το ΓΕΣ. Ο μέχρι τούδε διοικητής Δ’ Σ.Σ. αντιστράτηγος κ. Θωμάς Πετζόπουλος ανέλαβε από σήμερον την διοίκησιν της Γενικής Επιθεωρήσεως Στρατού». Πλέον, όλα αυτά είναι ιστορία και η Γενική Επιθεώρηση Στρατού είναι εδώ…

———————————————————-

[1]. Εφημερίδα «Ελευθερία» Λάρισας, 16 Φεβρουαρίου 1960.

[2]. Πρωθυπουργός της χώρας εκείνο το διάστημα, από τις 17 Μαΐου 1958 μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου 1961, ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, για τρίτη φορά, μετά τη νίκη της παράταξής του ΕΡΕ. Το ίδιο ακριβώς χρονικό διάστημα ήταν συγχρόνως και υπουργός Εθνικής Άμυνας (Βικιπαίδεια)